Кіріспе

Шотландтық марксистік академик (1931-1978) Джеймс Александр Малколм Колдуэлл (27 қыркүйек 1931 23 желтоқсан 1978) - шотландтық академик және марксистік жазушы. Ол Американың сыртқы саясатын үнемі сынға алып, Азиядағы коммунистік және социалистік қозғалыстардың белсендісі және "Қызыл кхмер" қозғалысының қолдаушысы болды. Колдуэлл Камбоджада Пол Потпен танысқаннан бірнеше сағат өткен соң құпия жағдайда өлтірілді.

Ерте өмір және мансап

Малкольм Колдуэлл Шотландияның Стирлинг қаласында көмір шахтасының ұлы болып дүниеге келген. Ол Ноттингем және Эдинбург университеттерінен білім алды. Ол британдық әскерде екі жыл ұлттық қызметті аяқтады, ол армияның білім корпусының сержанты болды. 1959 жылы Лондон университетінің Шығыс және Африка зерттеулер мектебінде ғылыми қызметкер болып қызмет етті. Мектепте консервативті қарсылықтарға тап болса да, ол өмір бойы факультетте болды. Академик болумен қатар, ол белсенді және батыл саяси белсенді болды. Ол 1968-1970 жылдары ядролық қарусыздану үшін британдық кампанияның төрағасы болды. Ол батыс сыртқы саясатын және капиталистік экономиканы сынға алып, американдық саясатқа ерекше назар аударды. Ол Азиядағы революциялық қозғалыстармен айналысатын "Заманауи Азия журналының" құрылтайшы редакторы болды. 1978 жылы Колдуэлл Лондонның Бексли қалалық кеңесіне жергілікті сайлауларда Сент-Мэри округінде Еңбек партиясының кандидаттарының бірі болды.

Камбоджадағы кісі өлтіру

Колдуэлл Пол Пот режимін ең берік қорғаушылардың бірі болды. Ол жиі Камбоджадағы қызыл кхмерлердің жаппай жазалаулары туралы хабарларды азайтуға тырысты және көптеген билік органдары оны кеңінен сынға алды. 1978 жылдың желтоқсанында Колдуэлл, Элизабет Бекер және Ричард Дадманмен бірге, 1975 жылдың сәуірінде Кхмер қызылдары билікті қолға алғаннан кейін Камбоджаға бару үшін шақырылған батыс журналистері мен жазушыларының аз тобының бірі болды. Үш қонаққа ел бойынша сапары ұйымдастырылды. "Біз бір мезгілде саяхаттадық", - деп жазды Бекер. "Менмен еркін сөйлесуге ешкімге рұқсат етілмеді". 22 желтоқсанда Колдуэлл Камбоджаның басшысы Пол Потпен жеке аудиенция өткізді. Кездесуден кейін ол Пномпендегі қонақ үйге оралды, онда үш адам Беккер "эуфория" деп сипаттаған көңіл күйде болды. Сол түні сағат 11:00-де Бекер атыс саңылауынан оянып қалды. Ол бөлмеден шығып, өзіне тапанша ұстаған қарулы камбоджалық адамды көрді. Ол бөлмесіне қашып барып, адамдардың қозғалғанын және тағы да оқ атылғанын естіді. Бір сағаттан кейін оның бөлмесіне бір камбоджалық келіп, Колдуэллдің өлгенін айтты. Ол Дудманмен бірге оның бөлмесіне барды. Ол көкірекке оқ атқан, ал камерада кембұжалық адамның денесі де болған, мүмкін, Беккерге тапанша сілтеген адам шығар. Колдуэллдің өлтірілу себептері әлі күнге дейін түсініксіз. Эндрю Энтони "Обсервер" газетінде былай деп жазды: "Қонақтардың күзетіліп тұрғаны үшін, үйде қандай да бір араласу болған болуы керек. Бірақ күзетшілерге кім және не үшін нұсқау бергені әлі күнге дейін белгісіз". Журналист Уилфред Бурчет және Колдуэллдің кейбір отбасы мүшелері Колдуэлл Пол Поттың бұйрығымен, мүмкін екеуінің кездесуі кезінде келіспеушіліктер туындағаннан кейін өлтірілген деп санайды. Бұл пікірді австралиялық тарихшы және Колдуэллдің досы Кит Виндшатлл да бөлісті. Ол Колдуэллді "Пол Поттың екі қолбасшысы" атып өлтіргенін мәлімдеді. Сонымен қатар, қонақ үйдің төрт күзетшісі тұтқындалды және олардың екеуі қызыл кхмерлердің S 21 түрмесінде азаптаудан кейін "көздерін ашқан", бұл өлтірушілер қызыл кхмерлер режимін құлдыратуға тырысқан бүлікшілер екендігін және Колдуэлл "партияның әлемде достарын жинауына кедергі жасау үшін" өлтірілгенін мойындады. Колдуэллдің қазасынан үш күн өткен соң вьетнамдықтар Камбоджаға басып кіріп, көп ұзамай Кхмер қызылдарының үкіметін жойды. Беккер: "Малькольм Колдуэллдің өліміне оның ашық түрде құрметтеген режимі себеп болды" деді.

Шығармалары

(1979) Ли Куан Ю: Адам, оның мэриясы және оның мафиясы.