Кіріспе

Хаматтың библейлік патшасы Ту немесе Тои - Сириядағы ежелгі Хаматтың библейлік патшасының аты. Ол 2 Самуил 8:910-да "Тои" (תעי Tōî) және 1 Тарихи 18:910-да "Тоу" (תעו Tōū) деп аталады. Екеуінде де Тоғ Исраил патшасы Дәуітке құрмет көрсеткенін айтады.

Контекст

Киелі кітап зерттеулері профессоры Гершон Галилдің айтуынша, "Дәуіттің патшалығы - тарихи құбылыс, оның қалыптасуы мен нығаюы туралы Киелі кітаптағы сипаттама мүмкін және ақылға қонымды. Бұл - Хамат, Алеппо және Кархемиш қалаларын қамтитын Палестинаның ежелгі патшалығы туралы мәлімет, - дейді профессор Галил. "Бұл патшалықта әртүрлі топтар, соның ішінде теңіз халқы өмір сүрген. Олар б. з. б. 12 ғасырда Левантқа басып кірді, үлкен аумақтарды жаулап алды, патшалықтарды қиратты және олардың жерлерін басып алды". Гилилдің айтуынша, "бұл жазулардың кейбіреулері "Мен Тайта батырмын, Палестинаның патшасы" деген сөздермен басталады. Филологиялық және тарихи білімімізге сүйенсек, Тайта деген сөзді Самуил кітабында және Елшілердің жазбаларында айтылған Той деген сөзбен бірдей деп айтуға болады". Палестин - Сирияда қола дәуірінің соңында пайда болған сиро-хетт мемлекеттерінің бірі. Бұл қала б.з.д. кем дегенде XI ғасырға жатады және негізінен оның патшасы Таита мен оның әйелі туралы жазбалар арқылы белгілі.