Дене температурасының төмендеуі және гипотермия симптомдары

Кіріспе

Адам денесінің ішкі температурасы 35,0 °C (95,0 °F) төмен.

Гипотермияның екі негізгі себебі бар. Ол классикалық түрде суық ауа райына және суық суға түсуге байланысты пайда болады. Сондай-ақ, жылу өндірісін азайтатын немесе жылу жоғалтуды арттыратын кез келген жағдайдан да туындауы мүмкін. Көбінесе бұл алкогольдік уыттануды қамтиды, бірақ қандағы қант деңгейінің төмендеуі, анорексия және қарт жасқа байланысты жағдайлар да болуы мүмкін. Гипотермияны адамның симптомдары мен қауіп факторларының болуы немесе дене температурасын өлшеу арқылы диагностикалауға болады. Кездейсоқ гипотермиядан аман қалған ең төменгі дене температурасы польшалық Адам есімді 2 жасар баланың 12,7 °C (55 °F) температурасы болды. 6 сағаттан астам ЖҚТ (жүрек-қан тамырларын жандандыру) шараларынан кейін тірілген жағдайлар да сипатталған. ! Температура
|
|Кезең 1|Оянық және дірілдеп тұр|Жеңіл|
|---|---|---|
|Кезең 2|Ұйқылы және дірілдемейді|Орташа|
|---|---|---|
|Кезең 3|Ессіз, дірілдемейді|Ауыр|
|---|---|---|
|Кезең 4|Өмірлік белгілер жоқ|Өте ауыр|
|<20 °C (68 °F)|
|

Гипотермия көбінесе 35,0 °C (95 °F) төмен кез келген дене температурасы ретінде анықталады. Бұл әдіс бойынша, ауырлық дәрежесі дене температурасына байланысты бөлінеді. Мұздану: судың қату температурасынан төмендеген кезде тіндердің қатуы мен зақымдануы. Мұздану: жасушалардың зақымдануынсыз тіндердің беткі қабатының салқындауы. Шұңқыр аяқ немесе суға батыру аяғы: қату температурасынан жоғары температурадағы суға қайталап түсуден туындаған жағдай. Гипертермия және қызба – бұл температураның жоғарылауы ретінде анықталады. Гипотермияға ұшыраған адамдарда мінез-құлқының өзгеруі, уақыт пен кеңістікті дұрыс бағалай алмауы, агрессия және сезімсіздік байқалуы мүмкін, сондай-ақ олар өз жағдайларын мойындамай, көмектен бас тартуы да мүмкін. Гипотермиялық адам эйфорияға ұшырап, галлюцинация көруі мүмкін. Суық стресс – бұл тері температурасының төмендеуімен қатар, қалыпты дене температурасының төмендеуі, оның белгілеріне діріл кіреді. Суық стресс суыққа ұшыраудан туындайды және емделмесе, гипотермия мен мұздануға әкелуі мүмкін.

Жеңіл

Жеңіл гипотермияның белгілері тұманды болуы мүмкін. Сонымен қатар, суықтан несеп шығарудың ұлғаюы, сананың шатасуы және бауырдың жұмысының бұзылуы байқалуы мүмкін. Глюкозаның жасушалармен сіңірілуі және инсулин секрециясы екеуі де төмендегендіктен, қандағы қант деңгейі жоғарылауы мүмкін, сондай-ақ тіндердің инсулинге сезімталдығы төмендеуі мүмкін. Симпатикалық жүйке жүйесінің белсенділігі бауырдан глюкозаны босатуға да себеп болады. Дегенмен, көп жағдайда, әсіресе алкогольдік уыттануға ұшыраған адамдарда, гипогликемия жиірек кездесетін себеп болып табылады.

Орташа

Гипотермия прогрестік дамуы кезінде симптомдарға: амнезия, сананың шатасуы, дұрыс емес айту, рефлекстердің әлсіреуі және ұсақ моториканың жоғалуы сияқты психикалық жағдайдың өзгеруі кіреді.

Қатты

Температура төмендеген сайын, басқа да физиологиялық жүйелер нашарлап, жүрек соғу жиілігі, тыныс алу жиілігі және қан қысымы төмендейді. 28 °C (82 °F) температурада жүрек соғу жиілігінің 30-ға дейін төмендеуі күтіледі. Таулық жағдайда тірі қалу техникасын меңгерген құтқарушылар осыған дайын болуға үйретіледі. Алайда, қалалық жерлерде киімсіз табылған және гипотермиядан қайтыс болған адамдар кейде жыныстық шабуылға ұшыраған деп жаңылысады. Бұл құбылыстың бір себебі – мидың дене температурасын реттейтін бөлігі – гипоталамустың суықтан зақымдануы болуы мүмкін. Тағы бір түсінік бойынша, перифериялық қан тамырларын тарылтатын бұлшық еттер шаршап (вазомоторлық тонус жоғалуы деп аталады) босаңсып, нәтижесінде аяқ-қолдарға қан (және жылу) күрт ағылып, адамға ыстық сезім тудырады.

Терминалдарды қазу

Гипотермияның соңғы кезеңінде "терминалдық қазба" немесе "жасынып өл" синдромы деп аталатын өзін-өзі қорғауға бағытталған мінез-құлық пайда болады. Зардап шеккендер төсек асты, шкафтың арты сияқты кішкентай, жабық кеңістіктерге тығылады. Бұл көбінесе парадоксалды киім шешумен қатар жүреді. Германиялық зерттеушілер бұл "ми сабағының автономды процесі екені анық, ол гипотермияның соңғы сатысында белсенділеніп, қыстайтын сүтқоректілерде байқалатын қорғанышқа бағытталған, бастапқы және қазбаға ұқсас мінез-құлықты тудырады" деп мәлімдейді. Мұндай жағдай көбінесе температураның баяу төмендеуі кезінде орын алады. Гипотермия ауыр жарақаттарда жиі кездеседі, сондай-ақ ауыр анорексия нервоза жағдайларында да байқалады. Гипотермия сепсиспен ауыратын адамдарда нашар жағдайға әкелуі мүмкін. Сепсиспен ауыратын көптеген адамдарда қызба (дене температурасының жоғарылауы) пайда болса, кейбіреулері гипотермияға ұшырайды. Зерттеулер көрсеткендей, баспанасыз адамдар гипотермиядан ерте қаза болу қаупіне тап болады, бірақ бұл топта гипотермияға байланысты өлім-жітімнің нақты көрсеткішін анықтау қиын. Қан тамырларының кеңеюі теріге қан ағынын күшейтеді, нәтижесінде жылу ортаға тарап кетеді. Суға түсуге байланысты гипотермияға бейімделетін басқа факторларға сусыздану, қайта-қайта суға түсулер арасында жеткіліксіз жылу алу, суға түсуді бастаған кезде суық, ылғал құрғақ киім кию, жұмыс кезінде терлеу, жеткіліксіз жылу оқшаулау және дене шынықтырудың нашар болуы жатады. Суда дене жылуын жоғалту ауадағыдан гөрі жылдамдатылады. Сондықтан, сыртқы ауа температурасымен салыстырғанда ыңғайлы болып көрінетін су температурасы аман қалғандарда гипотермияға әкелуі мүмкін, бірақ бұл құтқарылмағандардың өлімінің тікелей себебі болып табылмайды. Судың температурасы 10 °C (50 °F) болғанда бір сағаттың ішінде өлімге әкелуі мүмкін, ал мұзға жақын температурада 15 минуттың ішінде өлімге әкелуі мүмкін. "Титаник" кемесінің суға батуы кезінде 2 °C (28 °F) суға түскен көптеген адамдар 15-30 минут ішінде қайтыс болды. Салқын судағы өлімнің нақты себебі көбінесе гипотермияның (дене температурасының төмендеуі) өзінен гөрі, жылудың жоғалуына және судың мұздауына байланысты организмнің реакциясы болып табылады. Мысалы, мұзды теңізге түскен құрбандардың шамамен 20% екі минут ішінде суық соққыдан (бақыланбайтын тез тыныс алу, дем алу қиындығы, судың тыныс жолдарына енуі, қан қысымының күрт өсуі және жүрекке түскен жүктеме салдарынан жүрек тоқтауы, сондай-ақ паника) көз жұмады; тағы 50% 15-30 минут ішінде суықтан қозғалмау салдарынан (қол-аяқтарды қозғалта алмау, жүзуге немесе ұстануға қабілетсіздік, өйткені организм өзегін қорғау үшін аяқ-қолдардың қан ағынын тоқтатады) қайтыс болады. Шаршау мен есінен айырылу суға батуға себеп болады, ал қалғандары да ұқсас уақыт ішінде суға батып өледі. Дене температурасы төмендеген кезде физиологиялық өзгерістер көптеген жүйелерде орын алады. Бұл жүрек-қан тамыр жүйесінде Осборнның J толқыны және басқа да аритмиялар, орталық нерв жүйесінің электрлік белсенділігінің төмендеуі, суық диурез және кардиогендік емес өкпелік ісінуге әкеледі. Зерттеулер гипотермия нәтижесінде гломерулярлық сүзгілеу жылдамдығының (ГФЖ) төмендегенін көрсетті. Қысқасы, гипотермия прегломерулярлық қан тамырларының тарылуын күшейтеді, осылайша бүйрекке қан ағыны (БҚА) мен ГФЖ төмендейді.

An apparent self protective behaviour, known as "terminal burrowing", or "hide and die syndrome", occurs in the final stages of hypothermia. Those affected will enter small, enclosed spaces, such as underneath beds or behind wardrobes. It is often associated with paradoxical undressing. Researchers in Germany claim this is "obviously an autonomous process of the brain stem, which is triggered in the final state of hypothermia and produces a primitive and burrowing like behavior of protection, as seen in hibernating mammals". This happens mostly in cases where temperature drops slowly. Hypothermia occurs frequently in major trauma, and is also observed in severe cases of anorexia nervosa. Hypothermia is also associated with worse outcomes in people with sepsis. While most people with sepsis develop fevers (elevated body temperature), some develop hypothermia. While studies have shown that people experiencing homelessness are at risk of premature death from hypothermia, the true incidence of hypothermia related deaths in this population is difficult to determine. Vasodilation increases blood flow to the skin, resulting in heat being lost to the environment. Other factors predisposing to immersion hypothermia include dehydration, inadequate rewarming between repetitive dives, starting a dive while wearing cold, wet dry suit undergarments, sweating with work, inadequate thermal insulation, and poor physical conditioning. than in air. Thus, water temperatures that would be quite reasonable as outdoor air temperatures can lead to hypothermia in survivors, although this is not usually the direct clinical cause of death for those who are not rescued. A water temperature of 10 °C (50 °F) can lead to death in as little as one hour, and water temperatures near freezing can cause death in as little as 15 minutes. During the sinking of the Titanic, most people who entered the 2 °C (28 °F) water died in 15–30 minutes. The actual cause of death in cold water is usually the bodily reactions to heat loss and to freezing water, rather than hypothermia (loss of core temperature) itself. For example, plunged into freezing seas, around 20% of victims die within two minutes from cold shock (uncontrolled rapid breathing, and gasping, causing water inhalation, massive increase in blood pressure and cardiac strain leading to cardiac arrest, and panic); another 50% die within 15–30 minutes from cold incapacitation: inability to use or control limbs and hands for swimming or gripping, as the body "protectively" shuts down the peripheral muscles of the limbs to protect its core. Exhaustion and unconsciousness cause drowning, claiming the rest within a similar time. Many changes to physiology occur as body temperatures decrease. These occur in the cardiovascular system leading to the Osborn J wave and other dysrhythmias, decreased central nervous system electrical activity, cold diuresis, and non cardiogenic pulmonary edema. Research has shown that glomerular filtration rates (GFR) decrease as a result of hypothermia. In essence, hypothermia increases preglomerular vasoconstriction, thus decreasing both renal blood flow (RBF) and GFR.

Диагностика

Негізгі температураны дәл анықтау үшін көбінесе арнайы төмен температуралы термометр қажет, өйткені көптеген клиникалық термометрлер 34,4 °C (94 °F) төмен дәл өлшемейді. Басқалары 60 секундтық тексеруді ұсынады. Osborn J толқыны жедел ST-биіктелуімен миокард инфарктісіне өте ұқсас болуы мүмкін. Ашық ауадағы қызметті жоспарлағанда, ықтимал суық ауа-райына лайықты дайындалыңыз. Ашық ауада алкоголь ішетін немесе танысқан адамдар қауіпсіздікке жауапты кем дегенде бір сау адамның болуын қамтамасыз етуі керек. Басты жабу тиімді, бірақ дененің басқа бөліктерін жабудан артық емес. Көптеген адамдар жылудың көп бөлігін бас арқылы жоғалтады десе де, бас арқылы жылу жоғалту дененің басқа ашық бөліктерінен жоғалтудан ерекшеленбейді. Дегенмен, нәрестелерде бас арқылы жылу жоғалту маңызды, өйткені олардың басы денесінің қалған бөлігіне қарағанда үлкен. Бірнеше зерттеу көрсеткендей, жабынмен қамтылған бас киімдер нәрестелерде жылу жоғалтуды және жылулық стресті айтарлықтай азайтады. Балалардың дене массасына шаққандағы бетінің ауданы үлкен, сондықтан ұқсас жағдайларда ересектерге қарағанда бір қабат киіммен көбірек киінуі керек, ал суық ортада болу уақыты шектелуі тиіс. Алайда балалар көбінесе ересектерге қарағанда белсендірек болады және көбірек жылу шығарады. Ересектерде де, балаларда да, артық күш жұмсау терлеуге және осылайша жылу жоғалтуға әкеледі. АҚШ Жағалау күзеті гипотермиядан қорғану үшін 50/50/50 ережесі бойынша құтқару жилеттерін пайдалануды ұсынады: егер адам 50 минут бойы суда болса, құтқару жилетін киген жағдайда оның аман қалу мүмкіндігі 50 пайызға артады. Салқын суда аман қалу мүмкіндігін арттыру үшін жылу жоғалтуын азайту позыциясын қолдануға болады. Сәбилер 16–20 °C (61–68 °F) температурада ұйықтауы керек, ал үйде отырған адамдардың үй температурасы кем дегенде 18 °C (64 °F) болатынына көз жеткізу үшін үнемі тексерілуі керек.

Қайта жылыту

Қайта жылыту бірнеше әдістермен жүзеге асырылуы мүмкін, оның ішінде пассивті сыртқы жылыту, белсенді сыртқы жылыту және белсенді ішкі жылыту. Пассивті сыртқы жылыту – адамның өзінің жылу өндіру қабілетін, дұрыс оқшауланған құрғақ киіммен қамтамасыз ету және жылы ортаға көшу арқылы пайдалануды қамтиды. Жеңіл гипотермиясы бар адамдарға пассивті сыртқы жылыту ұсынылады. Орташа гипотермия кезінде белсенді сыртқы жылыту ұсынылады. Сыртқы жылыту ішкі жылытуға қарағанда қауіпті болуы мүмкін деген теориялық алаңдаушылық болған. Гипотермияға шалдыққан көптеген адамдардың денесі суықтан туындаған диурез салдарынан орташа деңгейде сусыздануға ұшырайды, сондықтан жылы интравендік сұйықтықтарды қолдану ұсынылады. Дегенмен, ауыр гипотермиясы бар адамдар кардиостимуляцияға немесе дефибрилляцияға жауап бермеуі мүмкін. Бұл «Жылы болмайынша өлмейсіз» деген кең таралған нақыл сөзбен түйінделеді. Ерекше жағдайларға өлімге әкелетін анық жарақаттар немесе көкірек қысылуы мүмкін емес, мұздан қатып қалған жағдайлар жатады. Суық су метаболизмді төмендетіп, мидың гипоксияға ұзақ уақыт төтеп беруіне мүмкіндік береді. Өмірге шансы бар болғанымен, ауыр немесе терең гипотермиядан өлім-жітім жоғары болып қалады, тіпті ең жақсы ем-дом жасалса да. Зерттеулер бойынша өлім-жітім көрсеткіші 38%-тан 75%-ға дейін құрайды. 1999 мен 2002 жылдар аралығында АҚШ-та тіркелген өлімдердің 49%-ы 65 жастан асқан адамдардың, ал үштен екісі ер адамдардың үлесінде болды. Өлімдердің көпшілігі жұмысқа байланысты емес (63%), ал зардап шеккендердің 23%-ы үйде қайтыс болды. Гипотермиядан туындаған азаматтық өлімдер RMS Titanic, RMS Lusitania кемелерінің және соңғы кезде MS Estonia кемесінің суға батуы кезінде тіркелді. Антарктика саяхатшылары гипотермияға ұшырады; Эрнест Шеклтон және оның командасы дене температурасын «үйде өлімге алып келетін 94,2° төмен» деңгейде өлшеген, бірақ бұл, әдетте, ішкі емес, ауыз температурасын көрсеткен және жеңіл гипотермияға сәйкес келген. Скотттың командасының бір мүшесі Аткинсон гипотермиядан шатасып қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистер жүргізген адамдық тәжірибелер, медициналық азаптауларға жатқан гипотермиялық тәжірибелер көптеген құрбандардың өліміне әкелді. 360-тан 400-ге дейін тәжірибе және 280-ден 300-ге дейін қатысушы болды, яғни кейбір қатысушылар бірнеше тәжірибеден өтті. Қайта жылытудың әртүрлі әдістері қолданылды: «Бір көмекші кейіннен кейбір құрбандарды қайта жылыту үшін қайнап жатқан суға лақтырғанын айтты».

Rewarming can be done with a number of methods including passive external rewarming, active external rewarming, and active internal rewarming. Passive external rewarming involves the use of a person's own ability to generate heat by providing properly insulated dry clothing and moving to a warm environment. Passive external rewarming is recommended for those with mild hypothermia. Active external rewarming is recommended for moderate hypothermia. There was a theoretical concern that external rewarming rather than internal rewarming may increase the risk. As most hypothermic people are moderately dehydrated due to cold induced diuresis, warmed intravenous fluids to a temperature of are often recommended. However, people with severe hypothermia may not respond to pacing or defibrillation. This is summarized in the common saying "You're not dead until you're warm and dead." Exceptions include if there are obvious fatal injuries or the chest is frozen so that it cannot be compressed. The cold water lowers the metabolism, allowing the brain to withstand a much longer period of hypoxia. While survival is possible, mortality from severe or profound hypothermia remains high despite optimal treatment. Studies estimate mortality at between 38% and 75%. Of deaths reported between 1999 and 2002 in the US, 49% of those affected were 65 years or older and two thirds were male. Most deaths were not work related (63%) and 23% of affected people were at home. Civilian examples of deaths caused by hypothermia occurred during the sinkings of the RMS Titanic and RMS Lusitania, and more recently of the MS Estonia. Antarctic explorers developed hypothermia; Ernest Shackleton and his team measured body temperatures "below 94.2°, which spells death at home", though this probably referred to oral temperatures rather than core temperature and corresponded to mild hypothermia. One of Scott's team, Atkinson, became confused through hypothermia. Nazi human experimentation during World War II amounting to medical torture included hypothermia experiments, which killed many victims. There were 360 to 400 experiments and 280 to 300 subjects, indicating some had more than one experiment performed on them. Various methods of rewarming were attempted: "One assistant later testified that some victims were thrown into boiling water for rewarming".

Медициналық қолдану

Дәрігерлік практикада ми жарақатын емдеу немесе метаболизмді төмендету үшін, мидың толыққанды ишемиясына қысқа мерзімге төзімділік беру мақсатында әртүрлі деңгейдегі гипотермияны қасақана тудыру мүмкін. Терең гипотермиялық қан айналымын тоқтату – бұл миды 10°C-қа дейін салқындатуға мүмкіндік беретін медициналық техника, бұл жүректі тоқтатуға және қан қысымын нөлге дейін түсіруге мүмкіндік береді. Бұл аневризмаларды және артериялық қысымға немесе қан ағынына төзбейтін басқа да қан айналымы мәселелерін емдеу үшін қолданылады. Бұл техниканың қолданылу уақыты, сондай-ақ мұз суға түсу салдарынан болатын тоқтаудың (ішкі температурасы 15°C-қа дейін төмендеуі мүмкін) уақыт шегі шамамен бір сағатты құрайды.

Басқа жануарлар

Гипотермия көптеген сүтқоректілерде суық ауа райында дамуы мүмкін және ол өлімге алып келуі мүмкін. Кішкентай сүтқоректілер, мысалы, мысықтар өз дене температурасын өздігінен реттей алмайды және аналары оларды жылы ұстамаса, гипотермияға шалдығу қаупі бар. Адамдардан басқа көптеген жануарлар қыстау немесе ұйқы кезінде өздігінен гипотермияны тудырады. Су аюлары (Tardigrade), микроскопиялық көпжасушалы организмдер, төмен температурада мұзданудан аман қалу үшін ішкі судың көп бөлігін трехалоза қантымен алмастырады, бұл жасуша мембраналарына зиян келтіретін кристалданудың алдын алады.