Кіріспе
Марстың темір қолы - Линдси Дэвистің 1992 жылғы тарихи құпия қылмыс романы және Маркус Дидиус Фальконың құпиялар сериясының төртінші кітабы. Романдағы оқиғалар Рим мен Германияда 71 жылы орын алады. Романда Маркус Дидиус Фалько, хабаршы және император агенті. Атауындағы темір - Фалько Германиядағы император легиондарына жеткізуі керек темірден жасалған алып қол тәрізді қалыпты білдіреді.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Venus in Copper" оқиғасынан кейін Император билігі Фальконы Германияға тапсырма беру үшін іздестіреді (соңғы шетелдегі миссиясын ескере отырып, Фалько оны қабылдауға асығады). Бұл арада Фальконың Тит Цезарьдың Еленаны азғыруға тырысқанына көңілі толмайды. Хелена Титуспен жеке кешкі асқа шақыруды алған кезде, ол Фальконың сол күні оның қасында болуын сұрайды, бірақ ол оның орнына Вейидегі клиентті көруге шешім қабылдайды, өкінішке орай, ол істен гөрі ләззат алуға көбірек ниетті жесір әйел болып шығады. Фалько Римге қайтып келеді, бірақ Елена жоғалып кетеді, көрінеді, Фальконы мәңгілікке тастап кетеді. Романтикалық күйзеліске ұшыраған Фалько Палатинге барып, император Веспасианнан өзінің соңғы тапсырмасы туралы жеке хабардар болады. Рим мен Германияның кельт тайпалары арасындағы бейбітшілікке қол жеткізу (олардың басшылары - Veleda, діни қызметкер және Юлий Цивилис, жергілікті мықты адам), Муньус Люперк есімді жоғалған әскери офицерді тауып, темірден құйылған екі фут ұзын адам қолы түріндегі жаңа стандартты жеткізу. Фальконың ашуына орай, ол сондай-ақ Германияға экс-құлды Ксантус есімді ертіп барады, оның мамандығы шаштараз болып табылады. Фальконың сапары көптеген қиындықтармен ерекшеленеді - нашар тамақ және одан да нашар шарап, арсыз сувенир сатушылар және тығыз жағдай, сондай-ақ кісі өлтіру. Лугадунумда Фалько мен Ксантус екі саяхатшымен кездеседі, олар бір топ қыш құмырашылармен айтысып, кейіннен өлтірілген болып табылады. Қылмыс орнында Фалько Хельвеций есімді жүзбасымен танысады, кейін Аргенторатумда қызмет ететін әскери трибун, Еленаның ағасы Юстинмен байланысуға тырысады, бірақ Юстиннің басқа жерге ауыстырылғанын біледі, сондықтан Рейн өзенінен Германияға қарай кетеді, онда салыстырмалы түрде бай Ксантусты Дубнус есімді саудагер кездестіреді. Фалько Дубнустың Варустың сәтті емес экспедициясының жәдігерлері болуы мүмкін қызықты заттарды сатуын біледі және Дубнустан Веледа туралы сұрайды, ол оған солтүстіктегі орманның ортасында бір мұнарада тұратынын айтады. Могунтиякумда Фалько жергілікті әскери легат Флориус Грацилиспен байланыс орнатуға тырысады, бірақ Луперкус сияқты Грацилис те жоғалып кеткенін біледі. Ақыры Фалько Юстинмен кездеседі және Грацилис туралы одан әрі талқылау кезінде ол Грацилистің рұқсатсыз кеткенін, оның қайда екені белгісіз екенін біледі және ресми міндеттеріне қоса, Грацилисті іздеуді бастайды. Ақыры, Фалько 14-ші легионның лагерь префектімен сұрастырып көруге тырысады, бірақ ол өзінің атақты 2-ші Аугустаның мүшесі болғанын байқамай қалады. Ол кідірместен қуып шығарылып, қорланды, оны тергеуді тоқтату туралы ескертті. Кейін үш мас сарбаз Фалькоға шабуыл жасайды, бірақ оны сарбаздардың біреуін өлтірген Ксантус құтқарады, және ақырында Юстиннің басқа қонағы бар екенін біледі, ол Еленадан басқа ешкім емес, ол өзінің немересі Августинилланы да алып келді, өйткені оның анасы Викторина "әйелдер проблемалары" бар. Фалько мен Хелена саудаға шығып, неміс құмырашысымен кездеседі, Джулиус Мордантикус, оның ағасы Бруччиус өзінің ағайындысымен бірге Галлияда жоғалып кетті. Фалько Мордантикустың туыстарын Галлияда өлтірілген адамдар ретінде бірден анықтайды және Мордантикусқа Хельвециймен байланысуға айтады, ал Елена Лугадунум мен Могунтиякумның құмырашыларының арасындағы жоғары сапалы керамиканы Рим армиясына жеткізу жөніндегі коммерциялық келісімшарттар бойынша күшті сауда бәсекелестігін ашады. Содан кейін Хелена Фалькоға Римдегі анасына сыйлық ретінде әкелу үшін Юлий Мордантикустан ыдыс сатып алады. Ақырында Фалько Юстин, Дубн, Хельвеций және 1 -ші Адуитрикстен жиырма жас жауынгермен бірге солтүстікке, Могунтиякумда орналасқан тағы бір легионға, Цивилис пен Веледаны іздеуге барады, бірақ Бруктерилер оны Хельвеций және басқа жиырма сарбазбен бірге тұтқынға алады. Ол Веледамен кездесіп, оны Веспасианның татуласуды қалайтынына сендіруге тырысады, бірақ Веледа оны тыңдаудан бас тартады. Алайда, жағдайдың нашарлай бастағаны сияқты, Юстинус келіп, Веледамен кельт тілінде сөйлеседі, Фалько мен оның командасын өркениетке қауіпсіз қайтару үшін өзін барымта ретінде ұсынады. Веледа келіседі және Фалькоға Люперкустың денесінен алынған күміс жеребе береді. Люперк Веледаға бара жатқанда өлтірілген. Ол Фалько мен Хельвецийден (қазіргі уақытта ескірген) Петилиус Цериалистен қолға түскен галереяны пайдаланып, рулардың күдімін жою үшін қашуды сұрайды. Жю...
Негізгі тақырыптар
Императорлық легаттың жоғалуы мен бүлікші көшбасшысының қайда екені туралы тергеу. Маркус Дидиус Фалько мен Хелена Юстинаның қарым-қатынасы. Римдік Галлия мен Германияның қыш құмыра өнеркәсібі. Батавилердің көтерілісі кезінде Рим мен Германияның кельт тайпалары арасындағы қарым-қатынастар.
Тарихқа, географияға және қазіргі ғылымға сілтеме жасау
Бұл оқиға Римде және Германияда 71 жылы император Веспасианның тұсында орын алады. Бұл оқиға 69-70 жылдары батавиялықтар мен басқа да герман тайпаларының шынайы көтерілісінен кейін орын алады. Бұл туралы Тацит өзінің "Тарихында" баяндаған. Алайда, бұл кітаптың көп бөлігі жоғалып кетті және Тарихилар Батавия көтерілісінің ортасында үзіледі.
Басқа ақпарат құралдарында бейімделу
BBC Radio 4 Антон Лессер және Анна Мадлидің қатысуымен, алғаш рет 2007 жылдың 6 сәуірінен бастап алты бөлімде көрсетілді.
Сыртқы сілтемелер мен цитаталар
Линдсей Дэвис. co. uk Автордың ресми сайты