Кіріспе
Орталық және Оңтүстік Азияның дәстүрлі қой терісі шапаны Қарақұл шапаны (дарьи/урду/пашту/өзбек/қашмири: قراقلی), кейде Қарақұл шапаны деп те жазылады, сондай-ақ Астрахан шапаны, өзбек шапаны және Джинна шапаны деп те аталады. Бұл қошқардың қарақұл тұқымының терісінен жасалған бас киім. Қарақүл сөзін өзбек тілінен тікелей қара түк деп аударады, ал бас киімнің түпнұсқасы Бұхарадан шыққан. Бұл шапанның терісі Астрахань, кең құйрықты, қарақұлша немесе парсы қой терісі деп аталады. Шапканың ұшы жоғары, ал киген адамның басын алып тастағанда жалпақ болып қалады. Шапканы әдетте Орталық және Оңтүстік Азиядағы мұсылман ерлер киеді. Оны Пәкістанның негізін қалаушы Мұхаммед Әли Джинна киген. ХХ ғасырдың басынан бастап барлық білімді қалалық еркектерді ерекшелендіретін каракул Ауғанстан мен Пәкістанда сәннен шығып кетті. Бұл шапкалар жүннің түрінен жасалады, ол кеңінен астар, астархан, кең құйрық, қарақұлша және ирандық манда деп аталады. Қаракөлдің түгіл мағынасы - қара көл.
A Karakul hat (Dari/Urdu/Pashto/Uzbek/Kashmiri: قراقلی), sometimes spelled as Qaraqul hat, also known as an Astrakhan hat, Uzbek hat, and Jinnah Cap. It is a hat made from the fur of the Qaraqul breed of sheep. Karakul is directly translated as black fur in the Uzbek language and the hat originally comes from Bukhara. The fur from which it is made is referred to as Astrakhan, broadtail, qaraqulcha, or Persian lamb. The hat is peaked, and folds flat when taken off of the wearer's head. The cap is typically worn by Muslim men in Central and South Asia. It was worn by Muhammad Ali Jinnah, the founding father of Pakistan. The karakul, which had distinguished all educated urban men since the beginning of the 20th century, has fallen out of fashion in Afghanistan and Pakistan. The type of wool from which these caps are made is popularly known as astar, astarkhan, broadtail, qaraqulcha and Irani menda. The literal meaning of Karakul, which is a Turkish word, is black lake.
Дизайн
Құрылымы жағынан қалпақ үстіне үстіңгі жағы тік орналасқан және бірнеше бөліктен тұрады. Басынан түсіргенде жалпақ болып қалады. Шапканы, әсіресе, Орталық және Оңтүстік Азияның мұсылман халқы жақсы көреді, алайда оған ешқандай діни мән берілмейді. Бұл шапканың қатал, қырлы, сондай-ақ ерекше үлгілі болуына себепші.
Кеңес Одағының саяси бюросы
Кеңес Одағында каракуль шапаны Политбюро мүшелері арасында өте танымал болды. Кеңес басшыларының осы түрдегі бас киіммен жұрт алдында шығуы әдетке айналды. Партия басшылары арасында шапканың беделін арттырған себебі, бұл патша мен кеңес генералдарының парадтық атрибуты болды. Қарақұл шапқырын киіп, кеңес басшылары өздерінің жоғары саяси мәртебесін көрсетуді көздеді. Кеңес Одағында бұл бас киім дәстүрлі орыс пирогтарына ұқсағаны үшін пирожный бас киім деген лақап ат алды. Ресейде немесе Кеңес Одағында киілетін каракул цилиндр тәрізді және Оңтүстік Азияда киілетін Ганди шапкесінен (каракулдан басқа стильдегі, түсті және материалдан жасалған басқа шапқын) ерекшеленеді.
Кашмирдің түр-түрлері
Кашмирліктер бірнеше онжылдықтан бері "Каракуль" шапкесін киіп келеді. Қарақөл шапқышы Кашмир аңғарында "Қаракули" деп аталады. Кашмирдің ақсүйектерінің дәстүрлі бас киімдері паштундықтарға ұқсас болып келеді. Көптеген заң шығарушылар "Каракуль" шапкесін киіп жүр. Қайырымдылық шаралары кезінде, кейде, күйеу жігіт қайын жұбайының үйіне келіп, оған қосылуды күтеді.
Африкалық түрлер
Каракүл шапқыштары африкалықтар мен афроамерикалықтар арасында 1960 жылдары танымал болды. Африка президенттері, мысалы Малидің Модибо Кейта және Гвинеяның Ахмет Секу Туре, екеуі де колониялық Африканың корольдік тегіне жататын, европалық отарлаушы күштерден тәуелсіздіктерін көрсету үшін каракуль шапкесін киген. Каракүл шапкесін көбінесе африкалық және африкалық американдық мәсіхшілер мен яһудилер киеді. Бархатты және жасанды жүнді нұсқаларын африкалық тектес адамдар батыс костюмдерімен және африкалық киімдермен, мысалы, үлкен бубу киеді. Африкадан шыққан мұсылмандар бұл шапқышты дишдашамен бірге киеді. Қалалық жаргон бойынша, каракуль шапқа мех kufi деп аталады, ал Рампури шапқа бархатты фес шапқады деп атайды. Дұрыс киінген кезде бұл қалпақтар әрқашан бұрыштап бұрылады және ешқашан басынан түзу орналастырылмайды. Леопард үлгісіндегі каракуль шапқыштары Африкада жиі кездеседі, бірақ АҚШ-та сирек кездеседі. Поп-культурада Эдди Мерфи Америкаға келу фильмінде каракуль шапкесін киген.