Кіріспе

Португалия королі 1481 жылдан 1495 жылға дейін Иоанн II (Жуан II; ʒuˈɐ̃w; 3 наурыз 1455 – 25 қазан 1495), «Тамаша ханзаде» (o Príncipe Perfeito) атымен белгілі, 1481 жылдан 1495 жылы қайтыс болғанға дейін Португалия королі болды, сондай-ақ 1477 жылы қысқа мерзімге патшалық құрды. Ол Португалия монархиясының билігін қайта орнатумен, Португалия экономикасын жаңартумен және Африка мен Азияны зерттеу саласындағы елдің күшін қайта жандандырумен танымал.

Ерте өмір

Лиссабонда туған, Португалия королі Афонсо V-нің әйелі Коимбралық Изабелладан туған ұлы Жоан II 1477 жылы әкесі монастырға кеткен кезде Португалияны билеуге мұрагер болды, бірақ әкесі мен бұрынғы билеушісінің өлімінен кейін ғана, 1481 жылы король атанды. Принц ретінде Жоан II әкесімен Солтүстік Африкадағы жорықтарға қатысты және 1471 жылы Арзиланың жаулануынан кейін рыцарь атағын алды. 1473 жылы ол Португалия инфантасы, сонымен қатар бірінші туысы Визеудің Леонорасына үйленді. Жас кезінде Жоан патшалықтағы әріптестері арасында танымал болған жоқ, себебі ол сыртқы ықпалға төтеп берді және интригаларды жек көретіндей көрінді. Ақсүйектер (оның ішінде оның жартылай екінші туысы Фердинанд II, Браганса герцогы) оның болашақ саясатынан қорқып жүрді.

Билікті біріктіру

1481 жылы Жохан II таққа отырғаннан кейін португал аристократиясының билігін шектеу және билікті өзіне шоғырландыру үшін бірқатар шаралар қабылдады. Ол ақсүйектердің өз иеліктерінде әділет әкімдігін жүргізу құқығынан айырды. Осыған дейін ақсүйектер арасында сыбырласулар басталып, Браганса герцогы мен Кастилия королевасы Изабелла I арасында шағымдану хаттары мен араласу туралы өтініштер алмасылды. Король Жохан өзінің ұлы Афонсоның Брагансаға, корольдіктегі ең күшті ақсүйекке қарсы әрекет етуден бұрын сарайда қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін "Терсериас де Моура" келісімін қайта жаңартуға көшті (алғашқы келісім бойынша Афонсо Испанияның Моура қаласында, Португалияда, болашақ испандық әйелі, Астурия ханшайымы Изабелламен бірге, некеге тұруға дейін бала ретінде тұруы тиіс еді). 1483 жылы патшалық тыңшылар қосымша хат алмасуды ұстап алды. Браганса үйі заңсыз деп жарияланды, олардың жерлері тәркіленді және герцог Эворада өлім жазасына кесілді. Герцогтың жесірі, Визеудің Изабелласы, Жоханның туысы және қарындасы, балаларымен Кастилияға қашып кетті. Келесі жылы Жоханның туысы және құдайы Визеу герцогы сарайға шақырылып, жаңа қастандыққа күдікпен қаралып, корольдің өзінен пышақталды. Көптеген адамдар жазаланды, өлтірілді немесе Кастилияға жер аударылды, оның ішінде түрмеде уланған Эвора епископы да болды. 1493 жылы Альваро Каминья Сан-Томе және Принсипи аралдарына қоныстануды бастады. Престер Жохан патшалығын іздеу үшін Афонсу де Пайва мен Пьеро да Ковильянның Үндістан мен Эфиопияға құрлықтағы экспедицияларын қаржыландыру. Португалиялық саяхаттардың нақты ауқымы академиялық пікірталас нысаны болып табылады. Бір теория бойынша, кейбір саяхаттар көрші Кастилияның бәсекелестігінен қорқып құпия сақталған. Осы кезеңдегі мұрағаттардың көп бөлігі 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісінен кейін болған өртте жойылды, ал жер сілкінісі кезінде жойылмағандары Пиреней соғысы кезінде ұрланып немесе жойылды, немесе басқа жолмен жоғалды.

Кастилиямен қақтығыс

1493 жылдың басында Колумб алғашқы саяхатынан оралғанда, ең алдымен Лиссабонда тоқтады және король Жоау II-нің алдында жеңісін жариялады. Король Жоау II-нің жауабы, бұрын Испаниямен жасалған Алкасовас шарты бойынша, Колумбтың жаңа жерлері Португалияның ықпал аймағына жатады болды. Колумб Кастилияның Изабелла I-ге жетпес бұрын, Жоау II оларға Португалия үшін талап ету үшін флот жіберуге қауіптендіретін хат жолдады. Испания дереу келіссөздерге отыруға асықты, ол Тордесильяс деген кішкентай испан қаласында, делдал ретінде Папаның өкілінің қатысуымен өтті. Осы кездесудің нәтижесінде Испания мен Португалия арасында жаңа ашылған барлық жерлерді бөлу мақсатындағы Тордесильяс шарты жасалды.

Неке және ұрпақтар

АтыТуған күніӨлім күніЕскертпелерВизеудің Леоноры (2 мамыр 1458 – 17 қараша 1525; 1471 жылдың қаңтарында үйленді)Инфанте Афонсо 18 мамыр 1475 13 шілде 1491Португалия ханзадасы. Атқа міну кезінде болған апаттан қайтыс болды. Ханзаданың ерте қайтысынан кейін, тақ Португалияның 14-ші патшасы Мануэль I болған Фердинандтың ұлы, Бежа герцогы Мануэль Визеуге мұрагерлік етті.Өлі туылған 1483 1483 1483 жылы туған, өлі туылған ұл.Ана де Мендонса (шамамен 1460 ?)Жорж 21 тамыз 1481 22 шілде 1550Коимбра герцогы Жорж де Ланкастр ретінде танылған заңды емес ұлы.