Abdulaziz Al Sheikh

Кіріспе

Сауд Арабиясының Бас мүфтиі (1940 жылы туған) Абдулазиз бин Абдулла әл-Шейх (عبد العزيز بن عبد الله آل الشيخ ʿAbd al ʿAzīz ibn ʿAbd Āllah Āl ash Sheikh; 30 қараша 1940 жылы туған) - Сауд Арабиясының қазіргі Бас мүфтиі. Ол жоғары діни ғалымдар кеңесінің және оның кіші комитетінің, Ислам зерттеулері және фәтвалар шығару жөніндегі тұрақты комитетінің басшысы.

Өмірбаян

Абдулазиз Әл Шейх - Әл аш Шейх отбасының мүшесі. 1969 жылы ол Эр-Риядтың Духна қаласындағы Шейх Мұхаммед бин Ибрахим мешітінің басшылығын қолға алды. 1979 жылы Меккедегі шариғат колледжінің доценті болып тағайындалды. 1999 жылы маусымда король Фахд әл-Шейхті Сауд Арабиясының Бас мүфтиі Абдулазиз бен Баздың өліміне байланысты Бас мүфти етіп тағайындады.

Жарлықтар

Рим папасы Бенедикт XVI-ның бір дәрісінде Византия императорының сөздерін келтірген соң, бас муфтий Рим папасының сөздерін "жалған" деп атап, олардың "діндер арасындағы татуласу мүмкін емес екенін көрсеткенін" айтты. 2007 жылы Бас мүфти Жасыл күмбезді бұзу және күмбезді тегістеу жоспарларын жариялады. 2012 жылдың 15 наурызында Бас мүфти "Араб түбегіндегі барлық шіркеулер жойылуы керек" деп жариялады. Бұл мәлімдеме кейбір христиандық лауазымды адамдардың сын-пікірлеріне себеп болды. Германия мен Австриядағы Рим-католик епископтары оның фетвасына қатты жауап берді, олар Перс шығанағы аймағында жұмыс істейтін мұсылман еместердің адам құқықтары туралы алаңдаушылық білдірді. Ресей православие шіркеуінің егископ-митрополиті Марк Егорьевсктің бұл шешімін "қауіпті" деп атады. Әлемнің көпшілігі бұл мәлімдемені елемеді. Түркияның ең жоғары лауазымды имамы Мехмет Гөрмез Әл-Шейхтің Персия шығанағы аймағындағы "барлық шіркеулерді жою" туралы үндеуін сынға алып, бұл мәлімдеме исламның бейбіт ілімдеріне мүлдем қайшы келеді деді. Дини істер жөніндегі президенттіктің (Diyanet İşleri Başkanlığı) президенті Гёрмез Әл-Шейхтің фәтвасын қабылдай алмайтынын айтып, ол исламның ғасырлар бойына қалыптасқан төзімділік және басқа діндерге жататын мекемелердің қасиеттілігі туралы ілімдеріне қайшы келетінін айтты. 2012 жылдың сәуір айында Бас мүфти он жастағы қыздарға үйленуге рұқсат беретін фәтуа шығарды. Жақсы тәрбие қызды сол жаста барлық некелік міндеттерді орындауға дайын етеді". Алайда ол жас қыздарды үлкендерге үйлендіруге қарсы болып, оның ислам дәстүріне қайшы екенін атап өтті. 2013 жылдың маусым айында Әл-Шейх Джизандағы айналма жолға қойылған жылқы мүсіндерін жоюды талап ететін фәтва шығарды: "Скульптуралар алып тасталуы керек, өйткені олар үлкен күнә болып табылады және шариғат бойынша тыйым салынған". Бас мүфти 2013 жылдың 12 қыркүйегінде фетва шығарды, онда жанкешті бомбалаулар "үлкен қылмыс" және бомбалаушылар "өз әрекеттерімен тозаққа түсетін қылмыскерлер" деп аталды. Ол өзін-өзі өлтірушілерді "өздерін де, қоғамды да жоюға арналған құрал ретінде пайдаланылған ақыл-ойы тоналғандар" деп сипаттады. 2014 жылдың тамыз айының соңында Бас мүфти Ирак пен Леванттың Ислам мемлекеті мен Әл-Каиданы айыптап: "Ер жүзінде бүлінуді таратып, адамзатты жойып жатқан экстремистік және жауынгерлік идеялар мен терроризм исламның бір бөлігі емес, бірақ Исламның бірінші қас жауы, ал мұсылмандар олардың алғашқы құрбандары". 2015 жылдың 25 қыркүйегінде, Минадағы қалың топты басып алған апаттан кейін бір күн өткен соң, ол (Ассошиэйтед Пресс агенттігінің мәліметінше) хаж жасау үшін келген 1399 шетелдік мұсылмандарды өлтірді. Әл-Шейх Сауд Арабиясының сол кездегі мұрагер ханзадасы Мұхаммед бин Наифке "осы оқиғаға жауапты емес" екенін және "адамдар бақылай алмайтын нәрселер үшін сіз оларды кінәлай алмайсыз. Тағдыр мен тағдырдың өзі бір-бірімен байланысты". Мұхаммед ханзада сонымен қатар Меккедегі қауіпсіздікке жауапты елдің ішкі істер министрі болды, ал Бас муфтийдің сөзі Сауд Арабиясындағы мұрагер ханзаданы мүмкін болатын қоғамдық сынға қарсы қорғады, бұл Мина трагедиясында 800-ден аз адамның өлімі туралы ресми деректі белгіледі. 2016 жылдың қаңтар айында теледидар бағдарламасында көрермендердің күнделікті діни мәселелер бойынша сауалдарына жауап ретінде фетвалар шығаратын сұраққа жауап берген кезде, Әл-Шейх шахматқа тыйым салынған деп шешті. 2016 жылдың қыркүйегінде Бас мүфти Иран басшылығын мұсылман емес және "магияның баласы" деп таныды. Бас мүфти ИМ өлтіру тізіміне енген діни ғалымдардың тізіміне енген.

Following Pope Benedict XVI's quotation of a Byzantine emperor in a lecture, the grand mufti called the Pope's statement "lies", adding that they "show that reconciliation between religions is impossible". In 2007, the Grand Mufti announced plans to demolish the Green Dome and flatten the dome. On 15 March 2012, the Grand Mufti declared that, "All churches in the Arabian Peninsula must be destroyed". This declaration caused criticism from some Christian officeholders. Roman Catholic bishops in Germany and Austria responded sharply to his fatwa, concerned about the human rights of non Muslims working in the Persian Gulf region. Russian Orthodox Metropolitan Mark, Archbishop of Yegoryevsk, said the ruling was "alarming". Most of the world overlooked the statement. Mehmet Görmez, the most senior imam in Turkey, blasted Al Sheikh's call to "destroy all the churches" in the Persian Gulf region, saying that the announcement totally contradicted the peaceful teachings of Islam. Görmez, the president of Diyanet İşleri Başkanlığı (Presidency of Religious Affairs), said he could not accept Al Sheikh's fatwa, adding that it ran contrary to the centuries old Islamic teachings of tolerance and the sanctity of institutions belonging to other religions. In April 2012, the Grand Mufti issued a fatwa allowing ten year old girls to marry insisting that girls are ready for marriage by age 10 or 12: "Our mothers and grandmothers got married when they were barely 12. Good upbringing makes a girl ready to perform all marital duties at that age." However, he is opposed to the practice of marrying off very young girls to older men, emphasizing its incongruence with Islamic tradition. In June 2013, Al Sheikh issued a fatwa demanding the destruction of statues of horses placed in a roundabout in Jizan: "The sculptures [must] be removed because they are a great sin and are prohibited under Sharia". The Grand Mufti issued a fatwa on 12 September 2013 that suicide bombings are "great crimes" and bombers are "criminals who rush themselves to hell by their actions". He described suicide bombers as "robbed of their minds who have been used (as tools) to destroy themselves and societies." In late August 2014, the Grand Mufti condemned the Islamic State of Iraq and the Levant and al Qaeda saying, "Extremist and militant ideas and terrorism which spread decay on Earth, destroying human civilisation, are not in any way part of Islam, but are enemy number one of Islam, and Muslims are their first victims". On 25 September 2015, one day after the Mina crowd crush disaster which (according to the Associated Press) killed at least 1,399 foreign Muslims performing Hajj, Al Sheikh publicly told Muhammad bin Nayef, then Crown Prince of Saudi Arabia, that he was "not responsible for what happened", and "as for the things that humans cannot control, you are not blamed for them. Fate and destiny are inevitable." Prince Muhammad was also the country's interior minister, responsible for safety in Mecca, and the Grand Mufti's words immunized the Crown Prince from possible public criticism within Saudi Arabia, which set the official death toll for the Mina tragedy at fewer than 800 deaths. In January 2016, while answering a question on a television show in which he issues fatwas in response to viewers' queries on everyday religious matters, Al Sheikh ruled that chess was forbidden in Islam because it constituted gambling, was a waste of time and money and a cause of hatred and enmity between the players. In September 2016, the Grand Mufti ruled that the Iranian Leadership is not Muslim and is the "son of the magi". The Grand Mufti was on a list of religious scholars included on a death list by ISIS.