Кіріспе

Басты латын түрі 1700-жылдан бастап Басты латын түрі 18 ғасырдан кейін Мандора немесе галлихон - 18-ші және 19-шы ғасырдың басында жасалған латын түрі, алтыдан тоғызға дейін сым бар. Бұл терминдер бір-бірімен алмастырылатын, ал мандора 18-ші ғасырдың ортасынан бастап жиі қолданылған.

Тарих

Мандора немесе галлихон - 1700-ші жылдардағы Германия мен Богемияда қолданылған, ұзындығы 72 сантиметр немесе одан да үлкен тербелістегі сырғасы бар бас лютасы. Ол бір немесе екі жіпті болуы мүмкін. Джеймс Тайлер өзінің "Тұңғыш мандолин" деген кітабында мандора деген сөздің XVIII ғасырдан бұрын сирек кездесетінін айтады. Содан кейін ол үлкен бас латыны туралы айтылды.) негізінен бассо контуи үшін Германияда, Австрияда және Богемияда, әсіресе 18 және 19 ғасырдың басында қолданылған. Оны гализона, галихон немесе каледон деп те атаған. Тайлер оның негізінен continuo үшін қолданылғанын, "соло және continuo аспап ретінде" қолданылғанын айтты. Ол кезде мандорада 8 бірлі-жарымсыз сым бар екен.

Құрылыс

Бас түрі, теорбо және басқа барокколық латталар сияқты, бөлек қабырғалардан жасалған күмбезді денеге (қабыққа) ие, жазық дыбыс тақтасы бар, ол кесілген роза немесе дыбыс тесігіне енгізілген, ал көпір (орындықсыз) дыбыс тақтасына желімделген сырға ұстағыш ретінде қызмет ететін ағаштан жасалған штангадан тұрады. Бұл аспаптың ерекшелігі - мойыны оннан он екіге дейін байланған ішек-қарынды ұстауға жеткілікті. Пегбокс тік және мойынға өткір бұрышпен орнатылған (люта пегбоксіндей), немесе жұмсақ иіліп, жай бұрышпен орнатылған, екі жағдайда да бүйірінен енгізілген күйдейтін ілгектер орнатылған (кейде сагитталь ілгектермен жазық ілгек тақтасы кездеседі). Сөйлемдер ішек жіптерімен жасалып, жеке немесе, әсіресе итальяндық аспаптарда, қос бағытта тартылады. Алайда, неміс өндірісіндегі аспаптарда бірінші тағам (ең жоғары биікте) әдетте бір (a chanterelle) болып табылады және көбінесе оның жеке көтерілген ілгек салтқышы / ұстауы бар. Курстардың саны алтыдан сегізге дейін. Ашық жіп ұзындығы неміс аспаптарында өте ұзын (6272 см), ал итальяндықтарда қысқа (5565 см), мүмкін олар жоғары биіктікке күйделгендіктен. 18 ғасырдың бірінші жартысында мандораларды жасаған музыкалық аспаптар жасаушылар Аугсбургтегі Грегор Фердинанд Венгер, Гамбургтегі Якоб Голдт, Зальцбургтегі Якоб Вайс, Регенсбургтегі Дэвид Бухстеттер және Инсбруктегі Матиас Грейссер болды. Италия стиліне тән аспаптар Генуялық Мартино Хелл, Венециялық Энрико Эбар, Римдік Дэвид Техлер, Миландық Антонио Скоти және ғасырдың аяғында Миландық Антонио Монзино мен Джузеппе Пресблер. Әлемнің әр жерінде жиналған мұражайларда кем дегенде 50 түпнұсқа аспап сақталған. Мысалдар Берлин, Клермонт (Калифорния), Копенгаген, Эдинбург, Гаага, Лейпциг, Милан, Мюнхен және Париж, Нью-Йорк және Санкт-Петербург мұражайларында кездеседі. Бұл аспаптардың көбі аздаған өзгеріске ұшырамаған күйінде табылған, сондықтан олар қазіргі заманғы реконструкциялардың үлгілері ретінде жиі қолданылады.

Шығармалары

Мандра музыкасының таблитурасында 55-ке жуық көздері бар, барлығы қолжазбаларда (баспада жоқ) және олардың барлығы дерлік герман тегіне жатады. Бұл әндерде соло, дуэт, ән сүйемелдеуі және камералық музыка бар. Зерттеулер аз болды, музыканың өте аз бөлігі көшіріліп, жарияланды: сын басылымдары өте сирек. Көптеген композиторларға жатқызылмайды, бірақ соңғы жылдары конкордтануды зерттеулер Сильвиус Леопольд Вайс және Иоганн Антон Логи сияқты композиторлардың музыкасын ашуға бастады. Бұл дереккөздерде кейбір композиторлардың есімдері аталады; Баварияның герцогы Клемент, Плацид фон Камерлогер, Иоганн Пол Шиффелхольц, Джозеф (Жозеф) Майкл Цинк, Андреа Майр, Джузеппе Антонио Брешианелло және басқалар. Басқа композиторларға флейта, галлихон және сыбызғылар үшін 6 концертті жазған Георг Филипп Телеманн, мандора, крембалум (жауы арфасы) және сыбызғылар үшін үш концертиносы орындалған және жазылған Иоганн Фридрих Доубе және Иоганн Альбрехтсбергер жатады. Қазіргі таңда мандорада ойнайтын әртүрлі заманауи лаурьшылар бар және олардың кейбіреулері тарихи шығармалар болып табылады. Мандора қазіргі заманғы музыкада да қолданылған. Британдық лютерші және композитор Крис Хирст мандораны өзінің шығармаларында кеңінен қолданады, көбінесе виолончель, cor anglais және melodica сияқты әртүрлі аспаптармен бірге.