Кіріспе

Маргам аббаттығы (Abaty Margam) – Уэльстегі қазіргі Порт-Талбот қаласының маңындағы Маргам ауылында орналасқан цистерциандық монастырь.

Тарих

Аббатхана 1147 жылы Глостер графы Роберт Клерво аббаттығының еншілес мекемесі ретінде құрылып, Блаженді Марияға арналды. Жақын маңдағы жерлерде табылған және Маргам тастары мұражайында сақталған ерте христиандық кресттері, бұл жерде бұрын кельттік монахтар қауымы болғандығын көрсетеді. Аббатхананың алғашқы абаты – Клерволық Вильгельм. Үшінші абат Конан, 1188 жылы Крест жолына уағыз айту үшін Кентербери архиепископы Форд Балдуинмен ресми сапарға шыққанға дейін оны қонақ еткен сияқты. Конан (немесе Кунан) Патристика әдебиетіне үлес қосты, өйткені ол әйгілі шіркеу докторы атанған Санкт Бернардтың «Әндер әні» туралы уағыздарының әр бөліміне қосымша капитулалар немесе тарау тақырыптарын жазған. «Марган жылнамасы» – 1066 жылы Исповедник Эдуардтың өлімінен басталып, 1232 жылы Генрих III пен Губерт де Бургтың араздасуымен аяқталатын латын тіліндегі заманауи жылнама. Оның алғашқы бөлігінің негізгі көзі Вильгельм Малмсберидің тарихы болды. Мәтінде Артур патшаның сүйектерінің табылғаны және Джон корольдің Артур ханзадасын өлтіргені туралы айтылады. Сэр Джон Бьюкенен Жардин (үшінші барон Жардин) Маргам аббаттығына континенттік аббаттықтан (ол Сент-Губерт аббаттығы деп санайды) сыйланған аң аулау итттерінің тобын сақтап келген дәстүрді баяндайды. Аббатхана 1536 жылы Англия королі Генрих VIII таратып, Сэр Райс Манселге сатты. Осы оқиғадан монастырь кітапханасының маңызды жиынтығы, соның ішінде жылнаманың қолжазбасы сақталған көрінеді. Сол кезде монастырда бар болғаны 12 монах тұрды. Мансел әулетінен аббатхана әйел желісі арқылы Талбот әулетіне өтті. 19 ғасырда К. Р. М. Талбот Маргам қамалында аббатхананың қираған жерлеріне қарайтын сарай салды. Аббатхананың негізгі бөлігі осы күнге дейін шіркеу ретінде пайдаланылуда. Ол – ағылшын католик шіркеуінің құлшыныс ортасы.

Бүгін

Маргам аббатшылығы қазір сақталған негізгі ғимараттан және оны қоршаған қираған құрылыстардан тұрады. Шіркеуге жататын емес қираған құрылыстар округтік кеңестің меншігінде. Осы қалдықтардың ішінде 13 ғасырға жататын он екі бұрышты капелласы бар, олар Маргам сарайына жақын орналасқан 840 акр (3,4 км²) Маргам ауылдық паркінде жатыр. Әйкен Мария аббат шіркеуі, қираған капелла және аббаттың жер астындағы бөлігі – барлығы I санаттағы ескерткіштер. Аббатханаға қарап тұрған төбеде шеткі монастырь ғимаратының қираған қалдықтары орналасқан, ол Capel Mair ar y Bryn ("төбедегі Әйкен Мария шіркеуі") деп аталады. Бұл ғимараттың мақсаты, мал өсірумен айналысатын монахтардың қауымдастығына негізгі шіркеуге қайтпай-ақ, діни парыздарын орындауға мүмкіндік беру болған деп есептеледі.

2020 жылдың ағашы

2020 жылы Маргам аббаттығының қираған жерінде орналасқан бук ағашы Уэльсте «Жыл ағашы» деп сайланды. «Chapter House Tree» Вельс орман қоры өткізген онлайн дауыс беруде жеңіске жетіп, Монмут катальпасы және Чирк қамалының тәтті каштаны сияқты басқа ағаштарды басып өтті.