Кіріспе

Жорж Батайдың 1949 жылғы кітабы "Аккурдный паец: эссе о общей экономике" - француз зиялысы Жорж Батайдың 1949 жылғы саяси экономика туралы кітабы, онда автор "жалпы экономика" деп атаған жаңа экономикалық теорияны ұсынады. Бұл еңбектің І томы: Тұтыну, ІІ томы: Эротизм тарихы және ІІІ томы: Егемендік. Оны алғаш рет Францияда Les Éditions de Minuit, ал Құрама Штаттарда Zone Books баспасында жариялады. Ол Батайдың ең маңызды кітаптарының бірі болып саналады.

Қорытынды

"Аккультированная доля" құрамына І том: Тұтыну, ІІ том: Эротизм тарихы және ІІІ том: Суверенитет кіреді. Жұмыстың тақырыбы - саяси экономика. Батайл жаңа экономикалық теорияны ұсынады, оны ол "жалпы экономика" деп атайды, ол көпшілік экономикалық теорияның "шектеулі" экономикалық перспективасынан ерекшеленеді. Батайдың тұтыну теориясына сәйкес, қарғысқа ұшыраған үлесі - бұл кез келген экономиканың шамадан тыс және қалпына келтірілмейтін бөлігі, ол сән-салтанатқа, ұрпақ әкелмейтін жыныстық қатынасқа, тамашаға және сәнді монументтерге жұмсалуы керек, немесе ол қазіргі заманда жиі соғыста немесе бұрынғы дәуірлерде бүлдіруші және қиратушы әрекеттер ретінде қатаң және апатты төгілуіне арналған, бірақ әрқашан үстем жүйеге қауіп төндіретін тәсілмен. "Қосымша" энергия деген ұғым Батайлдың ойлауының басты бөлігі болып табылады. Батайльдің зерттеуі энергияның шамадан тыс көптігін, күн энергиясының ағылуынан немесе тіршіліктің негізгі химиялық реакцияларынан пайда болған артықшылықтардан бастап, организмдер үшін норма ретінде қабылдайды. Басқаша айтқанда, Батайдың жалпы экономикасындағы организм, классикалық экономиканың жетіспеушілігінен қозғалған рационалды актерлерінен айырмашылығы, әдетте оған "артық" энергия беріледі. Бұл қосымша энергияны организмнің өсуіне тиімді пайдалануға болады немесе ол мол жұмсалуы мүмкін. Батайль организмнің өсуі немесе кеңейуі әрқашан шектерге тап болып, мүмкін емес болып шығады деп санайды. Бұл энергияны ысырап ету - "ұсақтық". Бір қоғамдағы сән-салтанатқа тән форма мен рөл сол қоғамның ерекшелігі болып табылады. "Қаралған үлес" дегеніміз - осы артық, ысырапқа арналған. Теорияны қалыптастыруда Батайлдың поплач құбылысы туралы ой-пікірлері маңызды болды. Оған социолог Марсель Маустың "Дарын" (1925) және философ Фридрих Ницшедің "Әдептің генеалогиясы" (1887) еңбегі ықпал етті. I томда Батай теорияны таныстырады және жалпы экономиканың жұмыс істеуінің тарихи мысалдарын ұсынады: ацтек қоғамындағы адам құрбандығы, Тибет ламаизмының монастырлық институттары, Маршалл жоспары және басқалары. II және III томдарда Батайл аргументтерді эротизмге және егемендікке дейін кеңейтеді.

Жариялану тарихы

"Аккурдный удел" алғаш рет 1949 жылы ақпанда Les Éditions de Minuit баспасында жарық көрді. II том: Эротизм тарихы және III том: егемендік, бастапқыда 1976 жылы Галлимард баспасында Батайдің толық шығармаларының 8-томы ретінде жарық көрді. 1988 жылы Zone Books бұл кітапты Роберт Херлидің ағылшын тіліндегі аудармасында басып шығарды.

Қабылдау

"Қаралған үлесі" Жан-Поль Сартр, Жиль Делез, Феликс Гуатари және Рене Жирар сияқты француз философтары мен зиялыларына әсер етті. Диалектикалық ақыл-ойының сын-қатесі (1960 ж.) бірінші томында Сартр Батайлдың ысырапшылықтың "экономикалық функция" бола алатынына қызықты көзқарасын білдірді. Делеуз мен Гуаттари "Анти Эдип" (1972) кітабындағы "Аккурентті үлеске" сүйене отырып жазды. Батайдің идеялары Жирардтың "Зорлық және қасиеттілік" (1972) шығармасына да әсер етті. "Аккурдный удел" Кит Томпсонның "Утни Reader" журналында оң пікірін, Дэвид Гордонның "Либрериет Журнал" журналында және философ Александр Нехамастың "The New Republic" журналында аралас пікірлерін алды. Гордонның айтуынша, Батайл "әлеуметтік өркениеттің жаңа теориясын" ұсынған, бірақ ол "білімге үлес қосудан гөрі, оның әдеби қабілетінің негізін құрайтын құндылық болып көрінеді". Гордонның қорытындысында "Аккурентный удел" "экономистер мен тарихшыларға қарағанда француз әдебиетін оқып жүргендерге көбірек қызығушылық туғызады" деген тұжырымға келді. Нехамас кітаптың көп бөлігін "теңіз және жылтыр" деп тапты және Батайдың прозасын "әдемі, тіпті ең абстрактілі және теориялық" деп сипаттады, бірақ, дегенмен де Батайдың көзқарастары "өте қарапайым және болжамды" деп қорытындылады және бұл шығарманы "оқыған кезде ғана" оқыуға тұрарлық деп тапты. Классицист Норман О. Браун Батайдың "марксистік саяси экономика ғылымының алғашқы эскизін" ұсынғанын және өсімнің "барлық экономикалық қызметтің өзіндік тағдыры" емес екенін көрсеткенін айтты. Ол 1989 жылы коммунизм құлағаннан кейін Батайдың экономика туралы идеяларының ерекше маңыздылығын тапты. Биолог Брюс Багемиль "Қаралған үлесті" керемет деп сипаттады. Автор Пол Хегарти Батайлдың кітапта "сталинизмнің қорғаушысы" болғанын, мұны Батайлдың Кеңес Одағының қатыгездіктерін білгеніне қарамастан жасағанын айтты. Философ Мишель Сурья "Аккурентті үлесті" Батайдың ең маңызды кітаптарының бірі деп сипаттады, оның идеялары Батайдың ішкі тәжірибесінде (1943 ж.) айтылған идеялармен сәйкес келеді деп, соңғы жұмыстың мистикалық сипатына қарамастан. Сурьяның айтуынша, Батайл кітапты түбегейлі өзгерткісі немесе тіпті қайта жазуы келген. Сурьяның пікірінше, бұл "Батайль өзінің бүкіл өмірі бойы әлеуметтану мен экономика туралы сыншыл ойлауға ерекше қызығушылық пен маңыздылықты көрсетті, бұл өте маңызды және өте маңызды, сондықтан бұл ойды саяси деп қателіксіз сипаттауға болады". Философ Джу Хён Ли Батайлдың "Аккурентті үлесті" өзінің ең маңызды еңбегі деп санағанын атап өтті; Ли кітапты Батайлдың "шығыстардың әлеуметтік және экономикалық салдары туралы ең жүйелі есебі" деп сипаттады.