Кіріспе

1955 жылғы Сильвано Ариетидің "Шизофренияның интерпретациясы" (бірінші басылым, 1955) - итальяндық американдық психиатр Сильвано Ариетидің кітабы, онда автор шизофренияның психологиялық этиологиясының дәлелді дәлелдерін келтіреді. 1974 жылы Ариети кітапты кеңінен кеңейтті және бұл басылым ғылым санатында АҚШ Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. Шизофренияның түсіндірмесі 756 бетті кітап болып, 45 тарауға бөлінген. Ариети өзінің кітабын шизофренияны анықтау қиын екенін айта отырып бастайды. Ол шизофрения ауру ма деп сұрайды және теріс жауап береді, өйткені бұзылыс клеткалық патологияның классикалық Вирчовиандық критерийінде түсінілмейді. Шизофренияның биологиялық негізін іздеушілер психологиялық әдістерді қолдауға тырысушылар санынан әлдеқайда көп болса да, Ариети азшылық көзқарасын қолдайды. Ол шизофренияны өзін де, әлемді де бейнелеудің шындыққа сай емес тәсілі деп санайды және шизофренияның этиологиясында психологиялық факторлардың маңыздылығын атап өткені үшін психиатр Адольф Мейерді мақтады.

Шизофренияның негізі

Ариети шизофрениямен ауыратын адамдардың отбасылық тарихын зерттейді және шизофренияның генетикалық негізі бар деген тұжырымды қолдау үшін егіздер зерттеулеріне сілтеме жасайды, бірақ бұл генетикалық әлеует адамның шизофренияға бейімделуіне жеткіліксіз, егер ерте өмір оқиғалары өмірдің кейініректегі бұзылуына ұшырауына себеп болмаса. Генетикалық бейімділігі бар, бірақ өмірлік тәжірибеге ие емес адам бұл осалдықты дамытады, ол өмірде шизофренияға ұшырамайды. Ол егіз жұптарда, бір егіз шизофренияға шалдыққанда, шизофрениялық егіздің дені сау егізге қарағанда өмірдегі қолайсыз оқиғаларға бейімделу қабілеті төмен екенін және басқа егіздің шизофрениялық бұзылуынан кейін кейбір жағдайларда сау егіздің де шизофрениялық симптомдарды дамыта алатынын байқады, бірақ олар шизофренияны алғаш дамытқан егізге қарағанда сан жағынан жеңіл болды. Осылайша, тіпті жақсы бейімделген егізбен бірге де, күйзеліске ұшырауға деген әлсіздік деңгейі сақталды.

Психоз алдындағы тұлға түрлері

Ариети психоз алдындағы тұлғаны екі топқа бөледі, олар шизоидты және дауылдық типтер. Психотикалық шизоидтық тұлғалық типтің негізгі бейімделуі шизоидтық тұлғалық бұзылысқа тән кері шегінуді қамтиды, онда адам әлеуметтік немесе эмоционалдық байланыстармен шектелмейді және негізінен оқшаулануға және басқалардың әлеуетті ретравматизациясынан аулақ болу үшін адам қатынастарынан аулақ болуға жүгінеді. Олар жиі адамның қарым-қатынасын бай ішкі қиялмен ауыстырады. Психоздың алдын ала шегеленуші ата-аналармен қақтығыстан пассивті түрде олардың тілектеріне мойынсұнады, бірақ ол мұны ешқандай шынайы құштарлықпен немесе амбициямен емес, тек минималды күш-жігермен ғана жүзеге асырады. Шабуылдаушы тұлға, керісінше, әлеуметтік қарым-қатынастар мен эмоционалдық байланыстарды сақтауға тырысады, бірақ бұл адам өзін-өзі сезінуде шатасады, өйткені олар негізінен айналасындағылардың күткен үміттерін айналдырып, оны сыртқы әлемге ұсынылған жалған өзіне біріктіре отырып, әлеуметтік жағдайларға бейімделеді. Дауылшыл тұлға әрқашан өзін-өзі сезінуде, таза шизоидтық тұлғамен салыстырғанда, әрқашан күмәнді, және бұл оларды онтологиялық қауіпсіздіктің жоқтығына қалдырады. Дауылшыл тұлға, олардың бейімделуіне байланысты, басқалардың күткендеріне негізделген әрқашан өзгеріске ұшырайтын жалған тұлғаны сақтау қажеттілігімен, ешкіммен де шынайы, терең қарым-қатынас жасай алмайды. Бұл мінез - құлықтарымен айналасындағыларға, әсіресе ата - аналарына ұнамды болуға тырысады, тіпті өздерін тастап кетулеріне дейін барады.

Отбасы - себеп

Ариети бұған дейін психогендік факторларды сипаттаған. Психоздың этиологиясындағы отбасылық орта мен психодинамика зерттеледі. Ол невротикалық және психотикалық қорғаныс механизмдерінің құрылуын, шизоидтық немесе дауылдайтын тұлғаны және толық дамыған шизофренияны өмірдегі жағымсыз оқиғалардың сериясынан кейін ішкі жанға зақым келген деп түсіндіреді. Ариети балалық шақта пайда болған өте қатты уайым адамның бүкіл өміріне қауіп төндіреді деп санайды және бұл уайым кейінірек өмірдегі жағымсыз оқиғалар арқылы қайтадан жанданып, адамның бағындыру механизмдері осы қиындықтарға қарамастан өзін-өзі оңтайлы сезінбейді. Хомо сапиенстің ерекшелігі - ұзақ балалық шақ, нәтижесінде ересектерге тәуелділік. Ариетидің айтуынша, бұл "шизофренияның психодинамикасының негізі" болып табылады, бұл мәлімдеме балаларды қорлау туралы кейінгі жазушыларда, мысалы, Элис Миллер мен Колин Росс. Ариети Фрида Фромм Райхманның "шизофреникалық" ана туралы мақаласын қарайды және оның клиникалық тәжірибесінде шизофрениямен ауыратын адамдардың аналарының тек 25 пайызы ғана осы суретке сәйкес келеді деген қорытындыға келеді. Алайда, ол шизофренияның аз ғана жағдайында ғана "бала анасының жақсы бейнесін сақтай алады" деп қосты. Оның айтуынша, аналық бейне тек ананың өзіне ғана негізделіп құрылмайды, оған науқастың өмір бойы қарым-қатынасы әсер етеді. Мұның себебі - нәресте кезінен бастап анамен қарым-қатынас болашақтағы барлық қарым-қатынастардың негізін құрайды және науқастың әрбір қарым-қатынасының ішкі үлгісі болып қалады және науқастың әлемге және қоғамға деген көзқарасына әсер ететін кез келген болашақ қарым-қатынастармен қалыптасады және өзгертіледі. Ариети сонымен қатар шизофренияның тағы бір травма моделінің авторы Теодор Лидзтің жұмысын атап өтті. Лидж сияқты Ариети де ата-ананың үстемдік етуші, жауыз ата-ананың және басқа, басым ата-анаға бағынышты әлсіз жұбайының ата-аналық динамикасына және осындай дисфункционалдық ата-аналардың балаларында шизофренияның дамуындағы осы динамиканың рөлін атап көрсетеді. Ариетидің өз сөздерімен:Мен осы кітаптың бірінші басылымында бір отбасылық шоқжұлдызды сипаттадым [ ] , онда балаға өзін дәлелдеуге мүмкіндік бермейтін, үстемдік ететін, күңкілдейтін және жауыз ана, балаға көмектесуге тым әлсіз тәуелді, әлсіз адамға үйленген [ ]. Мұндай отбасыларда әлсіз ата-ана [ ] балаларына қарсылық танытады және оларға қарсылық білдіреді, өйткені [ ] ол ашуын жұбайынан балаларға ауыстырады, өйткені жұбайы қолайлы нысана бола алмайтындай күшті. Ал егер күйеуінің әкесі болса, онда оның рөлі өзгеше болуы мүмкін. Егер бала анасы немесе әкесімен жақсы қарым-қатынас жасай алмаса, онда ол басқаларда аналық оң бейне табуға тырысады. Бауыры, қарындасы, басқа туыстары, мұғалімі немесе баламен қарым-қатынас жасай алатын кез келген басқа адам. Егер бала жақсы қарым-қатынас орнатса, онда ол дұрыс тәрбие, сенімділік пен жанашырлық табады, бұл оларға өздерін оңтайлы сезінуді дамытуға мүмкіндік береді, сонда шизофрениялық күйзеліске ұшырау қаупі толығымен болдырмалуы мүмкін. Алайда шизофрения жағдайында бұл сынақ адамның қайта-қайта сәтсіз аяқталғанын дәлелдейді. Ариети әр шизофрения жағдайының адамда бірдеңе өте дұрыс емес болып кеткен жағдайлардың өкілі екеніне сенімді. "Егер біз оны елемейтін болсақ, науқастың бізге жеткізуге тырысып жатқан маңызды хабарларына құлақ болып қаламыз". Кітапта айтылғандай, Пьтер мен Габриэль деген екі ағайындының кейінірек шизофрениялық күйге ұшырағаны туралы Ариети ағайындының айтуынша, "оның жасөспірім шағы күйзеліске, уайымға толы, өзін-өзі бағалауы төмен болған". Екі ағаның ішінен Питер әкесінің сүйіктісі болды, ол өте нарциссистік адам еді, ол өзінің өзін-өзі бағалауын сақтап қалу үшін Питерден екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда болған уақытының ойдан шығарылған оқиғаларын айтып берді, ал Габриельге көбінесе назар аударылмаған және ата-анасының екеуі де оған көңіл бөлмеді немесе оған сүйіспеншілік танытпады. Габриэль Петірден көмек сұрауға тырысты, бірақ оны балалық шағында Петір қабылдамады. Габриэль балалық шағында ата-анасының алдында ешбір пікіріне қарсылық білдірмеген, өз ойын білдірмеген. Кейіннен, жасөспірім кезінде, жеке мектептен үйге оралғаннан кейін көп ұзамай шизофренияға шалдықты. Габриэль жеке мектептерге қатысты алаңдаушылығын білдірді және отбасының фермаларының бірінде жұмыс істеуі үшін үйге оралуды қалай�...

Психоз алдындағы паника

"Шизофренияны түсіндіру" кітабының үшінші бөлігінде Ариети шындықта қалуға тырысқанына қарамастан, сыртынан да, ішінен де өзін-өзі бағалауға шабуыл жасағанда, науқастың қорғану жүйесі қалай жеңіліп, уайымның тым төзімсіз болатынын сипаттайды. Науқас "өзінің төзімсіз жағдайын өзгерте алмай қалған кезде, ол шындықты өзгертуге мәжбүр болады". Ариети шизофрениямен ауыратын адамның ішкі дүниесін және шизофрениялық регрессияның генезисін зерттейді. Ариетидің айтуынша, ерте балалық шақта және генетикалық бейімділікпен қалыптасқан шизофрениялық әлеуетке қарамастан, бұл жағдайлардың бәрі психозға ұшырамайды, өйткені адамның өмірі бойына жаңа қорғаныс механизмдері пайда болады. Алайда шизофрениямен ауыратын адамдар үшін мұндай әрекеттердің бәрі ақыр соңында толықтай бұзылудың алдын алуда сәтсіз аяқталады. Жеке адамның санасынан бөлінген теріс өзін-өзі тану өмірдегі кез-келген оқиғалар арқылы қайтадан жандандырылуы мүмкін, мысалы, жаңа қарым-қатынасқа түсу, бала тууы немесе қайғылы оқиға, туыстың өлімі, әсіресе ата-ананың өлімі, үйден кету, жұмыстағы стресс, жұмыстан айырылу немесе жұмыста жоғарылау, бұл жеке адамның өз жұмысында құзыреттілік сезімін тұрақсыздандырады немесе осы факторлардың бірнешеуінің үйлесімі. Бұл уайым психоздың алдын ала кезеңін бастайды, ол психоздың соңғы кезеңіне дейін жүреді. Өмірдегі осындай жағымсыз оқиғалар бала кезінен қалыптасқан өз-өзіне деген бейімділікті оятып, адамды өзін мүлдем жеңілген, сүйілмейтін, қабілетсіз, құнды емес және т.б. ретінде қарастыруға мәжбүр етеді. Мұндай уайымға адам ұзақ уақыт шыдамайды, ал оның қорғану жүйесі бұл уайымды жоюға мүмкіндік бермегендіктен, ол оң өзін-өзі бағалауды сақтау және уайымды азайту үшін бара-бара жеткіліксіз механизмдерге жүгінеді. Ариети палеологиялық/телеологиялық ойлаудың ұғымын сипаттайды, ол кішкентай балалар мен примитивті халықтарға тән, Африкадағы тайпалық қоғамдар мен кішкентай балаларда осындай ойлаудың нақты мысалдары бар. Психоз алдындағы паниканың басында адамның өзін-өзі айыптау және өзін-өзі жеңу сезімі баяу әлсіздік, қорқыныш және қайғы сезіміне айналады. Ол өзінің сәтсіздігі мен құнсыздығынан әлемнен бөлініп қалғандай сезінеді, және ол қалған әлеммен қосыла алмайтындай сезінеді. Ол қауіпті, қашу қажеттілігін және шатасуды анық сезінбейді. Ол өзін барлық жағынан қауіп төндіріп отырғандай сезінеді, ол өзін орманның ішінде жүргендей сезінеді. Бұл арыстандар, жолбарыстар, жыландар мен жәндіктер мекендейтін джунгли емес, бұл - өмір сүру үшін емес, өз-өзіне деген сенім үшін қауіп төндіретін ұғымдар джунглисі. Қауіп - сүйе алмайтындай, лайықсыз, қабылдауға жатпайтын, төмен, ыңғайсыз, әуесқой, жат, ерекше, өзгеше, бас тартылған, қорланған, кінәлі, өмірдің әртүрлі жолдарынан өз жолын таба алмайтындай, ұятқа қалған, кемсітілген, алыстатылған, күдікті секілді сезімдер. Осы қорқыныш пен қуғын-сүргін сезімдері нақтыланған тұжырымдар мен жобаларға айналады. Шизофрениямен ауыратын адам, төтеп бере алмас уайымнан арылу үшін, уайымды азайтатын жолмен шындықты бұрмалау үшін палеологиялық ойлауды қолданады. Проекция өзін-өзі айыптау мен өзін-өзі бағалауға шабуыл жасауды сыртқы әлемге қудалаушылар мен қудалаушы күштер түрінде ауыстыру үшін қолданылады. Психоз алдындағы адам, егер ол жеткілікті күресу механизмдерін қабылдауға тырысса, әлі де қалпына келуі мүмкін, бірақ егер бұл сәтсіз болса, психоз алдындағы кезең ақырында толық шизофрениялық үзіліспен аяқталады, ол өзін-өзі бағалау мен өзін-өзі бағалауды толықтай жеңеді.

Шизофрениялық ойлау

Ариети логиканың ерекше түрін, қазіргі заманғы адамдар дамыған қоғамдарда қолданатын аристотельдік логикадан бөлек, "палеологиялық ойлау" немесе бастапқы процесс ойлау деп атайды. Палеологиялық ойлауда табиғаттағы оқиғалар сыртқы күштердің еркіне байланысты. "Егер гректер індетке ұшыраса, бұл Феб Агамменнонды жазалауды қалағаны үшін болды". Палеологиялық ойлау әлемінде шизофрениямен ауыратын адамның барлық оқиғалары оның өзін қудалағандардың қалауы бойынша болады. Қазіргі заманғы адам тек армандарда және ерте балалық шақта кездесетін бастапқы ойлау процесін шизофрениялық адам деструктивті алаңдаушылықты азайту үшін бейімдейді. Аристотельдік логика толығымен тасталады, ал бастапқы процесстік ойлау аурудың жедел шизофрениядан созылмалы шизофренияға қарай өркендеуімен көбірек орын алады. Детерминистік немесе палеологиялық/телеологиялық себептілікте, егер табиғаттың оқиғалары қалаусыз болса, олар жай ғана пайда болмайды. Параноидты проекция кезінде шизофрениялық адам өзінен өзі әлемге жағымсыз бөлігін шығарады. Шизофренияның түсіндіруінде Ариети жоғарыда аталған теориялық конструкциялардың барлығын психиатр ретінде өзінің клиникалық тәжірибесінің нақты жағдайларымен көрсетеді. Қоршаған ортаға алаңдаушылық тудыратын материал шығарылады, себебі шизофрениямен ауыратын адам үшін өзін айыптауға қарағанда, басқалар айыптауы оңай. Өмірден, өзінен көңілі қалған, өзін сәтсіз адам ретінде көрген адам, өзін өзі өзі сияқты қарапайым да, арсыз адамдардың тобы қудалап, өздерін олардың деңгейіне түсіргісі келетінін елестетуі оңай. Бұл өзін - өзі арсыз және өкінішті деп санайтынын мойындауға қарағанда, алаңдаушылықты аз тудырады, бұл өзін-өзі бақылау сезімін қалпына келтіреді, сондай-ақ өзін - өзі қатты бағалау арқылы өзін - өзі бағалауға көмектеседі, өйткені ол қандай да бір себептермен ерекше, мысалы құтқарушы, пайғамбар және т.б. Осылайша өзін қалжыңшы, өтірікші немесе гомосексуалист деп санайтын науқас өзінің ішкі қуғын-сүргін әлемін өзгертіп, оны әлемге шабуылдаушылар түрінде шығарады, олар оны тыңшы, гомосексуалист, өтірікші немесе қалжыңшы деп айыптайды. Енді өзін түкке тұрғысыз, шіріген деп айыптайтын адам емес, оны айыптайтын - "олар". Олар - оның артынан аңдып жүргендер, оны құртпақшы, құлатпақшы. Өзін-өзі бағалау мен өзін-өзі бағалау шындық пен өзін-өзі бағалауды бүлдіру арқылы жақсарады. Ауру адам өзінің Иса екенін айтса, ол үйдегі қатты қорлық сезімін өтеуге тырысады. Ариотидің түсіндіруінше, параноикалық шизофрениялы адам әлемді түсіну үшін "телеологиялық себептілікке" немесе анимизмге жүгінеді. Ол жазғандай, науқас қандай жағдайға тап болса да, оның бойындағы ата-ананың жағымсыз бейнесі арқылы оның қалауы бойынша түсіндіріледі. Параноидты шизофрениямен, палеологиялық ойлау мен бұрмалау тек адамның кешендерімен шектеледі, ал гебефрениялық науқастарда аристотельдік логиканың толық және толық ыдырауы болады, ал бүкіл тұлға бастапқы ойлау процесіне дейін қысқартылады. Ариети параноидальды шизофрения жиі ата-аналарының бас тартуын немесе назардан тыс қалуын сезінген балаларда және деструктивті алаңдаушылықтан аулақ болуға көмектесетін ішкі қуғын-сүргін кешендерін сақтай алатын ақылды шизофрениялыларда жиі кездесетінін байқады, ал гебефрениялыларда бұл бұрмалау алаңдаушылықты жеңілдете алмады, бұл одан әрі регресске әкелді. Кататониялық науқастарда көбінесе ата-аналар балаға күш салып тәрбиелеген, әрі оның өзін-өзі нығайту мүмкіндігі болмады. Кататониялық науқас ата-ананың билеуші бейнесін ішкілендіреді және ата-ананың ішкіленген қуғын-сүргін бейнесінің ашуын туғызбау үшін қозғалмаушылықты таңдайды. Ол анасының құшақтап жатқан мінез-құлқын қабылдап, қозғалыспен ол апат туғыза алады деп сенген кататониялық науқастың мысалын келтіреді. Ариетидің айтуынша, науқастың сезімдері ғаламның жойылуына себепші болуы мүмкін ғаламдық күштерді еске түсіреді, сондықтан науқас қозғалмаушылықты таңдады. Ариети үшін белгілі бір моторлық әрекеттердің таңдаулылығы кататонияның биологиялық ауру немесе ауру емес, керісінше ерік-жігердің бұзылуы екендігінің дәлелі болып табылады.

Шизофренияның өзіндік бейнесі

Ариетидің айтуынша, шизофренияға дейінгі адам ерте балалық шақта өзін-өзі дұрыс бағалай алмайды, өйткені өзін-өзі дұрыс бағалай алмайды, өйткені басым, нарциссикалық және жауыз ата-ана балаға өздері мен ата-ананың арасында дұрыс шектер мен айырмашылықтарды құруға мүмкіндік бермейді. Бастысы балаға жеке тұлға ретінде емес, өздерінің жалғасы ретінде қарайды. Ата-ананың басымдықты ата-анаға қарсылық білдіретін пассивті ата-ана да мұндай әрекеттерді бұзады. Бұл жағдай отбасының басқа мүшелері де осы жеккөрушілік атмосферасын сақтап қалуға қатысса, одан да қиындап кетеді. Кейіннен шизофренияға шалдыққан бала, көбінесе, не басым ата-ананың сүйікті баласы, оған басым ата-ана өзін-өзі бағалау мен өзін-өзі қанағаттандыру үшін байланысты, не отбасылық иерархияның түбінде отырған отбасылық күнәнің құнын өтейтін, оны туыстары мен ата-аналары отбасындағы жауыздықты жою үшін найзағайдай пайдаланады. Барлық балалардың ата-аналарына оң көзқараспен қарауға ішкі қажеттілігі бар, өйткені баланың өмір сүруі ата-анасына байланысты, тіпті ата-ананың мінез-құлқы баланың өзін-өзі бағалауына зиян келтірсе де. Көп жағдайда ата-ананың ішкі бейнелері түзетілуі мүмкін, егер адам өмірінің кейінгі кезеңінде отбасылық ядродан тыс, мысалы мектепте, жұмыста және т.б. Алайда, шизофренияға дейінгі адамдарда бұл болмайды, сондықтан ата-ананың ішкі бейнелері сынға алынбайды. Бала ата-анасының жаулығын идеалға айналдырады, бірақ мұны істеу үшін ол өзін жағымсыз сезіну арқылы теңестіруі керек. Алайда, бұл өзіндік бейне өте алаңдаушылық тудырады, сондықтан ол адамның өмір бойы бей-жайлықта терең ажыратылады, өмірдегі жағымсыз оқиғалар осы жасырын өзіндік бейнеді қайта жандандырғанға дейін, және онымен бірге, оған байланысты деструктивті алаңдаушылық.

Шизофрениямен ауыратын адамның психотерапиясы

Ариети өзі шизофрениямен ауырған науқастарға аптаның әр күні күнделікті сеанстармен интенсивті психотерапияны артық көретін. Ол шизофренияның азабын азайту және шынайы әлеммен байланысқа түсу үшін терапевт пациентке сенімді, жақын және тұрақты қарым-қатынас жасауы керек деп сенді, олар бұрын-соңды мұндай қарым-қатынасты ешқашан сезінбеген адам. Көптеген психиатрлардан айырмашылығы, Ариети, Салливан мен Бертрам Карон сияқты, пациенттің қиратушы алаңдаушылығын қозғайтын бастапқы кешендердің бұрмаланған көріністері болса да, аллюзиялардың мазмұнын маңызды деп бағалады. Ол шизофрениямен ауыратын адамның өз әлемінде кездесіп, бірақ оның қиял-ойына сәйкес келмеу немесе оны жігерлендірмеу, науқастың сеніміне ие болу үшін және онымен жақсы қарым-қатынас орнату үшін маңызды деп санайды. Ол терапевт тұрақты және сүйіспеншілікпен байланысты қамтамасыз ете отырып, пациентке өзін-өзі оңтайлы көруге, өмірлік оқиғалармен күресуге арналған жеткілікті механизмдерді алуға және тіпті отбасы мүшелерімен сау қарым-қатынас орнатуға көмектесе алады деп сенді. Ариети үшін науқасқа психоздан бұрынғы тұлғасына қайта оралудың орнына жаңа, өмірге жақсы бейімделген, сау тұлғаны дамытуға көмектесу маңызды болды. Емдеудің жалғасуымен науқас өздерінің қиял-ойы мен шындықты бұрмалаудан оңай арылып, олардың уайымдарын қоздырған бастапқы кешендерді қайта қарауға және өңдеуге мүмкіндік береді. Терапевттің мақсаты - пациентті жаңа тұлғаны қалыптастыруға көмектесу, оған оң, сенімді және жанашырлықпен ішкі бейнесін беру. Ариети өзінің психотерапиялық әдісін екі жағдаймен, Джеральдин және Марк жағдайларымен шизофренияның түсіндіруінде көрсетеді.

Басқа емдеу әдістері

Ариети жиі гебефрениямен ауыратын науқастарды психотерапия арқылы қол жеткізе алатын функционалдық деңгейге қайтару үшін электроконвульсивті терапияға жібергендігімен танымал болды, және ол өзі симптоматиканы азайту үшін антипсихотикалық дәрі-дәрмектерді қолдануды мақұлдады, бірақ ол өзі ешқандай дәрі-дәрмексіз психотерапияны артық көрді. Ол сондай-ақ инсулиндік шок терапиясы мен психохирургия сияқты басқа емдеу әдістерін зерттейді және талқылайды, соңғысын ол мақұлдамайды, өйткені ол пациентті тастап, оны өмір бойы мүгедекке айналдыру әрекеті деп санайды.

Қорытынды сөздер

Ариети өзінің зерттеуінде шизофренияның барлық жағдайларында отбасылық қиындықтар байқалғанын айтады. Пациент ата-анасын идеалдастырған кезде ата-ананың идеалдастырылған бейнесі науқастың санасында төзімсіз өзін-өзі бейнелеу есебінен сақталады. Психоз алдындағы паника тек теріс өзін-өзі тануды шизофрения алдындағы адамның ішкі жан дүниесіне зиян келтіретін өмірлік оқиғалар, өмірлік оқиғалар пайда болған кезде пайда болады, олар оның қазіргі қорғаныс және күресу механизмдерімен күресе алмайды. Ата-ананың және басқалардың жағымсыз бейнесі "басқа бір қиындыққа" айналады, қудалаудың алдаулары және науқастың естіген дауыстары түрінде. Ата-аналар немесе ата-аналар пациентті "жаман бала" деп айыптап, немесе ересектер пациенттің еститін дауыстарда басқа да айыптаулар жасайды. 1980 жылдан бастап, XXI ғасырдың басында шизофренияның биологиялық психиатриялық модельдері психиатриялық мамандықты толықтай басып алды. Қазіргі кезде бұл ауруды зерттеу нейробиологияға бағытталған. Ариетидің шизофренияға психологиялық көзқарасы - бұл мамандықта сирек кездесетін жағдай, бірақ бұл құрылымдық тұрғыдан жасалған жағдай психологиялық құбылыстар мен нейротрансмиттер деңгейлері арасындағы анық байланысты елемеді, оны белгілі бір тәжірибелер арқылы өзгертуге болады, мысалы, Йога, медитация, гипервентиляция, сезімдік депривация, ұйқының жетіспеушілігі, басқалары. Ариетидің шизофренияға қатысты көзқарастары қазіргі кезде психикалық бұзылыстардың травматикалық моделінің бөлігі ретінде танымал, бұл қазіргі биопсихиатриялық модельге балама болып табылады.