Кіріспе

Сайпан әуежайы, Солтүстік Мариан аралдары, АҚШ Сайпан халықаралық әуежайы, сонымен қатар Франсиско С. Ада / Сайпан халықаралық әуежайы деп те аталады, ол Солтүстік Мариан аралдарының Құрама Штаттарының Сайпан аралында орналасқан қоғамдық әуежай. Әуежайға Қауымдастық порттар билігі ие.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Сайпан халықаралық әуежайы 1933 жылы Жапон императорлық әскери-әуе күштері (IJNAS) уақытша қону алаңы құрғанға дейін қант аршасы өсіретін жер болған. Ұшып-қону алаңы оқу-жаттығу мақсатында пайдаланылды және "L" пішінде екі ұшу-қону жолағы болды. 1937 жылы Әскери-теңіз флоты Оңтүстік теңіздер мандаты шеңберінде әскери нысандарды салуға халықаралық заңға қарамастан, әуеайлақты толық әскери пайдалану үшін жаңарта бастады. 1941 жылы АҚШ-қа қарсы шабуылдан кейін, алаңға Aslito Field (アスリート飛行場) деп аталды, ол жергілікті Чамору атауы бойынша орналасқан жері, As Lito. 1944 жылдың маусым айының ортасында IJNAS екі эскадрильяны Mitsubishi A6M5a 52 Zero әуеайлаққа тағайындады. Бұл эскадрильялар сол айдың соңында Филиппин теңізіндегі шайқаста Мариана аралдарын басып алуға қатысып, шайқаста американдық күштердің қолынан қаза тапты. Әуеайлақты 1944 жылы 18 маусымда Сайпан шайқасы кезінде АҚШ армиясының 27-ші жаяу әскер дивизиясы басып алды. Ұрыс кезінде Гуамнан келген "Зеро" ұшағы Аслито әуеайлағына қонды, ұшқыш бұл әуеайлақтың американдықтардың бақылауында екенін білмеді. Ұшақ жерге түскен кезде оған оқ атылып, зақымдалып, ұшу-қону жолағының соңында құлады. Ұшқыш аман қалды, ұшақ тұтқынға алынды. Әскери-теңіз базасын бомбалау кезінде 1944 жылы 13 маусымда қаза тапқан АҚШ әскери-теңіз флотының қолбасшысы Роберт Х. Исли есімімен аталған. Америка қолдарына түскеннен кейін, Isely Field тез арада жөндеуден өтіп, 3-ші батальонның 20-шы теңіз жаяу әскерінің теңізшілері кеңейтіп, Сайпан теңіз базасына айналды. 20-сы күні 19-шы ұшақ эскадрильясының алғашқы П-47 ұшақтары қонып жатыр. Әуеайлақ 20-шы Әуе күшінің B 29 Суперфортест операцияларына тағайындалды. XXI Бомбардировщик Командасы Мариан базасынан B 29 операцияларының жалпы жауапкершілігін алды, ал Isely Field 73-ші бомбалаушы қанаты (бұлар 497-ші, 498-ші, 499-шы және 500-ші бомбалаушы топтардан тұратын) пайдаланатын болды. 1944 жылдың 12 қазанында бірінші B 29 Joltin Josie The Pacific Pioneer бригадир генерал Хейвуд С. Ханселлдің командалық командасының генерал-майоры мен 873-ші бомбардировкалық эскадрильяның майоры Джек Дж. 22 қарашада 100 Б-29 Изелиде болды. XXI Бомбалаушы командасына Жапонияның әуе өнеркәсібін жойып, күндізгі уақытта жоғары биіктіктегі дәлдікті шабуылдар жасау міндеті жүктелді. Isely-ден (және Гуам мен Тиниандағы басқа ХХ Әуе күштері әуеайлақтарынан) бірнеше ай бойы жоғары деңгейдегі бомбалаудан кейін, ХХ Әуе күштері қолбасшысы генерал Кертис ЛеМей жаңа директива шығарды. Жапонияға түнгі шабуылдар өте тиімді болды, ал Исли-филдтен Superfortress миссиясы Жапониядағы өнеркәсіптік мақсаттарды жаппай жоюға әкелді, Токио, Нагоя және Осаканың ірі өнеркәсіптік аймақтары Мариан аралдарынан ұшып келе жатқан американдық бомбалаушылардың толқындарына соғыстың соңына дейін қайта-қайта шабуыл жасалды. Осы шабуылдарға жауап ретінде 1944 жылдың қарашасы мен 1945 жылдың қаңтары аралығында Мариана аралдарына жасалған жапондық әуе шабуылдарының көпшілігі Исли алабын нысанаға алды. Әуеайлақ және екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған нысандар 1981 жылы "Исли Филд тарихи ауданы" ретінде тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген және 1985 жылы тағайындалған Ұлттық тарихи ескерткіш ауданының қону жағажайларының, Аслито / Исли Филд және Марпи Пойнт, Сайпан аралының үлесі бар элементі болып табылады.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін, қанаттың төрт бомба тобының барлығы АҚШ-қа қайтарылды, олардың B 29 ұшақтары Филиппиндегі Кларк әуе базасына ұшып, ұшақтап, немесе Техас немесе Аризонадағы қоймаларға ұшып кетті. 73-ші бомбалаушы бригада 1945 жылдың желтоқсан айында АҚШ-қа қайта тағайындалды. Әуеайлақ азаматтық бақылауға қайтарылды және ол Aslito Field деп аталды. Сайпан халықаралық әуежайы 1976 жылы 25 шілдеде жұмыс істей бастады. Континенттік Микронезияның (алғашқыда Air Micronesia) бастапқыда Kobler Field және содан кейін Сайпан әуежайында негізгі хабы болды. Уақыт өте келе, әуе компаниясының Сайпанға және одан жалпы трафигі Тынық мұхиты аралдарының сенімгерлік аумағының ыдырауынан кейін азайды; өйткені аумақ кішігірім саяси бірліктерге бөлінгендіктен, бұрынғы сенімгерлік аумақтың астанасы Сайпанға саяхаттау қажет болған адамдар азайды. 2008 жылдың 15 шілдесінде Микронезияның соңғы тікелей рейсі болып саналатын Манила-Сайпан рейсі аяқталды. Жапондық туристер 1970-ші жылдары Сайпанға көптеп бара бастады. 1975 жылы әуеайлақ пен терминал кең ұшақтарды қабылдау үшін айтарлықтай жаңартылды. Northwest Airlines компаниясы Saipan-қа Токио-Наритадан McDonnell Douglas DC 10 және Boeing 747 ұшақтарын пайдалана отырып қызмет көрсетті, ал Japan Airlines (JAL) Saipan-қа Нарита мен Osaka Kansai-дан DC 10 және Boeing 767 ұшақтарын пайдалана отырып қызмет көрсетті. 2005 жылы JAL Жапониядан SPN-ге қызмет көрсетуді тоқтатты; Осака мен Нагоя бағыттары Солтүстік-батысқа алынды. Сондай-ақ, әуежай бұрынғы лейтенант Гов. Франсиско С. Ада сол жылы. Delta Air Lines компаниясы 2008 жылы Northwest компаниясын сатып алғаннан кейін Northwest-тің Сайпан бағыттарын мұра етті. 2018 жылы Delta компаниясы Сайпан нарығынан шығуға шешім қабылдады, сонымен бірге Палауға қызмет көрсетуді тоқтатумен және Гуамға қызмет көрсетуді тоқтатқаннан кейін бір ай өткен соң. Delta компаниясы сұраныстың төмендеуі мен АҚШ-тың ішкі рейстерінде қосымша Boeing 757 ұшақтарының қажеттілігін алып тастау себептері ретінде келтірді. Солтүстік-Батыс және Дельта аралдары Сайпанға барлығы 29 жыл қызмет етті. Skymark Airlines компаниясы 2019 жылы Наритадан Боинг 737 ұшақтарын пайдалана отырып, Сайпанға рейстерді бастады.

Апаттар мен оқиғалар

Star Marianas ұшағы 2012 жылдың 17 қарашасында Тинианнан қайтып келе жатқанда ұшып көтерілген кезде апатқа ұшырады. Бір адамның өлімі расталды.