Кіріспе

Уэльстегі ескерткіш – Элизег бағанасы, валли тілінде Элизе бағанасы немесе Крос Элисед деп те аталады – Уэльс, Денбигширдегі Валле Крусис аббаттығының жанында орналасқан [Grid reference]. Оны Повис патшасы Цинген ап Каделл (855 жылы қайтыс болған) өзінің ұлы атасы Элисед ап Гвилогтың құрметіне тұрғызған. Бағандағы Элисег аталымының жазуды ойып жасаған адамның қатесінен туындағаны болжамдалады.

Тарих

Бағанның өзі 9 ғасырға дейін салынған, ал үлкен жасанды үйінді одан да көне, шамасы ерте қола дәуірінен қалған деп саналады.

Археологиялық зерттеу

1773 жылы жер иесі Тревор Ллойд тексеру жүргізіп, тас жәшік тәрізді жерлеу орнын тапты. Ол онда сүйек қаңқасы мен заттарды тапқанын айтты және оларды алып кетті. Бағанды тік тұрғызған дөңгелек 2010, 2011 және 2012 жылдары Eliseg жобасы аясында қазба жұмыстарынан өтті. Бұл құрылыстың ең алғашқы кезеңінің шамамен б.з.д. 2000 жылға дейін сонатын тас қамалдан тұратынын анықтады. Құрылыстың бірінші кезеңіндегі кішкентай жәшікте күйген адам сүйектерінің іздері табылды, бұл оның жерлеу орны ретінде пайдаланғанын растады. Құрылыстың екінші кезеңі қамалдың биіктігін көтеруден тұрды және ерте қола дәуіріне жатқан үлкен жәшік болды; бірақ, адам сүйектері табылған жоқ. Осы кезеңде 7 кг күйген сүйекті қамтитын тағы бір жәшік табылды, ол көптеген ересек, жасөспірім және нәрестелердің жерленген жерлерін көрсетеді. Сонымен қатар, кремний пышақ және сүйек ине табылды. Құрылыстың соңғы кезеңі салыстырмалы түрде жаңа болып көрінеді және айқыш қайта орнатылғаннан кейін салынған болуы мүмкін.