Кіріспе
Жапондық күріш ұнынан жасалған кнедлинг – даңго (団子) – күріш ұны, уручи күріш ұны және желімді күріш ұны қосылып жасалған жапондық кнедлинг. Ол мочи жасау тәсілінен өзгеше, себебі мочи желімді күрішті буға пісіргеннен кейін дайындалады. Даңго көбінесе дөңгелек пішінде болады, үштен беске дейін даңго жиекке қадалып (куши даңго (串団子) деп аталады) беріледі. Даңго, әдетте, вагаши санатына жатады және көбінесе жасыл шаймен бірге ұсынылады. Оны жыл бойы жеуге болады, бірақ әртүрлі түрлері белгілі бір маусымдарда дәстүрлі түрде желінеді.
Dango ([[wikt:団子)
is a Japanese dumpling made from rice flour mixed with uruchi rice flour and glutinous rice flour. It is different from the method of making mochi, which is made after steaming glutinous rice. Dango is usually finished round shaped, three to five dango are often served on a skewer (skewered dango pieces called kushi dango (串団子)). Generally, dango comes under the category of wagashi, and is often served with green tea. It is eaten year round, but the different varieties are traditionally eaten in given seasons.
Түрлері
Дэнгоның көптеген түрлері көбінесе оған қосылатын немесе онымен бірге берілетін әртүрлі қосымшалардың атымен аталады.
Халықтық денго
Қызыл бұршақ пастасы (анко данго) көбінесе тәтті қызыл бұршақ пастасымен жабылады; азукиден басқа ингредиенттер сирек қолданылады. Анконың басқа түрлеріне эдамаме пастасы мен куруми (жаңғақ) пастасынан жасалған зунда (ずんだ) жатады. Ча денго (茶団子) – жасыл шай (матча) дәмі бар денго. Соя соусы (Shoyu dango) – пісірілген денгоның (яки данго (焼き団子)) бір түрі және соя соусымен дәмделеді. Сондай-ақ, норимен оралғанды изобе денго (磯辺団子) деп атайды. Ханами денгосы (花見だんご), сондай-ақ саншоку денгосы (三色団子) деп те аталады. Оның үш түсі бар (қызғылт, ақ және жасыл), дәстүрлі түрде сакура гүлдеу маусымында жасалады, сондықтан оның аты осылай аталады (ханами – «гүл көру», хана – «гүл», ми – «көру» дегенді білдіреді). Үш түсті кнедликтердің орналасуы алмұрт гүлдерінің гүлдеу реттілігін көрсетеді. Қызғылт түс – алмұрт бүршіктерін, ақ түс – толық гүлдеген алмұрт гүлдерін, ал жасыл түс – гүлдеуден кейін түскен алмұрт жапырақтарын білдіреді. Киби денго (көкше қамыры) (Kibi dango) – қарақұмыр ұнынан жасалады. Бұл түрі япондық халық ертегісіндегі Момотаро кейіпкерінің әңгімесінде ерекше көзге түседі, ол үш сөйлейтін жануарға дөңгелек шарды (шашқысыз) олардың демонмен күресуге көмектесуі үшін ұсынады. Кинако (きなこ団子) – қуырылған соя ұнынан жасалады. Куса денго немесе йомоги денго (草団子 немесе よもぎ団子) – куса мочи сияқты, йомоги жапырақтары қосылған. Көбінесе анкомен жабылады. Митараши денгосы (Mitarashi) – соя соусы (шою), қант және крахмалдан жасалған сироппен қапталады. Саса денго (笹団子) негізінен Ниигата префектурасында өндіріледі және желінеді. Саса дангоның екі түрі бар: онна данго және отоко данго. Онна данго (сөзбе-сөз «әйел денгосы») анкомен толтырылады, ал отоко данго (сөзбе-сөз «еркек денгосы») кинпирамен толтырылады. Денгоны сақтау үшін саса жапырақтарына орайды. Ширатама денго (白玉) – анимицу немесе мицумамеде желінеді. Цукими денгосы (月見だんご) – Цукими кезінде жеуге арналған ақ денго. Ол дәстүрлі түрде күзгі толық ай кезінде (Көктем мерекесі) жасалады.
Әртүрлі басқа данго
Ботчан данго (Botchan dango) үш түске ие. Бірін қызыл бұршақ, екіншісін жұмыртқа, ал үшіншісін жасыл шаймен бояйды. Ботчан данго – Ехиме облысының миягегаши өнімінің атауы, ол Нацуме Сосекидің «Ботчан» романының құрметіне аталған. Чичи данго (Chichi dango) – әдетте десерт ретінде желетін, сәл тәтті, жеңіл десерт. Денпун данго (Hokkaido) картоп ұнынан жасалады және тәтті қайнатылған бұршақпен пісіріледі. Кури данго (栗だんご) қаштаң пастасымен жабылады. Митбол (Niku dango) – жапон митболының бір түрі. Тауық етінен жасалған нику данго – цукуне, ол шашқа қадалып беріледі.
Туынды терминдер
Жапондық "хана ёри данго" ([wikt:花より団子]) деген мақал көркемдікке қарағанда пайдалы нәрселерге басымдық беруді білдіреді. Бастың екі жағында данго тәрізді түйіндерден тұратын шашты кейде оданго деп атайды. Дороданго – жер мен суды қалыптап, бильярд шарсына ұқсайтын нәзік, жылтыр шар жасау өнері.
Вьетнамда
Бэнь-хон – Фан-Тит қаласының ерекше десерті. Ол тапиока ұны, кокос, қуырылған жержаңғақ, тұз және қанттан жасалады. Дайын болғаннан кейін, оны ұсатылған кокосқа аунатып, жапондық данго тәрізді тіске асып береді.
Юникод таңбасы
Unicode эмодзи таңбасы 🍡 ханами дангоны бейнелеу үшін қолданылады. Бұл таңба 2010 жылдың қазан айында енгізілді.