Кіріспе

Жауынгерлік өнер, халық музыкасы және соғыс биі африкалық тектес адамдар арасында пайда болған Калинда (қалинда немесе календа деп те жазылады) - бұл 1720 жылдары пайда болған Кариб теңізіндегі жауынгерлік өнер, сондай-ақ халық музыкасы мен соғыс биінің түрі. Оны Кариб теңізіне африкалықтар Атлантика арқылы құл саудасымен әкелді және ол африкалық жергілікті жекпе-жек билеріне негізделген.

Тарих

Калинда - Тринидад пен Тобаго карнавал кезінде жиі қолданылатын таяқпен күресу түрі. Бұл Тринидад пен Тобагоның ұлттық жекпе-жегі. Француз плантаторлары құлдарымен, Гренада, Гваделупа, Мартиника және Доминика көршілес аралдарынан келген бостандық түстер мен мулаттармен бірге 1783 жылы халық санының кедуласы кезінде Тринидадқа көшіп келді. Карнавал француздармен бірге келді, ал қатыса алмаған құлдар қатар мерекелік шара ұйымдастырды (бұл ақырында 1858 және 1884 жылдар аралығында Канбулай деп аталды). 1833 жылы құлдықтан босатылғаннан кейін, жетекші вокалист немесе chantwell (chantuelle) лаввейлер деп аталатын шақыру және жауап әндерін әндейді. Бұл жерде карнавал әндері калинда әндері мен "lavways" әндерінен алынған деп саналады. Бұл музыка түрі біртіндеп қазіргі калипсоға айналды. Құлдықтан босату және карнавалға кірігуге дейін Калинда құлдарға ойын-сауық беру үшін қойылым түрінде пайдаланылған. Француздар Тринидадқа келгеннен кейін, таяқпен күресушілер енді таяқшы емес, ағашшы (француз тілінде таяқ дегенді білдіреді) деп аталды. Билетпен жекпе-жекке қатысудың әр түрлі факторлары болды, соның ішінде орындаушылар киетін костюмдер мен олар жекпе-жектегі гейлер (немесе ареналар). Сонымен қатар, жекпе-жек басталғанға дейін гейелде әр түрлі салтанатты әндер бар арнайы рәсімдер жүргізіледі. Бұл би көбірек таяқпен күресудің қатыгез нәтижесіне байланысты би ретінде қолданылса да, оның тамыры әлі де Конго Корольдігінде пайда болған жекпе-жек өнерінен бастау алады, ал таяқпен күресу Тринидадта әлі де кездеседі. Сонымен қатар, жыл сайынғы карнавалдық жарыстар да ұйымдастырылды. Бұл дәстүрдің шығу тегі афро-ибериялық бауырластар мен календтермен байланысты.

Кариб теңізінің басқа жерлері

Бұл Кариб теңізінің басқа бөліктерінде, мысалы, Мартиникада қолданылады. немесе Гваделупа (аймақ, дамае және майоле сияқты әртүрлі атаулармен). Календа - бұл Гаитиде қолданылатын және АҚШ-қа Нью-Орлеанс порты арқылы кірген афро-карибтық таяқпен күресудің бір түрі. Бұл жекпе-жектің ұқсас түрлері Кариб теңізінің басқа жерлерінде де бар. Мысалы, Барбадоста оны "таяк жалау" немесе "таяк ғылым" деп атайды.

Луизианада

"Allons danser Colinda" атты танымал Cajun әнінде Cajun жігіті Colinda есімді қыздан өзімен бірге рискті би билеуді сұрайды; мүмкін, Луизианаға әкелінген афро-кариб құлдары Нью-Орлеанста орындаған Calinda биінен алынған.