Кіріспе
Трайастримша көкінің билеушісі Шакра (Шакра; ) - буддалық космология бойынша Трайастримша көкінің билеушісі. Оған "Шакра, Девалардың Иесі" (санскрит: Śakra devānāṃ indraḥ; Пали: Śakra devānāṃ indraḥ) деген атақ та берілген. Шакра ("қуатты") атауы Индраның эпитеті ретінде Ригведаның бірнеше тармақтарында кездеседі. Шығыс Азияның мәдени дәстүрлерінде Шакра қытай тілінде (帝釋天) немесе (釋提因), жапон тілінде (帝釈天), корей тілінде (제석천) және вьетнам тілінде Đế Thích Thiên (帝釋天) немесе Thích Đề Hoàn Nhân (釋提因) деп аталады. Қытай буддизміне сәйкес, Шакра кейде даосистік нефрит императорымен (玉皇大帝, жиі 玉皇 деп жеңілдетіледі) сәйкестендіріледі; екеуінің де туған күні қытай күнтізбесінің бірінші ай айының тоғызыншы күні (әдетте ақпанда) болады. Шакра билік ететін Трайастримша көгі Меру тауының басында орналасқан, ол физикалық әлемнің полярлық орталығы деп саналады, оның айналасында Күн мен Ай айналады. Трайастримша - адамзаттың ең жақын аспан. Барлық құдайлар сияқты, Шакра да ұзақ өмір сүреді, бірақ өледі. Бір шақра қайтыс болған кезде оның орнын жаңа шақраға айналған басқа құдай алады. Шакра туралы бірнеше әңгіме Джатака ертегілерінде, сондай-ақ бірнеше сутталарда кездеседі. Шакра асуралардың басшысы Вемацитриннің (Пали Вепацитти) қызы Сужаға үйленген. Осы қарым-қатынасқа қарамастан, отыз үш құдай мен асуралар арасында жалпы соғыс жағдайы бар, оны Шакра ең аз зорлық-зомбылықпен және адам өміріне залал келтірмей шешеді. Шакра әдебиетте әдебиет мәселесі бойынша Буддамен кеңескен тұлға ретінде жиі суреттеледі. Брахмамен бірге ол буддизмнің қорғаушысы дхармапала деп саналады.
Śakra ( Śakra; ) is the ruler of the Trāyastriṃśa Heaven according to Buddhist cosmology. He is also referred to by the title "Śakra, Lord of the Devas" (Sanskrit: Śakra devānāṃ indraḥ; Pali: ). The name Śakra ("powerful") as an epithet of Indra is found in several verses of the Rigveda. In East Asian cultural traditions, Śakra is known as (帝釋天) or (釋提桓因) in Chinese, as (帝釈天) in Japanese, as (제석천) in Korean, and as Đế Thích Thiên (帝釋天) or Thích Đề Hoàn Nhân (釋提桓因) in Vietnamese. In Chinese Buddhism, Śakra is sometimes identified with the Taoist Jade Emperor ( 玉皇大帝, often simplified to 玉皇); both share a birthday on the ninth day of the first lunar month of the Chinese calendar (usually in February). The Trāyastriṃśa heaven in which Śakra rules is located on the top of Mount Meru, imagined to be the polar center of the physical world, around which the Sun and Moon revolve. Trāyastriṃśa is the highest of the heavens in direct contact with humankind. Like all deities, Śakra is long lived but mortal. When one Śakra dies, his place is taken by another deity who becomes the new Śakra. Several stories about Śakra are found in the Jataka tales, as well as several suttas. Śakra is married to Sujā, daughter of the chief of the asuras, Vemacitrin (Pāli Vepacitti). Despite this relationship, a state of war generally exists between the thirty three gods and the asuras, which Śakra manages to resolve with minimal violence and no loss of life. Śakra is often depicted in literature as a being who consults the Buddha on matters of morality. Together with Brahmā, he is considered a dharmapala, a protector of Buddhism.
Этимология
"Шакра" санскрит сөзі "қуатты" немесе "қуатты" деген мағынаны білдіреді және Ригведаның 5.34-шы әнұранында Индраның эпитеті ретінде қолданылады. "Сакка" деген пали тіліндегі лексема будда дәстүрінде көктің патшасының стандартты атауы болған сияқты.
Махаяна
"Бейбітшілік кітабында" Шакра төртінші коанда басты рөл атқарады. Махапаринирвана сутрасында Шакра Будданың өліміне жауап ретінде төрт асыл шындықты мойындау ретінде бір жолды айтады. Бұл пали тіліндегі формулаға ұқсас. : Ол сондай-ақ қытай буддистік дәстүріндегі жиырма төрт қорғаушы девалардың бірі ретінде танылады.
He is also recognized as one of the Twenty Four Guardian Devas in Chinese Buddhist tradition.
Иконография
Оңтүстік-шығыс Азияның Тхеравада қауымдастықтарында Шакра көк немесе қара терімен, Айравата атты үш басты филмен бірге бейнеленеді.