Кіріспе

Австралияның сүтқоректілері бай қазбалы тарихқа ие, сондай-ақ, қаптамалы жануарлар басым, сонымен қатар монотремалар мен плаценталы жануарлар да бар. Мурсупиалдар белгілі бір экологиялық нишаларды толтыру үшін эволюцияланды және көптеген жағдайларда олар физикалық жағынан ұқсас нишаларды иеленетін Еуразия мен Солтүстік Америкадағы плаценталық сүтқоректілерге ұқсас, бұл құбылыс конвергенттік эволюция деп аталады. Мысалы, Австралиядағы ең ірі сүтқоректі жыртқыш, тасманиялық жолбарыс және сумкалы арыстан, сұр қасқыр және ірі мысық сияқты ірі канидтерге айтарлықтай ұқсастықты білдіреді; желкендеуші опоссумалар мен ұшатын бөренелер өздерінің ағаш өмір салтын қамтамасыз ететін ұқсас бейімделулерге ие; және нюмат пен құмырсқалар - екеуі де құрт-құртты қоректендіреді. Австралияның сүтқоректілерінің көпшілігі өсімдік жейтін немесе бар нәрсені жейтін жануарлар.

Эволюциялық тарих

Қалдықтардың деректері Австралияда ерте креда дәуірінен бері монотремалар бар екенін көрсетеді. Австралияда марсупиалдар кем дегенде палеоценнің басында болған болуы мүмкін, бірақ австралиялық марсупиалдардың ең ерте табылған күмәнсіз қалдықтары - олигоценнің соңында. Австралиялық плаценталық сүтқоректілердің талассыз қалдықтары миоценнен басталды, Австралия Индонезияға жақындаған кезде. Бұл жарғақтар қазбалар жазбасында сенімді түрде пайда болғаннан кейін, ал кеміргіштер пайда болғаннан кейін болды. Австралия фаунасына плаценталы сүтқоректілердің кейінгі енгізілуі шамамен (шұңқырлар), 40,000 жыл бұрын (гомо сапиенс), бірнеше мың жыл бұрын (динго) және 200 жыл бұрын еуропалық отарлаудан (көптеген түрлер); соңғы екеуін адамдар жасаған. Австралияның Тингамара деп аталатын эоцен кезеңіндегі плаценталы сүтқоректілердің қалдықтары туралы кейбір мәлімдемелер жасалды. Бұл мәлімдемелер кондилартқа тән кейбір ерекшеліктері бар бір ғана тіске негізделген және кеңінен талқыланды. Бірақ бұл қалдықтардың жасы мен плаценталық сипаты басқа зерттеушілер тарапынан күмән тудырады. Еуропалықтар Австралияға қоныс аударғанда, олар көптеген түрлерді аңға жіберді, соның ішінде қызыл түлкі, қоңыр қоян және еуропалық қоян. Басқа үй жануарлары қашып кетіп, уақыт өте келе жабайы популяцияларды пайда етті, соның ішінде мысық, көк бұғы, руса бұғы, китал, үй жылқысы, есек, шошқа, үй ешкісі, су бұқасы және дромари. Австралияның тек үш түрі ғана жергілікті емес плаценталық сүтқоректілер қасақана енгізілмеген: үй тышқаны, қара тышқан және қоңыр тышқан. Австралияның жағалауындағы суларда Cetacea отрядынан 46 теңіз сүтқоректілері бар, бірақ олардың көпшілігі бүкіл әлемде таралғандықтан, кейбір авторлар оларды австралиялық түрлер деп санамайды. Балиндар тоғыз түрге бөлінеді, олардың ішінде үлкен дөңсекілер мен оңтүстік кит түрлері бар. Қыста Ұлы Барьерлі рифтің жағасында жәндік киттері жиі кездеседі. 37 тісті кит түрі бар, олар Ziphiidae (мұртты киттер) отбасының барлық алты туысын қамтиды, ал 21 мұхиттық дельфин түрі, соның ішінде австралиялық снубфин дельфині, 2005 жылы алғаш рет сипатталған және Австралияға тән түр. Кейбір мұхиттық дельфиндер, мысалы, киік, материктің барлық суларында кездеседі; басқалары, мысалы, Иравади дельфині, тек солтүстік жылы суларында кездеседі. Дугонг (сиреньдер отряды) - жойылып бара жатқан теңіз түрлері, олар солтүстік-шығыс және солтүстік-батыс Австралияның суларында, әсіресе Торрес бұғазында мекендейді. Бұл - Австралиядағы жалғыз өсімдікпен қоректенетін теңіз сүтқорыны, ол жағалау аймақтарында теңіз шөптерімен қоректеніп тұрады. Тюлен мен теңіз арыстанының он түрі (парводер Пиннипедия) оңтүстік Австралия жағалауында және Австралияның Антарктикаға дейінгі аумақтарында өмір сүреді.

Австралиялық сүтқоректілерді қорғау

Австралияның сүтқоректілер дүниесінің ерекшелігі, эндемизмнің жоғары деңгейі, осы қорғау әрекеттерінің әлемдік маңызын көрсетеді. Негізгі стратегияларға көптеген жергілікті түрлердің құлдырауына себепші болған мысықтар мен түлкілер сияқты жыртқыш аңдардан бас сауғалайтын қауіпсіз жерлер немесе жыртқыш аңдар жоқ аймақтар құру жатады. Өркенді қорғау және қалпына келтіру. Қорғау жұмыстары ұлттық парктерді, қорықтарды және жеке қорғалатын аумақтарды басқаруға бағытталған. Бұл орманды қайта ағаштандыру, эрозияны бақылау және мекен-жайлардың сүтқоректілерге қолайлы болуын қамтамасыз ету үшін өрт режимдерін басқару сияқты іс-шараларды қамтиды. Тұтқында өсіру, жер аудару және қайта енгізу жабайы популяцияларды нығайтуға бағытталған және олардың тіршілік ету мүмкіндіктерін оңтайландыру үшін түрлердің биологиясы мен экологиясы бойынша кең көлемді зерттеулер жиі қолдайды. Экожүйелердің динамикалық сипаты мен климаттың өзгеруі сияқты проблемаларды ескере отырып, қорғау стратегиялары бейімделуі тиіс. Бұл қорғау іс-шараларының тиімділігін үнемі бағалауды және жаңа ғылыми зерттеулерге және қоршаған ортаның өзгеріп отыруына байланысты әдістерді өзгертуді білдіреді.