Кіріспе

Революциялық Ирландия үкіметі, 1919–1922 жылдар аралығында
1919–1922 жылдар аралығында Ирландия Республикасының кабинеті

1919–1922 жылдар аралығындағы Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде Dáil Éireann министрлігі (Aireacht Dáil Éireann) Ирландия Республикасының кабинеті болды. Министрлік алғашқыда 1919 жылғы 21 қаңтарда Бірінші Dáil қабылдаған, Тәуелсіздік декларациясын жариялағаннан кейін қабылданған Dáil Конституциясымен құрылған. Бұл конституция үкімет басшысы, Príomh Aire немесе Dáil Éireann Президенті және тағы төрт министрден тұратын кабинетке мүмкіндік берді. Ирландия Республикасы парламенттік үкімет жүйесін үлгі еткендіктен, оның кабинеті Dáil тағайындап, оған жауапты болды. Конституция бойынша Президентті Dáil сайлады, ал қалған министрлерді Президент ұсынды, содан кейін Dáil бекітті. Dáil резолюция қабылдап, кабинеттің барлығын да, жеке министрлерді де қызметтен босатуға құқылы болды. Министрлерді Президент те қызметтен босатуға болатын. 1919 жылдың қаңтарында қабылданғаннан кейін кабинет жүйесіне бірнеше өзгерістер енгізілді. 1919 жылдың сәуір айында министрлердің саны артты. 1919 жылы құрылған Ирландия Республикасының ресми мемлекет басшысы болған жоқ; 1921 жылы министрліктің басшысы Республика Президенті болып қайта аталды. Біраз уақыт бойы осы президенттің кабинет мүшелері министрлер емес, «мемлекеттік хатшылар» деп аталды. 1922 жылы Англо-Ирландия келісімі бекітілгеннен кейін, Артур Гриффит басшылығымен Төртінші министрлік қызметке кіріскенде, кабинет мүшелері тағы да министрлер деп сипатталды, ал Гриффит Dáil Éireann Президенті атауын қабылдады. 1922 жылдың көп бөлігінде министрлік Уақытша үкіметпен бірге басқарды, ол 1922 жылғы 16 қаңтарда Англо-Ирландия келісіміне сәйкес құрылған уақытша әкімшілік болды, Майкл Коллинз оның төрағасы болды және екі кабинет құрамы да өзара сәйкес келді. 25 тамызда У.Т. Косгрейв 22 тамызда қаза тапқан Коллинздің орнына Уақытша үкіметтің төрағасы болып тағайындалды, ал 9 қыркүйекте Косгрейв 12 тамызда қайтыс болған Гриффиттің орнына Dáil Éireann Президенті болып тағайындалды. Осы кезде министрлік екінші Уақытша үкіметпен бірдей болды. 1922 жылғы 6 желтоқсанда Ирландия еркін мемлекеті құрылғанда, министрлік пен уақытша үкіметтің орнын Ирландия еркін мемлекетінің Атқару кеңесі басты.

Министрліктердің тізімі

DáilСайлауҚұрылғанМинистрлікПрезидентПартия1191822 қаңтар 19191-ші министрлікКатал Бруга 1 сәуір 19192-ші министрлікЭмон де Валера2192126 тамыз 19213-ші министрлікЭмон де Валера 10 қаңтар 19224-ші министрлікАртур Гриффит3 қыркүйек 19225-ші министрлікW. Т. Косгрейв