Кіріспе

Кішкентай Вера (Little Vera) - 1988 жылы жарық көрген орыс режиссері Василий Пичульдің фильмі. Орыс тіліндегі атау екіжақты, сонымен қатар "Кішкентай сенім" дегенді білдіреді, бұл кейіпкерлердің үмітсіздігін (немесе оның бір сәулесін) бейнелейді. Фильм 1988 жылы 54,9 миллион көрерменменмен Кеңес Одағында билет сатуда көшбасшы болды және 1980 жылдан бері АҚШ-та ең табысты Кеңес фильм болды. Кеңес қоғамына деген пессимистік және циникалық көзқарасымен фильм өз заманының (перестройка) типтік көрінісі болды, оның ішінде көптеген осындай фильмдер, жалпы алғанда, чернуха (чернуха, шамамен "қара заттар") деп аталды. Фильм алты марапатты жеңіп алып, тағы сегіз номинацияға ие болды. Оның жеңімпаздары арасында 1989 жылы Nika сыйлығында Наталья Негода үшін "Үздік әйел актер" сыйлығын алды. Фильмнің режиссері Василий Пичуль 1988 жылы Монреаль әлемдік кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы сыйлығын және 1988 жылы Венеция кинофестивалінде FIPRESCI сыйлығын алды. Саундтректің негізгі тақырыбы София Ротару орындаған екі әннен тұрады "Былай емес" (Бұл болды, бірақ ол кетті) және "Толко етово малло" (Бұл ғана жеткіліксіз), "перестройка классигінің лейтмотиви Кішкентай Вера".

Сюжет

Жас Вера - мектепті бітірген жиырма жастағы қыз. Ата-анасы оның университетке түсуін қалайды, бірақ қазір ол ең жақсы досы Ленамен бірге би билеуді, тойлауды және түнгі өмірді артық көреді. Вера американдық және батыс еуропалық рок және поп музыкасын тыңдағанды жақсы көреді және Мадонна, Синди Лаупер және Дебби Гарри сияқты кейбір құдайларынан шабыт алған киімдер мен макияж киеді. Ол өзінің ішімдікке құмар анасы мен әкесі Колямен бірге тұрады. Олар неге ол Мәскеуде тұратын дәрігер ағасы Викторға ұқсамайды деп ойлайды. Полиция бұзған жер асты би кешінде ол Сергеймен танысады және олар бірден ғашық болады. Сергей Виктордың ескі досы болып шықты, ол қалаға қонаққа келген кезде досын шақырып, оны әпкесімен жалғыз қалдырады. Вера мен Сергей үйленуге шешім қабылдайды, бірақ оның ата-анасы қарсы. Вера анасына жүкті екенін жалған айтып, оларды жоспарланған некеге отыруға көндіреді. Сергейдің ата-анасымен алғашқы кездесуі апатты болып, ол Верамен бірге кешкі ас тамағын аяқтамай кетеді, бірақ көп ұзамай олармен бірге тұрады. Сергей мен Коля арасындағы жанжал күшейіп, Коляның туған күніне дейін жетеді. Сергей мас Колядан шаршап, оны ваннаға кіргізеді, ал Коля сусынды сындырады. Ваннадан шыққан соң ол Сергейдің бүйірін пышақпен салады, жарақаты ауруханада ұзақ уақыт емделуді қажет етеді. Анасы оны Сергейдің өзіне жазасын тартқанын айтып, Коляның түрмеге қамалуын болдырмау үшін уәзірлерге айтуға көндіреді. Мәскеуден келген Виктор, күйзеліске ұшыраған Вераны тыныштандыратын дәрі-дәрмектер жазып береді. Отбасы жағажайға барып, пикникке шығады, бұл Вераның ойынан шығады. Алайда Вера бұл оның пышақпен соғылғаны туралы өтірік айтуына итермелеу үшін жасалған айла деп санайды. Кенеттен дауыл көтеріліп, отбасы кетуге дайындалғанда, Вераны еш жерден таба алмаймыз. Коля оны іздеп, екеуі жағажайда құшақтасып жатқан көрінеді. Вера Сергейдің өліміне әкесі кінәлі емес екенін айтады. Ол онымен бірге ауруханаға барып, отбасының аман қалуы үшін Коляның қажет екенін түсіндіреді. Сергей енді оған қызығушылық танытпаған сияқты, және оған кетуге айтады. Ол үйде ата-анасымен бірге жалғыз қалған соң, ішіп, дәрі-дәрмек іше бастайды. Виктор келіп, оны құтқарады. Сергей ауруханадан қашып кетіп, көп ұзамай оқиға орнына келеді. Сергейдің не үшін оралғандығын сұрағанда, Вера: "Мен қорыққандықтан", - деп жауап береді. Фильмнің соңында Вера Сергейден оны сүйе ме деп сұрайды. Коля Вераны ұйықтатқаннан кейін ғана ас үйде жалғыз отырады. Ол баяу жығылып, Викторды, содан кейін Вераны шақырады. Ол өледі деп болжанады. Екінші сюжетте Вераның бұрынғы сыныптасы Андрей оған ғашық болып, онымен үйленгісі келеді. Фильмнің басында Андрей әскери-теңіз даярлығына кетуге дайындалып, Вераны өзімен бірге үйге келуге көндіруге тырысады, бірақ ол оның ұсыныстарын қабылдамайды. Кейіннен ол Сергейге келіп, ауруханадан үйге қайтып келе жатқанда онымен кездеседі. Ол тек бір күндік демалыста екенін түсіндіреді және тағы да кездесуді ұйымдастыруға тырысады, бірақ Вера өзін күштеп ұстауға тырысқанда, оны физикалық зорлық-зомбылықпен қорғайды.

Интерпретация

"Вера" орыс тілінде "сенім" дегенді білдіреді, бірақ Вераның өмірі - бос орын. Оның пәтерінде физикалық және психологиялық кеңістіктің болмауы және айналасындағы ер адамдарға үнемі тәуелділігі оны сол кездегі көк жағалы ресейлік отбасындағы жас әйелдің нақты фигурасына айналдырады. 1989 жылы: "Біздің сенімнің аздығы - біздің қайғылы оқиғамыз. Бұрын ресейліктер дінге қатты құлшыныспен қараған, бірақ кейіннен Құдайға деген сенімінен айырылған. Сонымен қатар, олар өздеріне, өмірдің мән-мағынасына деген сенімдерін жоғалтты". Вераның ата-анасы Коля мен Ританы совет дәуірінің екі жұлдызы ойнайды, олардың әлеуметтік реалистер рөлдері фильмде кері айналдырылған. Коля - сәттіліксіз және үстемдік етпейтін әке. Ол отбасының сүйіспеншілігін өте өкінішті түрде аңсайды, жүрек соғысы болғанда "біреуі де мені сүймейді" деп айқайлайды, Сергейдің ішіп-жемегені және жұмыс істемегені үшін ренжіді, кейін оны жанжал кезінде пышақпен шағады. Рита, Вераның анасы, Вераға қалыс және жауыз болып суреттелген. Ол Вераға аналық қолдау көрсетпейді, ал теңіз жағасындағы отбасылық пикникте ол Вераға: "Мен сені ешқашан болғым келмеді" деп айқайлайды. Фильмнің әрбір көрінісі жақсы басталып, ақырында бұзылады. Кішкентай Вераның көптеген элементтері Американың 1950-ші жылдардағы әлеуметтік ашылу кезеңін бейнелейді. Бұл фильм жастардың көтерілісі мен жүйеге деген наразылығын шынайы зерттеген алғашқы совет фильмі ретінде жарнамаланды. Фильмде жастардың билікке қарсы тұрғаны, полицияның халық тағдырына немқұрайлы әрі қысымшыл екені көрінеді. Сергеймен жыныстық қатынасқа түсер алдында Вераның мысқылдап айтқан сөзі: "Біздің елде бір ғана мақсат бар: коммунизм". 1989 жылы жарық көрген фильмнен кейін КСРО-да танымал болды.

Ықпал

Кішкентай Вера - "гласность" дәуірінің ең үздік фильмдерінің бірі. Фильмде социалистік реализмнің бет-әлпеті бұзылып, алкогольді әкемен қамқорланған провинциялық орыс отбасының, олардың мағынасыз еңбектерінің және айналасындағы мақсатсыз жастардың адал бейнесі бейнеленген. Бұл сурет сол кездегі кеңестік халықты бейнелейтінін айтады, Наталья Негода сұхбатында: "Егер фильм шындыққа сай болмаса, ол соншалықты танымал болмас еді".