Кіріспе

Испан композиторы және музыка теоретигі Диего Ортис (шамамен 1510 ж. - 1576 ж.) - испан композиторы және музыка теоретигі, испан монархтары Карл V және Филипп II билеген Неаполь вице-короліне қызмет еткен. Ортис доғалы аспаптар орнату бойынша алғашқы нұсқаулықты және қасиетті вокалды композициялардың үлкен жинағын жариялады.

Өмірбаян

Ортистің өмірі туралы өте аз мәлімет бар. Ол Толедода дүниеге келген және Римде қайтыс болған деп есептеледі, бірақ оның іздері жоғалып кеткен. 1553 жылы Ортис Неаполь вице-корольдігінде өмір сүрді. Бес жылдан кейін Альбаның үшінші герцогы Фернандо Альварес де Толедо оны Неапольдің Корольдік капелласының маэстро ди капелласы етіп тағайындады. 1565 жылы Ортис әлі де Алкала герцогы Педро Афан де Рибераның қол астында болды. Жақында жүргізілген зерттеулер Диего Ортистің Паоло Калиари Веронезедің "Канадағы үйлену тойы" атты атақты шығармасындағы өте маңызды кейіпкердің үлгісі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл суретші бейнелеген аспаптық ансамбльге, Ортистің екінші кітабының басылған күніне негізделген. Музыка liber primus Венецияда, әдебиетте осы адам туралы қайта-қайта шатастырулар мен қателіктер және суреттелген кейіпкердің музыканттың жалғыз белгілі кескінделген портретімен таңғажайып ұқсастығы. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, ол Испанияның Неаполиттік сотында қызмет еткеннен кейін, 1572 жылдың сәуірінен 1576 жылдың қыркүйегіне дейін, Римдегі Колонна сотында "фамильяр" ретінде Maestro di Cappella ретінде пайда болды.

Шығармалары

Ортис екі музыка кітабын шығарды: Trattado de Glosas 1553 жылы және Musices liber primus 1565 жылы.

Глоссалық трактат

Trattado de Glosas (қазіргі испанша орфографиясы Tratado de Glosas) viola da gamba үшін әдебиеттің шедеврі болып саналады. Бұл еңбек 1553 жылы 10 желтоқсанда Римде Trattado de glossas sobre clausulas y otros generos de puntos en la música de violones nuevamente puestos en luz деген атпен жарық көрді. Итальян тіліндегі басылымы да сол уақытта "Глозе sopra le cadenze et altre sorte de punti in la musica del violone" деген атпен жарық көрді. Италиялық басылымда испанизмдер көп, бұл Ортистің осы нұсқаны өзі жасағандығын көрсетеді.

Музикс либер примус

Ортис 1565 жылы Венецияда көп дыбысты діни музыка жинағын шығарды. Мусикс либер примус гимнос, Магнификас, Сальвес, Мотекта, Псалмос - төрт-жеті дауысқа арналған алпыс тоғыз композиция, қарапайым ән шығармаларына негізделген. Олар сол кезеңдегі стильдік жағынан консервативті, Ортистің жұмыс берушісі Педро Афан де Ривераның, Алькала герцогы мен Неаполдегі испан вице-королінің дәміне сәйкес келеді. Осы басылымның алғы сөзінде Ортис орындаушыларды осы қасиетті полифоникалық шығармаларды аспаптармен сүйемелдеуге шақырады, бұл іс-әрекет Испанияда сол кезде кеңінен тараған болатын. Ол ешқашан пайда болмаған массалар кітабын болашақта жариялауға уәде береді.