Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коммунистік мемлекеттердегі әскерилердің азаматтық бақылауы әр елде әр түрлі болды. Әдетте, әскерилерді азаматтық басқарудың үш моделі бар: партиялық басқару, мемлекеттік басқару және гибридтік басқару. Үш моделде де коммунистік партияның ішкі ұйымы әскери болып табылады.
Civilian control of the military in communist states have differed from country to country. There are typically three models of civilian control of the military: party run, state run, and hybrid. In all three models, the communist party has an internal organisation in the military.
Партиялық басқару
Партиялық басқару үлгісінде әскерилер толықтай Коммунистік партияның Орталық комитетінің әскери істер жөніндегі органы арқылы басқарылады. Бұл 1975-1983 жылдары Қытайда болған жағдай, онда Қытай Коммунистік партиясының Орталық Комитеті Орталық Әскери Комиссиясының мемлекеттік әріптесі болмаған. 1982 жылдан бастап "бір мекеме екі атаумен" қағидаты бойынша партиялық әріптесімен қатар бірдей атау, персонал және ұйымды мемлекеттік әріптесі болды. Партияның өкілеттігі заңда көрсетілген, "Қытай Халық Республикасының Ұлттық қорғаныс туралы заңының" 19-бабында "Қытай Халық Республикасының қарулы күштері Қытай Коммунистік партиясының басшылығына бағынады" деп жазылған.
In the party run model, the military is entirely run through the organ on military affairs of the central committee of the communist party. This was the case in China from 1975 to 1983, when there existed no state counterpart to the Central Military Commission of the Central Committee of the Chinese Communist Party (CCP). Since 1982, under the principle of "one institution with two names", a state counterpart with an identical name, personnel and organisation has existed alongside its party counterpart. The party's authority is stated in law, Article 19 of the "Law of the People's Republic of China on National Defence" states, "The armed forces of the People’s Republic of China is subject to the leadership of the Communist Party of China."
Мемлекеттік басқару
Мемлекеттік басқару үлгісінде әскери істер жөніндегі ең жоғары орган - бұл партиялық әріптесі жоқ мемлекеттік биліктің ең жоғары органы. Бұл модельді Кеңес Одағы қолданды, онда Жоғарғы Кеңестің Президиумы тағайындаған Қорғаныс кеңесі Кеңес қарулы күштерін басқарды. Алайда партия басшылығын Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Орталық комитетінің бас хатшысы, Қорғаныс кеңесінің төрағасы ретінде қызмет ететін кеңес партиясының басшысы қамтамасыз етті.
In the state run model, the highest organ on military affairs is an organ of the highest organ of state power, with no party counterpart. This model was practised by the Soviet Union, in which the Council of Defence, appointed by the Presidium of the Supreme Soviet, led the Soviet armed forces. However, party leadership was ensured by the Soviet party leader, the general secretary of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union, serving ex officio as chairman of the Council of Defence.
Гибридті
Гибридті модельде мемлекет пен партияның әскери істерге қатысты органдары бар. Бұл модель Вьетнамда қолданылады, онда Вьетнам Коммунистік партиясының (ВКП) партия басшысы басқаратын әскери істер жөніндегі ішкі органы және мемлекеттік биліктің ең жоғары органы - Вьетнамның Ұлттық жиналысы бар, оның мемлекеттік әріптесі Вьетнам президенті. Осыған қарамастан Вьетнамның саяси жүйесі Вьетнамның қарулы күштері КПВ-ның абсолютті басшылығымен жұмыс істейтінін атап көрсетеді.
In the hybrid model, both the state and the party have organs on military affairs. This model is practised in Vietnam, in which the Communist Party of Vietnam (CPV) has an internal organ on military affairs led by the party leader and the highest organ of state power, the National Assembly of Vietnam, having a state counterpart led by the President of Vietnam. Despite this, the Vietnamese political system stresses that the Vietnamese armed forces are under the absolute leadership of the CPV.