Кіріспе

Қоғамдық тергеу Моррис трибуналы - Ирландияның ұлттық полициясына қарсы 1990 және 2000-шы жылдардың басында жасалған айыптауларды шешу үшін жүргізілген қоғамдық тергеу. Ізделген тақырыптарға Донегал округіне қатысты жемқорлық пен адал емес полиция қызметі туралы ұсыныстар кірді, бірақ оның ұсыныстары мен қорытындылары кеңінен таралған салдарлар мен маңыздылыққа ие. Моррис соты Оиректас 2002 жылғы 28 наурыздағы қаулысымен және Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі 2002 жылғы 24 сәуірде жасаған 1921 жылғы Тергеу соттары (дәлелдеме) туралы заң (Сот құру) 2002 жылғы актісімен құрылды. Оның ресми атауы - Донегал бөлімшесінің кейбір Гардаи туралы шағымдарды тергеу трибуналы болды. Ол өзінің төрағасы және жалғыз мүшесі, Ирландияның жоғары сотының бұрынғы президенті және арнайы қылмыстық сотының судьясы Фредерик Морристің есімімен Морис трибуналы деп аталады. Соттың ашық отырысы 2007 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Оның соңғы есебі 2008 жылдың қазан айында шығарылды.

Өмірбаян

Моррис трибуналы Гардаи тарихындағы ең кең ауқымды реформаға қарсы өтті, ол 2005 жылғы Гарда Сихоана туралы заң, ол Гарда Омбудсмен комиссиясын және басқа да стратегиялық бастамаларды құрды. Осы уақытқа дейін бұл күште бірнеше жоғары лауазымды қызметкерлердің, соның ішінде бір бас инспектор мен үш инспектордың, шалаакылық үшін сынға ұшырағаннан кейін, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық анықталған тағы бір инспектордың жұмыстан босатылуына әкелді. Түрлі дәрежедегі бірнеше басқа қазіргі және бұрынғы офицерлер абайсызда, өтірік айтқаны немесе сыбайлас жемқорлық жасағаны үшін сынға алынды.

Модульдер

Соттың барлық модульдеріндегі дәлелдемелер тыңдалды. Барлық есептер 2008 жылдың қазан айына дейін жарияланды. Бірінші негізгі баяндама 2004 жылы, екіншісі 2005 жылы, ал үшінші, төртінші және бесінші баяндамалар 2006 жылдың тамызында жарияланды. Қалған есептер Ричард Барронның өліміне байланысты ұсталған 12 күдіктілердің тергеуіне қатысты тергеуді қамтиды; Гарда станцияларындағы сұхбат бөлмелері тыңдалып тұрған деген айыптар; Гарданың ең жоғары деңгейдегі сыбайлас жемқорлығы туралы анонимді айыптар; Макбриртидің үлкен отбасыларына, олардың қызметкерлеріне және басқаларға қарсы бағытталған Гарданың қысымшылық науқаны туралы айыптар; және Гарда шағымдар кеңесінің үлкен отбасынан және басқалардан келіп түскен шағымдарды қараудағы тиімділігі.

1-есепті жалған жарылғыш заттардың ашылуы

Бірінші есеп 2004 жылдың маусым айында Донегалдан келген екі детектив, инспектор Кевин Леннон және детектив Гарда Ноэль МакМахон, 1993 және 1994 жылдары шекаралық округте жарылғыш заттардың сериясын жасады деген айыптарға қатысты. Garda Síochána-ның жекелеген мүшелеріне қатысты кінәлілік анықталды. Қылмыстың көлемі шалаакылықтан бастап, инспектор Леннон мен детектив Гарда МакМахонның жағдайларында оқ-дәрілер мен жалған жарылғыш заттарды орнатқанды жемқорлықпен ұйымдастырғанға дейін созылады. Бас супп Денис Фицпатрик, Леннон мен МакМахонның ІРА хабаршысы ретінде адамды кінәлаумен байланысты іс-әрекеттерін тергемеуде "қатесі ауыр" деп аталып, 2004 жылдың шілдесінде Гардадан мерзімінен бұрын зейнеткерлікке шықты. Леннон 2002 жылдың тамызында Франк Шорт* ісі бойынша толық жалақымен жұмыстан босатылды және 2004 жылдың қазанында Гардадан жұмыстан шығарылды. МакМахон полиция комиссары оны жұмыстан шығара алмастан бұрын қызметінен кетті. (*Донегалдың публиканты Фрэнк Шорт "жалған куәліктерді жасау үшін жасалған құпияланбаған әрекет" нәтижесінде "жалған куәліктерді жасау үшін жасалған құпияланбаған әрекет" негізінде қате айыпты деп танылды.) Есепте сондай-ақ оның қорытындыларынан туындайтын жалпы ұсыныстар да бар, оның ішінде Гарда штаб-пәтерінің Гарда бөлімдерін басқаруда белсенді рөл атқаруы, оқиғаларды жақсарту және оларды есепке алу, инспекторлар дәрежесінен жоғары адамдардың күнделікті ресми журналдарды жүргізу практикасын дереу қалпына келтіру, хабарландырушыларды ұстау саясатын шұғыл түрде қайта қарау және Гарда Сихоана мүшелерінің қызметтік міндеттерін орындау кезінде жасалған кез келген әрекеттер туралы шыншылдықпен есеп беруіне арнайы міндет қою қажеттілігі, ал есеп берудің болмауы тәртіпті бұзудың ауыр түрін құрайды, бұл жұмыстан босатуға негіз береді. Сонымен қатар, бұл мәселе бойынша нақты ұсыныс жасамаса да, Garda-ның жоғарылату жүйесінің қажетті қабілеттері мен дағдылары бар адамдарды анықтау мен ілгерілетудегі жеткіліктілігін күмәнмен қарастырады және жүйені қарастыруды талап етеді (әдітте, Garda реформасының бір бөлігі ретінде маңызды өзгерістер жүргізілуде).

3-жазба Көміс оқ

Үшінші баяндамада Бернард Конлонның 1997 жылғы 31 тамызда Рапхое қаласында Фрэнк МакБриарти Снр-дің түнгі клубында/жалаңаш үйінде табылғаны туралы, сондай-ақ 1998 жылғы 20 маусым күні кешкісін оның есігіне екі ер адам келгенін айтып, ол Гарда Сихоананың агенті ретінде әрекет еткендігі туралы мәлімдемесі қарастырылған. Есепте қоғамның бір мүшесі Бернард Конлон мырзаны бұрынғы детектив сержант Джон Уайт (ағасының көмекшісі Джон Николсон) сыйлық уәдесімен Фрэнк МакБриарти Снр. Бұл іс-әрекеттің мақсаты - Макбрирти Снр.ге қарсы лицензиялық заң бойынша айыптау ісінде сенімді куә болу еді. Сонымен қатар, баяндамада Марк Макконнелл мен Майкл Пейплз мырзалардың Макбриртиге қарсы куәлік беруі үшін күміс оқпен қорқытқандығы туралы айтылған. Есепте бұл айыптаулардың өзі жалған екені анықталды. Есепте полиция қызметкері мен куәгер ретінде адамды пайдалану қатаң бақылауға алынуы керектігі және полиция жұмысының осы аспектісін қамтитын жазбаша нұсқауларды әзірлеуге шұғыл түрде көңіл бөлінуі керектігі ұсынылады. Morris-тің бұрынғы баяндамаларынан кейін Garda Síochána хабарландырушыларды басқару мен басқаруға қатысты қолданыстағы саясатты, тәжірибелерді және рәсімдерді толықтай тексерді және жасырын адамдық барлау көздерін басқару мен пайдаланудағы ең жақсы полиция стандарттарын қамтитын жаңа хаттама мен саясатты енгізді. CHIS Құпия адам ақпаратын басқару қазір Бүкіл күште қолданылады. Енді протоколдың барлық аспектілерін полиция органдары қарайды. Сонымен қатар, ол Garda тәртіптік кодексін қайта қарау және оны тиімдірек және жеделрек қызметте туындайтын тәртіптік мәселелерді шешу үшін оңтайландыру қажет деп ұсыныс жасады.

4-есеп Ardara

Бұл модуль 1996 жылы қарашада Донегал графтығының Ардара ауданындағы Альт-на-Гапалл телекоммуникациялық мачтасына жасалған өртке қарсы шабуыл және сол жердегі жарылғыш құрылғыға қарсы жергілікті наразылық аясында сол кездегі MMDS мачтасының қосылуына қарсы шабуыл жасалды. Телекоммуникация масты жергілікті тұрғындар арасында даулы мәселелерге себеп болды. Трибунал "жарылғыш затты" бұрынғы сержант Джон Уайт кейбір наразылық білдірушілерді тұтқындау үшін мемлекеттік заңға қарсы қылмыстардың 30-бабын қолдану мақсатында мачтаға орналастырғанын анықтады, бірақ ол оны шынымен де сол жерге орналастырды деп айта алмаймыз. Г-н Уайт сот шешімінің сот арқылы қаралуын талап етеді. Есепте Garda Síochána құрамында қызмет етуші мүше Garda штаб-пәтеріндегі тағайындалған қызметкермен қызметтегі тәртіпсіздік туралы сенім білдіріп сөйлесе алатын механизм болуы керек деп ұсынылады. Garda Síochána-да хабарландырушының жарғысы бойынша ереже әзірленді және 2005 жылғы Garda Síochána Act-та көзделгендей, Комиссармен, Омбудсмен комиссиясымен және Garda инспекциясымен келіссөздер жүргізіліп, аяқталуда.

5-есеп: Жанып кеткен аяқ

Бұл модульде 1998 жылдың 22 мамырында атыс қаруын отырғызу туралы айыптаудың мән-жайлары қаралды, содан кейін келесі күні сағат 8.00-де Бёрнфут қаласында жеті адамды (саяхатшылар қауымының мүшелерін) тұтқындап, ұстауға және іздестіру ордерлері мен осыған байланысты тергеу жүргізу үшін. Мұндай қарудың табылуы 1939 жылғы "Мемлекетке қарсы қылмыстар туралы" Заңның 30-бабы бойынша тұтқындауға негіз болатынын білдірді. Детектив Сержант Уайт 2006 жылдың 27 шілдесінде заңсыз мақсатта атыс қаруы ұстаған деген қылмыстық айыптан ақталған, бірақ Трибунал оның Travellers лагеріне мылтық орнатқанына қанағаттанған, бұл оның мемлекеттік құқық бұзушылық туралы заңның 30-бабы бойынша тұтқындалуын негіздеді. Сот оның бұл ісіне полиция детективы Томас Килкойннің көмегі тигенін анықтады. Сондай-ақ, сот Сержант Уайт осы оқиғаға байланысты тұтқындалып, айып тағылғанда Сержант Джек Конати, Гарда Мартин Леонард және Гарда Патрик Маллиган Сержант Уайтты ақтауға арналған әңгімені ойлап табу үшін бірлесіп әрекет еткенін анықтады. Соттың қорытындысына сәйкес, тәртіптік тәртіп күшінде жоғалып кетті және тәртіптік механизм қажетсіз құқықтық формализммен қапталды. Есеп Garda Síochána-ның мақтанышпен орындаған қызметін мойындайды, бірақ Garda Síochána-ның ішіндегі тәртіпсіздік мәселесін шешу үшін қатаң іс-қимыл қажет екенін ескертеді. Ол тәртіптік тәртіпті қалпына келтіру үшін қатаң, бірақ әділ шаралар қажет екенін және егер мұндай іс-қимыл жасалмаса, Соттың құрылуына әкелген заң бұзушылықтар қайталанатынын айтады. Бұрынғы есептерде тәртіпсіздік мәселесі атап көрсетілген болса да, судья Моррис тапқан проблеманың ауқымы Бёрнфут баяндамасында ең айқын көрінеді. Бэрнфут баяндамасында сондай-ақ Трибуналға "Мемлекетке қарсы қылмыстар туралы" Заңның 29-бабы бойынша іздестіру ордерлерін Гарда суперинтенданттарының беруі туралы мәселе қозғалды. Трибунал, қазіргі уақытта Гарда Сихоананың офицерлеріне, суперинтендант деңгейінен төмен емес, аудандық соттың және округтік соттың судьяларына берілген, 1939 жылғы Мемлекеттік құқық бұзушылық туралы заңның 29-бабы бойынша ордерлер шығару өкілеттігін беру туралы шұғыл түрде қарастыруды ұсынады. Сот мұндай процедураны орындау мүмкін емес деп санайтын өте аз жағдайлардың бар екенін және кез келген жағдайда Garda Síochána жоғары лауазымды қызметкеріне осындай жағдай үшін әлі де қолданылуы мүмкін болатын күштің болуы мүмкін екенін мойындайды.

Гарда Сихоананы қатаң сынға алу

Сот Донегал аймағында орналасқан және елдің басқа жерлерінде орналасқан әртүрлі дәрежедегі қызметкерлердің дәлелдемелерін қарады. Трибунал көптеген гардаиларды мақтап, басқаларын қатаң және қатаң сынға алады.

Тәрбие

Трибунал Гарда күшінде байқаған тәртіпсіздік пен бағынбаушылықтың мөлшеріне таң қалды. Бұл жерде кішкентай, бірақ өте ықпалды, бұзық мүшелері бар, олар бұйрықтарға бағынбайды, процедураларды орындамайды, шындықты айтпайды және өздерінің қызметкерлеріне құрмет көрсетпейді. Осыған байланысты Гарда Мартин Леонард өз әріптесін тергеуге қатысы жоқ, киімін кимеген, ерік-жігермен жалған сөйлеп, әріптестерінің әлсіздігін үнемі сынап отыратын әріптесін тұтқындауға өтініш бергені туралы айтылады. Үш куәгерлердің, сержант Конати, Гарда Муллиган және Гарда Мартин Леонардтың мінез-құлқы осылардың бәріне сенуді талап етеді; алайда бұл олардың жалғандығымен көп ұзатылған Трибуналдың отырысы барысында болды, Трибунал өтірікке сену үшін оны да алдауға болады деген үмітте алдау үшін үнтаспа ретінде қолданылды. Уайт бұқаралық ақпарат құралдарына берген сұхбатында, оған қатысты Трибуналдың тұжырымдары "иә, дәлел ретінде қабылданған мыңдаған құжаттар мен сот отырысында жүздеген күн болғандықтан емес, "иә, уәде, ым-иә және аңыз" негізінде жасалған деп мәлімдеді.

Тәрбие кодексі

Гардтаның тәртіптік тәртібіне қатысты тергеулер, процесте құқықтық формализмнің үстінен түсуіне байланысты, жылдап шешілуі мүмкін. Процедуралар қарапайым және қарапайым тергеулерді тежеуге және кешіктіруге пайдаланылуы мүмкін. Осыған байланысты Сот ұсынымдар жасады. Соттың үшінші, төртінші және бесінші есептерін жариялаған кезде Әділет министрі Майкл Макдауэлл тәртіптік кодекстің жаңа жобасын жариялады, бірақ әлі күнге дейін ол іске асырылмаған.

Тінту ордерлері

Трибунал мемлекеттік құқық бұзушылық туралы 1939 жылғы Заңның 29-бабы бойынша іздестіру ордерлерін шығару өкілеттігін аудандық соттың судьясына беруге кеңес береді. Әділет министрі төтенше жағдай бойынша берілген ордерлерді сот арқылы қадағалауға мүмкіндік беретін түзетулер ұсынды, бірақ жоғары лауазымды қызметкерлер "әлеуметтік жағдайларда" ордерлер шығаруға құқылы.