Кіріспе

Пәкістанның ядролық доктринасы - мемлекетке қарсы агрессивті шабуылға дереу "көптеп жауабын" беру арқылы қорқытуды ынталандыратын әскери стратегияның теориялық тұжырымдамасы. Пәкістанның сыртқы істер министрі Шамшад Ахмад егер Пәкістанға шабуыл жасалса, өзін қорғау үшін "арсеналындағы кез келген қаруды" қолданатынын ескерткен болатын.

Еліктірудің әсері

Доктрина қару-жарақтар агрессор мемлекетпен әдеттегі немесе ядролық соғыс кезінде іске қосылғанға дейін төрт түрлі шекке бөлінеді. Соғыс болған жағдайда, мысалы Үндістан мен Пәкістан арасындағы соғыс, Үндістанның қарулы күштерінің сан жағынан басымдығы мен дәстүрлі қару-жарақтың үлкен қоры Пәкістанды басып кетуі мүмкін. Сондықтан, жағдай нашарлай түскен жағдайда, егер Үндістанның әскери агрессиясы Пәкістанның қорғанысына ену ықтималдығы жоғары болса (немесе негізгі қорғаныс желісін бұзып, жалпы қорғанысқа үлкен кедергі келтірсе), оны кәдімгі құралдармен кері қайтаруға болмайды, үкіметке бірінші соққымен жағдайды тұрақтандыру үшін ядролық қаруды қолданудан басқа жол қалмайды. Бұл ілімнің негізі - Үндістанның 1971 жылы болғандай (Индо-Пакистан соғысын қараңыз) елдің ыдырауына әкелетін кез келген әскери араласудан (қалыпты және хирургиялық) сақтану. Оңтүстік Азия мәселесі бойынша сарапшы профессор Стивен П. Коэн Пәкістанның стратегиясын "саясатты күшейту мүмкіндігі" деп атайды. Халықаралық стратегиялық зерттеулер институты (IISS) мәлімдегендей, төрт ықтимал шектің анықтамасы 2001 жылдың соңында Пәкістанның Ұлттық қолбасшылық органының (NCA) қызметкерлері атап өткен алғашқы шектерден жетілдірілді. Ғарыштық шек Пәкістанға үлкен көлемде Үндістан қарулы күштерінің әскери енуі, егер Пәкістан армиясы мұндай араласуды тоқтата алмаса, онда ядролық жауабын ала алады. Мысалы, көптеген сарапшылар, соның ішінде кейбір үндістер, Индус аңғары - Пәкістанның "өмір жолы" - бұл Үндістан әскерлері кесіп өтпеуі керек көптеген "қызыл сызықтардың" бірі деп санайды. Солтүстік-шығыс-оңтүстік-батыс бағыттағы негізгі мақсаттарды басып алу Пәкістанның ядролық қарсыласуын тудыруы мүмкін. Әскери шек Пәкістанның қарулы күштерінің, әсіресе Пәкістанның әуе күштерінің (ПАҚ) үлкен бөлігін толықтай нокаутқа немесе жан-жақты жою, егер Исламабад қорғанысының тұтастығын жоғалтып жатыр деп ойласа және жақын арада жеңілістен қорқатын болса, тез ядролық жауап беруге әкелуі мүмкін. ПАФ-тың жоғары лауазымды офицері "ПАФ-қа (және оның зымыран командасына) берілген бұйрықтар НАТО-ның командирлеріне "салқын соғыс" кезінде берілген нұсқаулармен бірдей" деп мәлімдеді. Бұл критерий Пәкістанның қарулы күштері үшін одан да маңызды, өйткені оның елде тұрақтылықты сақтаудағы маңызды рөлі бар. Жоғарыда айтылғандай, ядролық қондырғыға шабуыл жасау да шекті деңгей ретінде қарастырылған. ПАФ-тың айтуынша, бұл шекті шектеу Пәкістанға қарсы химиялық немесе биологиялық қаруды қолдану арқылы бұзылады және бұл үлкен кек алуды тудырады. Экономикалық шек Бұл деңгей Пәкістан әскери-теңіз флотының қарсы іс-қимыл операцияларына тікелей және тікелей қатысты. Экономикалық тұншығу және экономикалық блокада, егер Әскери-теңіз флоты оған тиімді қарсы тұра алмаса, Пәкістанға да қауіп төндіреді (мысалы, қараңыз: Операциялар: 1971 жылы Тридент және Пайтон). Бұл негізінен Үндістанның Синд провинциясын және Белуджистан провинциясының жағалаудағы қалаларын блокадалауына немесе Пакистанның 1960 жылғы Инд, Джелум және Ченаб өзендерінен суды тоқтатуына немесе едәуір азайтуға қатысты. Бұл сондай-ақ Индус сияқты маңызды артериялардың тұтқындалуына қатысты болуы мүмкін. Саяси шекте, ақыр соңында, Пәкістанның геостратегтері, ойын теоретиктері, саяси стратегиясы мен жоспаршылары, егер Исламабадтың ел тұтастығы қауіпке ұшыраған деп сенуге сенімді себептері болса, Үндістанның елдегі тұрақсыздығын бұзуы да ядролық шекте болуы мүмкін деп болжайды. Айтылған сценарийлер саяси тұрақсыздық немесе Пәкістан теңіз жауынгерлері (азаматтық қарулы күштермен бірге) тиімді тұрақтандыруға қабілетсіз болатын ауқымды ішкі тұрақсыздық. Мысалы, Пәкістанның бір немесе бірнеше провинциясының бөлініп шығуын көтермелеу (Бангладеш азаттық соғысы кезінде).