Кіріспе

Уильям Хоуп Ходжсонның 1908 жылғы романы Шекарадағы үй (1908) - британдық фантаст Уильям Хоуп Ходжсонның табиғаттан тыс қорқынышты романы. Роман - бұл оқшау үйде болған оқшау адамның галлюцинациялық есебі және оның табиғаттан тыс жаратылыстар мен басқа әлемнің өлшемдері туралы тәжірибесі. 1934 жылы Ходжсонның романдарына тап болған америкалық қорқынышты жазушы Х. П. Лавкрафт "Шығыс аймағындағы үй" және Ходжсонның басқа да шығармаларын мақтады. Терри Пратчет романды "Ғылыми фантастика мен фантастика оқырманы, кейіннен жазушы ретінде жеке ғаламдағы Үлкен жарылыс" деп атады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ирландияның батысындағы екі апталық демалыс кезінде екі адам таңғажайып бір тұңғиықты табады. Олар осы шұңқырдың үстіндегі жартастан қираған үйінділерді тауып, оларда олар оқыған күнделікті кітапты көміп тастады. Журнал авторы өзін бірнеше жыл бойы ескі үйде тұрған қарт адам ретінде таныстырады, онымен бірге тек үй шаруасын атқаратын қарындасы мен иті Пеппер ғана жүреді. Оның жергілікті тұрғындармен байланысы жоқ, олар оны ақылдан адасқан дейді. Үйдің пішіні дөңгелек, оның ерекше көрінісі секіріп тұрған жалынды бейнелейтін ерекше безендірулерді қамтиды. Ол үйді сатып алған кезде, онда ғасырлар бойы жаман атақ талып, көп жыл бойы бос тұрған еді. Күнделік оның қызықты оқиғалары мен ойларын жазады. Бір күні кешке ол оқу бөлмесінде кітап оқып отырғанда, жарық кенеттен жасыл, содан кейін қызыл түсті. Пеппер өзінің креслосының астына жасырынып, ол әлі отырды, қорқып. Қызыл жарық әлсіреп, ол енді қорықпады. Бөлменің артқы жағында үлкен бос жазық көрініс болды. Ол жер мен күнді тастап, ғарышқа ұшып кетті. Ол кең жазық әлемін, оның күн қызыл жалын гүлдестесі болып табылады. Ол аренаға әкелінді: өзінің үйінің үлкен жасыл жасанды көшірмесі, оның ортасында, бірнеше шақырым қашықтықта, жүздеген зор мүсіндер бар таулармен қоршалған. Ол үлкен ғимаратқа жақындаған кезде, үлкен шошқаның бас-көзін қорқынышты адам тәрізді жаратылысы үйге кіруге тырысады. Шошқаның жаратылысы кенеттен және қорқынышты түрде оған қарай қозғалады, бірақ ол жоғары көтеріледі, содан кейін кеңістіктегі саяхатты кері қайтарып, өз кабинетіне оралады. Бірнеше айдан кейін, жақын маңдағы шұңқырдан өлі ақ терісі бар адам өлшеміне ұқсас қорқынышты жаратылыстар шығып, үйге шабуыл жасайды. Шошқа заттар күшті және ақылды, бірақ олар бұзып кіре алмайды; түн мен күн өткеннен кейін, ол кейбірін өлтіреді, олар жоғалады. Ол зұлым жаратылыстардан қорқады және Пеппермен үйден шығып, сыртқы бұрынғы бақтарды іздеу үшін бірнеше күн күтеді. Бір аптадан кейін ол Пеппермен бірге Шұңқырдың қайнар көзі болып көрінетін Шұңқыр орнын зерттейді. Бір туннель өте терең тұңғиыққа апарады. Су түтікшеден ағып жатыр, ал одан шығу үшін оған қарсы жүгіру - бұл өте ауыр. Екі аптадан кейін шұңқыр көлге айналды. Ол жертөледегі тұзақ есігін қайтадан қарап, оның түпсіз тұңғиыққа апаратынын түсінеді. Өз кабинетінде ұйықтап жатқан Тұтқын жарық тұманды жерге оянып, жоғалтқан махаббатына тап болады. Ол бұл жерді Ұйқы теңізі деп атайды және оны зұлым үйден кетуін сұрайды, бірақ ол басқа жерде болғанда олар ешқашан кездеспейтінін мойындайды. Күнделік қайтадан басталады, уақыт өте келе жылдамдығы артады. Күн мен түн тез өтіп, күн мен ай жарқырап, жылдар тұмарынан шығады. Пеппердің денесі, содан кейін оның өзі, шаңға айналады. Үй құлады, әлем құрып кетеді, уақыт баяу тоқтап, күн жүйесі оның көз алдында үлкен жасыл жұлдызды, аспан шарларын және Ұйқы теңізінде жоғалған махаббатты тағы бір уақытсыз кездесумен аяқталады. Ол қайтадан Аренаға және Ұлы үйге әкелінді. Ол қайтадан өз зерттеуінде, уақыт қалыпты түрде жүреді. Аренадағы зиянды шошқа жаратылысы итке жарық саңырауқұлақты өсіреді және Recluse оны үйге кіргізбеуден өзін-өзі тоқтата алмайды. Ол да аурумен ауырады, ал қолжазбаның соңында адам оның кабинетіне кіреді, өйткені жан-жануар тұзақ есігінен келеді. Екі адам күнделікті оқып, қалпына келіп, балық аулауға қайта оралады, қайтадан қорқынышты шұңқырға кіруге тырыспайды. Олардың жүргізушісі жергілікті ауылдағы қарт ер адаммен сұхбаттасады, ол бәрі аулақ жүрген зұлым үйді есінеді, бір кезде ол жерде қоғамға қатыгез қарт адам мен оның қарт әпкесі тұратын. Айына бір рет ауыл тұрғындарына ештеңе айтпаған адам үйге азық-түлік әкелетін; жылдар өтіп, кенеттен сол адам үйдің жоғалғанын және қазір ол жерде бір алшақтық бар екенін қуанышпен хабарлаған.

Әдеби мәні және сын

Бұл кітап 19-ғасырдың аяғындағы әдеттегі готикалық көркем әдебиеттен түбегейлі ауытқуды білдіретін маңызды оқиға болды. Ходжсон 20-ғасырдың ортасындағы ғажайып әңгімелер жазушыларының, әсіресе Кларк Эштон Смит пен Х. П. Лавкрафттың, елеулі әсерін қалдырған жаңа, реалистік/ғылыми ғаламдық қорқынышты тудырды. Дэвид Прингл "Шекарадағы үйді" төрт жұлдыздың үшеуімен бағалады және романды "орманды қорқынышты әңгіме" деп атады. Кітапты қарап шыққанда Нил Баррон оны "Қожайып күш тур де де, оның күші оның жапсырмалы құрылысынан асып түседі; ғаламдық көрініс тізбегі оны ғылыми романс сияқты қызықты етеді, бірақ оның құрметті адамы Х. П. Лавкрафт "ақиқат ғаламдық қорқыныштың нотасы" деп анықтауға тырысқанды сөзсіз соқтырады.

Жүктелу туралы мәліметтер

Бұл роман алғаш рет 1908 жылы Лондондағы Chapman and Hall, Ltd. баспасында жарық көрді. Оның ең танымал нұсқасы 1946 жылы Висконсин штатының Сок Сити қаласында Аркхам Хаус Пресс-те "Шекарадағы үй және басқа романдар" кітабының бір бөлігі ретінде болды. Бұл кітаптар басқа да авторлардың көптеген кітаптарын шығарған.

Баспаға шығарылған

2000 жылы DC Comics-тің "Vertigo" журналы 96 беттік түстес графикалық романның адаптациясын шығарды. Кітап жұмсақ және қатты мұқабалы болып шығарылды және онда британдық комикс жазушысы Алан Мурдың кіріспесі бар. Ревелстрок Ходжсонның бастапқы "қолжазбаны табу" аясын 1952 жылы Ирландияға жаңартты, және ол түпнұсқалық сюжет пен диалогтың көп бөлігін сақтауға тырысқанмен, соңғы беттен басқа, кульминация тек Ревелстроктың өнертабысы. Кредиттерде Ревелстрок өзін "Карнакидің досы" деп атады, қазіргі уақытта "Глен Карриг теңіз бау-бақшасы мектебінде сабақ береді", Ходжсонның басқа әдеби шығармаларына тікелей (және ойдан шығарылған) сілтемелер. Экрандау ең жақсы суреттелген повесть үшін Халықаралық қорқыныш гильдиясының сыйлығына ұсынылды.

Музыка саласында

Ағылшындық Doom metal тобы Electric Wizard "The House on the Borderland" әнін Electric Wizard / Reverend Bizarre (2008) EP-де жариялады. Американдық рок-топ Into Another "William" әнін Ignaurus (1994) альбомында жариялады. Ән "Уильям"мен достық сезімін білдіреді және "ақиқат шекарадағы үйде тұрады" деген сөздерді қамтиды. Escándalo en Bohemia атты тұңғыш альбомдарының бір бөлігі ретінде испан поп-жырлары "Los Wattsons" тобы "La casa más allá del confín de la tierra" әнін ұсынды, оның сөздері мен музыкасы Ходжсон ертегісінің рухын қайта құруға тырысады.

Радиода

2007 жылы BBC радиосы романның екі сағаттық төрт эпизодты драмалық нұсқасын шығарды.

Ойындарда

2020 жылы "Шекарадағы үй" атты солитерлік ойынның адаптациясы "Луркер" журналының No2 санында және "Мәңгілік зұлымдық императорлары" баспасында жарияланды. 2023 жылы роман Дуг Стрейннің "Dungeons and Dragons" оқиғасына бейімделді, оны "Руины на пограничьях" деп атады.