Кіріспе

Дейр Ханна (دير حنا, )

Этимология

Араб тілінде "Дейр" - монастырь немесе монастырь. "Deir Hanna" деген сөз "Иоанн шіркеуінің монастыры" дегенді білдіреді. Кфар Йохана 70 жылы ғибадатхананың қирауынан кейін діни қызметкерлердің отбасы Яхиннің орталығы болды.

Крестоносцы

Крестоносцы дәуірінде Дейр-Ханна Берхенне немесе Дер-Хенне деп аталатын феодалды аймақ болды. 1174 жылы бұл Филип Ле Руға берілген казалиялардың (ауылдардың) бірі болды. 1236 жылы Филип Ле Руның ұрпақтары Дейр-Хенна феодын сатуды растады. Архитектура зерттеушісі Эндрю Петерсеннің айтуынша, ауылда крестпен соғысқандардың ескерткіштері табылған жоқ.

Осман империясы

Дейр Ханна 18 ғасырда Зайдани әулетінің базасына айналды, сондықтан оның маңызы Захир әл-Умардың билікке көтерілуімен бірге өсті. Екі ауыл Зайдани отбасының ауылдық бекінісі болды, ал Акра порт қаласын алғанға дейін Захир Дейр Ханнада тұрып, оны өзінің негізгі операциялық базасы ретінде қолданды. Сад Дейр Ханнаның көптеген бекіністерін салуды тапсырды және 1732 жылы мешіт салдырды. 1767 жылы Сад қайтыс болғанда, Захирдің ұлы Әли ауылды басқаруды сұрады, бірақ Захир бас тартты, бұл оған Әлидің ренішін әкелді. 1775 жылы Осман әскерінің қолынан Заһирдің жеңілгені мен өліміне байланысты Әли әл-Заһир Дейр Ханнаны басып алды. Османдық губернатор Еззар-паша Заһирдің ұлдарына қарсы әскери науқан бастады және Дейр-Ханнаны қоршап алды. Ауыл бекінісінің беріктігі 1776 жылдың шілдесінде Капудан Хасан-пашадан күш-жігер алғанға дейін Әлиге бірнеше ай бойы қоршауға төтеп беруге мүмкіндік берді. Қоршау күшейген сайын, Әли ауылдан қашып, Ливан тауынан қауіпсіз орын іздеп, Ниха ауылына қоныстанды. 22 шілдеде форттың Османдықтар атқан қақпаннан қатты зақымдануы қалған қорғаушыларды берілуге мәжбүр етті. Дейр Ханнаның аман қалған қорғаушыларын отбасыларымен бірге ауылдан қуып жіберді, кейіннен ауылдың үлкен бөліктерін қиратты. Дейр-Ханнаның Зайдани мешіті 1776 жылы жойылғанға дейін тарихшы Моше Шаронның айтуынша, "Ғалилеядағы барлық Зайдани ғимараттарының ішіндегі ең әйгілісі" болған. Жергілікті дәстүр бойынша мешіт крестоносцы дәуіріндегі ескі шіркеудің үстіне салынған және Жезар-паша Сад мешітіне қатты таңғалғандықтан, оның дизайнын Акрадағы өз мешітіне көшірді. 1838 жылы Дейр Ханна Сафад, Акка және Тиберияс арасында орналасқан Еш Шагур ауданындағы христиандық және мұсылмандық ауыл ретінде белгілі болды. 1875 жылы Виктор Герин Дейр-Ханнада 40 мұсылман және төрт грек православие мәсіхші отбасы өмір сүріп жатқандығын анықтады. 1881 жылы ПЭФ-тің Батыс Палестинаны зерттеу (SWP) ауылды және Захир әл-Умар дәуіріндегі құрылыс жұмыстарын былайша сипаттады: "Тастан салынған ауылдың айналасында биік қабырғалар. Қабырғаларында дөңгелек мұнаралар бар. Ол биік жотаның басында орналасқан және онда 400-ге жуық мәсіхші бар. Оның айналасын зәйтүн бақтары мен егістік жерлер қоршап тұр. Суды құдықтардан және ауылдың солтүстігіндегі қазылған бёрке [таздық] судан алады". 1887 жылы болған халық тізімінде Дейр-Ханна қаласында 365 адам тұратын; 280 мұсылман, 85 католик мәсіхші.

Британдық мандат

1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Дайр-Ханнаның 429 тұрғыны болды; 320 мұсылман және 109 христиан, мұндағы барлық христиандар православиелік болды. 1931 жылғы санақ бойынша халықтың саны 563 адамға дейін өсті; 427 мұсылман және 136 христиан, барлығы 117 үйде. 1945 жылғы статистикада оның халқы 750 араб тұрғыны; 540 мұсылман және 210 христиан, барлығы 15 350 дунам жермен есептелген. Оның 2799 дунамы плантациялар мен суармалы жерлер, 5242 дунамы астық өсіруге пайдаланылған, ал 38 дунамы құрылыс салынған жерлер болды.

Израиль

Хирам операциясы кезінде 1948 жылдың 29-31 қазанында қала алға қарай келе жатқан Израиль армиясына берілді. Көптеген тұрғындар солтүстікке қашып кетті, бірақ кейбіреулері қалды және Израиль әскерлері оларды қуып жібермеді. Дейр-Ханнада 1966 жылға дейін әскери жағдай сақталды. Дейр Ханна Сахнин мен Арабамен бірге Жер күні үшбұрышын құрайды. Қала соңғы 10 жылда толығымен жаңғыртылды, қазір толық білім беру жүйесі, денсаулық сақтау мекемелері мен спорт алаңдары бар.

Көрнекті орындар

Дейр Ханнада Захир әл-Умар дәуіріндегі қамал бар. Қалдықтың кейбір бөліктері әлі де тұр, қала қабырғалары, ескі ауыл шіркеуі мен мешіт сияқты, ол туристік нысан болып саналады.