Кіріспе

Petlyakov Pe 3 - екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағы қолданған Petlyakov Pe 2 жоғары жылдамдықты секіруші бомбалаушының ұзақ қашықтықтағы ауыр жауынгерлік нұсқасы. Оның дизайны мен қолданылуы неміс люфтваффесімен Junkers Ju 88 және британдық Royal Air Force De Havilland Mosquito-мен салыстырмалы жолға түсті. Кеңестер "Барбаросса" операциясы кезінде Мәскеудің бірінші түнгі бомбалауынан кейін түнгі ұшақтардың қажеттілігін түсінді. Petlyakov Pe 2 модификация үшін ең қолайлы ұшақ ретінде таңдалды. Ол бастапқыда күндізгі уақытта Москов шайқасында жер асты шабуыл миссиясы үшін пайдаланылды, бірақ бұл ұшақ бронясыз болғандықтан қымбатқа түседі. Қару-жарақ пен қосымша қарулар қолданыста болған ұшаққа қосымша тиімділік үшін берілді, бірақ 1941 жылдың қазан айында Pe 3 құрайтын жалғыз зауыттың эвакуациясы ұшақтардың санын шектеді және Pe 3 ұшақтарын ұшатын Кеңес Әуе Күштерінің көптеген бөлімшелері таратылды немесе басқа ұшаққа айналдырылды. Өнімді бірнеше рет тоқтатып, қайта іске қосқанымен, ұшақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде де қызмет етті. Кейінгі уақытта өндірістің басым бөлігі барлау бөлімшелеріне берілді.

Даму

1941 жылы шілдеде неміс әскері Мәскеуді түнгі уақытта бомбалаудан кейін ұшақты дамыту бағдарламасы басталды. Қазіргі уақытта өндірістегі ұшақ қана өте тығыз мерзімге сай пайдаланылуы мүмкін және Pe 2 қорғаныс жөніндегі мемлекеттік комиссариаты (Narodnyy Komissariaht OboronyNKO) қызметтегі ең жылдам қос қозғалтқыш ұшағы ретінде модификация үшін таңдалды. Тапсырыс бойынша ұшақтың отын, қару-жарақ және радио жүйелерін өзгерту үшін төрт күн ғана берілді, бірақ бұл мерзім 7 тамызда модификацияланған ұшақ өзінің алғашқы ұшуын жасады және келесі күні оның өндірушісінің сынақтарын өткізді. Үш қосымша отын резервуары, сыйымдылығы 400 м2 прототипке орнатылды, біреуі фюзеляждың бомба бөлмесіне, ал қалған екеуі вентральды зеңбіректің орнын ауыстырды. Алдыңғы қаруландыру қосымша Березин UBK автоматпен 150 оқ-дәрімен және құйрық конусында 250 оқ-дәрімен бекітілген ШКАС автоматпен күшейтілді. Екі фюзеляжды бомбалық сөрелерді алып тастау бомбаның ең көп жүктемесін азайтып, әр фюзеляждағы және әр қозғалтқыш ұшақтарындағы бір-бір бомбаға дейін жеткізді. Электрлік бомбаларды шығару жүйесі алынып тасталды және бомбаларды механикалық жүйе арқылы тастауға тура келді, бастапқыда апаттық жүйе ретінде жасалған. Сонымен қатар қанаттар астындағы суға түсу тежегіштері алынып тасталды. BSBbis радиосы RSI 4 үлгісіне ауыстырылды, ол бір орындық ұшақтарда жиі қолданылады, ал салмақты үнемдеу үшін радио бағыт табушы алынып тасталды. Прототиптің салмағы бос болды және оның нормальды ұшу салмағы , Pe 2 нұсқасынан сәл ауыр болды. Сынақ кезінде ол ең жоғары жылдамдығын , ең жоғары жұмыс істеу шектілігін және ең жоғары қашықтығын көрсетті . 14 тамызда Москвадағы 39-ұшаққа 25 тамызға дейін жеткізу үшін бес дайын ұшақ жасау тапсырысы берілді. Бұл процесс қиын болып шықты, өйткені көптеген жаңа бөлшектердің сызбалары жасалмады және оларды қолмен орнату керек болды, бұл өндіріс жылдамдығын баяулатады. Әуе күштері ғылыми сынақ институтында 29 тамыз бен 7 қыркүйек аралығында ұшақтың аздап кеңейтілген сынақ жүргізілді. Олар бастапқы көрсеткіштерді растағанымен, сынақтар басқа да проблемаларды анықтады. Төменгі мұрынның плексигласты терезелері төменгі UBK пулеметінен атылған кезде жарылды, бұл проблема бастапқыда шынылардың кейбірін дуралюминді терімен ауыстыру арқылы емделді, бірақ бұл да тым әлсіз болып шықты, ал кейіннен ол болат панельмен ауыстырылды. Өндіріске дейінгі сынақтарда ірі калибрлі қарулардың корпустары мен буындары қанаттардың терісіне зақым келтіріп, кейде радиатордың кіреберісіне кіретінін көрсетті, онда олар үлкен зақым келтіре алады. Экзекторлардың пішінін өзгерту көмектеспеді және қабықшаларды мұрыннан жинауға тура келді. Өндіріске дейінгі сынақтарда өндіріс желісінде түзетуге болатын басқа да бірқатар ерекше кемшіліктер анықталды. Пе-3-тің шабуылдық отын күші тым әлсіз болғандықтан, оған ШВАК пулеметін қосылды. 7.62 мм-лік ШКАС автоматтың атыс күші жеткіліксіз деп танылды, сондықтан ол өндіріс желісінде 12,7 мм-лік Березин UBT автоматпен ауыстырылды. Екіпажды қорғау үшін өндіріс желісі алдыңғы броньды қосты және навигаторды қорғау үшін бұрынғы броньды артқы жағына дейін кеңейтті. Өндiрiстiк желiде RSI 4 радиосы да үлкен қашықтықты иеленетiн модельмен ауыстырылды және Pe 3 барлау рөлiне арналған камера қосылды. Бастапқы ұшақтардың көпшілігі осы бейімделусіз жеткізілсе де, олар зауыттың командаларымен далада өзгертілді. Бірінші Пе-3 ұшақтары 95-ші жылдам бомбалаушы полкіне берілді. Түнде оқ ату ұшқышты соқырландырып, оның түнгі көру қабілетін бұзады, ал төменгі мұрынның шынылары арқылы жарық беретін жарық сәулелері ұшқышты соқыр етті. Екіпаждар алдыңғы броньдың жоқтығына наразылық білдірді, бұл оларды неміс бомбалаушыларының қорғаныс отына ұшырауға бейім етті. Қаруларға орнатылған флеш-карталар мен терезелерді жауып тұрған перделер алғашқы проблемаларды шешті, бірақ броняның жетіспеушілігі бірден түзетілмеді. Көптеген ұшақтар жер асты шабуыл миссиясы үшін төрт-алты RS 82 және RS 132 зымырандары үшін пулеметтермен жабдықталған. Тағы бір әдеттегі қосымша - DAG 10 әуе гранаталарын салатын, құйрығына орнатылған пулемет. Petlyakov дизайн бюросы осы мәселелерді қыркүйек айында шешті және олар қыркүйек пен қазан аралығында Pe 3bis прототипіне сыналды. Қару-жараққа әр БКК пулеметінің 250 пулеметін, мұрынға 250 пулеметті 20 мм ШВАК пулеметін, ал қораптарға 180 пулеметті 12,7 мм Березин БКТ пулеметін орнату арқылы 7,62 мм ШКАС-ты ауыстырды. Алдыңғы бронь орн...

Өндіріс

No зауыты 39-ы 16 Pe 3 ұшағын тамыз айында, оның ішінде прототипті, 98-і қыркүйекте және 82-і қазан айында, зауыт қазан айының соңында Иркутскке көшірілгенге дейін жасады. 1942 жылы сәуір айында өндіріс қайта басталды, сол жылы барлығы 132 дана өндірілді. Барлығы эвакуацияға дейін аяқталмаған он бір Pe 3s-тен басқа Pe 3bis үлгілері болды. 1943 жылы 13 ұшақ шығарылып, кейін Ілюшин Іл-4 ұшақтары шығарылды. Заводта No 19 соңғы партиясы жасалды. 22 -ші винтовка 1944 жылдың басында жасалды, бірақ олар бұрынғы нұсқаларға қарағанда жеңіл қаруланған, қанаттың ортаңғы бөлігінде бір ғана ШВАК және мұрынның бір UBK гарматы болды. Қозғалтқыш ұңғымаларының бомбалық сөрелері, сондай-ақ, құйрықтағы ШКАС автоматтары да жойылған. Арткы фюзеляжда әрқайсысы он гранатадан тұратын екі DAG 10 граната лақтыру қондырғысы орнатылған.

Пайдалану тарихы

Бірінші Pe 3s 1941 жылдың тамызында 95-ші жоғары жылдамдықты бомбардировщик авиация полкіне берілді және ол бастапқыда қыркүйекке дейін қайта даярлықтан өткеннен кейін жердегі шабуыл және эскорт рөлдеріне берілді. 25 қыркүйекте 95-ші ұрыс авиация полкі болып қайта аталды және Мәскеуді қорғауға арналған ПВО-ның 6-шы ұрыс авиация корпусына тағайындалды. Бірнеше күннен кейін алты Pe 3 британдық әскери делегацияны Вологдадан Мәскеуге ұшып бара жатқан C 47 ұшақтарын сүйретіп, бірнеше рет неміс шабуылдарына қарсы қорғалды. Пе-3 ұшақтары "Тайфун" операциясы кезінде Мәскеуге жақындаған неміс әскерлерінің колонналарын атқылады. 24 қазанда 95-ші және 208-ші ұрыс авиация полктері, олардың ішінде жиырма жеті Pe 3 ұшағы бар, Калининдегі неміс әуеайлағына шабуыл жасап, отыз неміс ұшағын талқандады, бес совет ұшағы мен ұшқыштарын, соның ішінде 208-ші полк командирі майор С. Кибиринымды жоғалтты. 9-шы, 40-шы, 54-ші және 511-ші бомбардировщик авиация полктері де қыркүйек айында Pe 3 ұшақтарын алды және ұқсас тапсырмаларды орындады. Пе-3 ұшағының алғашқы үш айлық ұрыста шамамен 50 ұшақ жоғалды, бұл осы уақытқа дейін шығарылған ұшақтардың шамамен 25% -ы. Бұл өте жоғары шығын болды және көптеген бөлімшелер зардап шеккендерді азайту үшін аз тәуекелді барлау миссиясын жүргізе бастады. Қазан айында 1-ші, 2-ші және 3-ші барлау авиация полкіне де ПЭ-3 берілді. және 1943 жылдың 1 қаңтарында он бір Pe 3s. 9-ші бомбардировщик авиациялық полк 1941 жылдың қараша айының соңында тікелей Әуе күштері штабының бастығына тағайындалды және ұшқыштар мен шабуылдаушы ұшақтардың топтарын өз мақсаттарына жетелеудің қосымша міндетін алды, өйткені олардың ұшқыштары өздігінен жүзіп бара алмады. Осылайша 2000 астам ұшақ мақсатқа жету үшін пайдаланылды. 208-ші қысқа қашықтықтан ұшақ түсіруші полк 1942 жылдың қаңтар айының ортасында тірі қалған ұшқыштар мен ұшақтарды 95-ші ұшқыштар авиация полкіне ауыстырмас бұрын, он ұшақты жоғалтты. 1942 жылдың 5 ақпанында 511-ші бомбардировщик авиациялық полк Тула қаласында орналасқан және оның сегіз Pe 3 ұшағының үшін неміс әуе шабуылына жоғалтты. Ол 1942 жылдың наурыз айының соңында ұшақ жетіспеушілігіне байланысты таратылды. 95-ші ұрыс авиациясы полкі 1942 жылдың 1 наурызында Солтүстік флоттың Әуе күштеріне ауыстырылды, онда ол флотты қолдауға конвойды сүйемелдеу, жер шабуылы және барлау миссиясын орындады. Ол Pe 3 ұшақтарын 1942 жылдың аяғына дейін қолданды, сонда жаңа ұшақ алған кейбір экипаждар Сталинград шайқасына қатысуға ауыстырылды, бірақ 1942 жылғы ұшақтардың көпшілігі 2-ші, 4-ші және 40-шы бөлек ұзын қашықтықты барлау полкіне берілді. 1942 жылдың шілдесінен бастап Gneiss 2 әуедегі радары Pe 3 сынақтан өткізілді және 1942 жылдың соңында Мәскеу мен Сталинградқа жауынгерлік сынақтар үшін жіберілді. 1943 жылдың ақпан мен мамыр айларында Ленинградта ПВО 2-ші гвардиялық ұшақ корпусының ұшақтары тағы бір сынақ өткізді және келесі айда қызметке қабылданды. Олардың өте аз бөлігі ғана қолданылған, өйткені тек 15 ғана Пе-3-ге орнатылған.