Кіріспе

Параболоидты координаттар - екі өлшемді параболалық координаттарды жалпылайтын үш өлшемді ортогональдық координаттар. Олардың бір координатты беттері ретінде эллипстік параболоидтар бар. Осылайша, оларды параболалық цилиндрлік координаттардан және параболалық айналу координаттарынан ажырату керек, олардың екеуі де екі өлшемді параболалық координаттардың жалпылануы болып табылады. Біріншісінің координаттық беттері параболалы цилиндрлер, ал екіншісінің координаттық беттері дөңгелек параболоидтар болып табылады. Цилиндрлік және айналу параболалық координаттардан айырмашылығы, бірақ эллипсоидты координаттармен ұқсас, параболоидты координаттар жүйесінің координаттық беттері екі өлшемді ортогональдық координаттар жүйесін айналдыру немесе жобалау арқылы жасалмайды.

Қолданбалар

Параболоидты координаттар белгілі бір бөлшектік дифференциалдық теңдеулерді шешу үшін пайдалы болуы мүмкін. Мысалы, Лапластың теңдеуі мен Гельмгольц теңдеуі параболоидты координаттарда екі бөлек болады. Сондықтан, координаттар параболоидтық симметриялы геометрияларда, яғни параболоидтардың қималарында көрсетілген шекаралық шарттарда осы теңдеулерді шешу үшін пайдаланылуы мүмкін. Гельмгольц теңдеуі: бөлінген теңдеулер, екі бөліну константасы. Сол сияқты Лапластың теңдеуі үшін бөлінген теңдеулерді жоғарыда келтірілген әдіспен алуға болады. Бөлінген теңдеулердің әрқайсысын Баер теңдеуі түрінде шығаруға болады. Алайда теңдеулерді тікелей шешу қиын, себебі бөліну тұрақтылары үш теңдеуде де бір мезгілде пайда болады. Жоғарыда келтірілген тәсіл бойынша өткізгіш параболоидты қоршаған электр өрісін шешу үшін параболоидтық координаттар қолданылды.