Кіріспе

Француз теологы және епископы (1279 жылы қайтыс болды) Этьен Темпье (tɑ̃pje; сондай-ақ Орлеандық Стефан деп те аталады; 3 қыркүйек 1279 жылы қайтыс болды) - XIII ғасырда Париждің француз епископы. Ол 1263 жылдан 1268 жылға дейін Сорбоннаның канцлері, 1268 жылдан өлімге дейін Париж епискобы болды. Ол Париж университетінің өнер факультетінде айтылып жүрген ұғымдарға қатысты 219 философиялық және теологиялық ұғымдарды (немесе мақалаларды) айыптау туралы жариялағаны үшін есінде қалды.

Өмір

Орлеанда туған Темпьер Парижде оқыды, онда теология магистрі және Нотр-Дамның каноны болды. Шамамен бес жыл ішінде (1263ca. 1268), Темпиер Париждегі Нотр-Дам кафедрасының канцлері болды, ол Эрих фон Вейрдің орнын басқан. Сол кезде кафедраның канцлері Париж университетінің да канцлері болды. 1268 жылдың 7 қазанынан 1279 жылдың 3 қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін Париж епископы болды. Темпиер теология факультетінің магистрі болған.

Сотталғандар

1270 жылы Генрих Генттік (1293 жылы қайтыс болған) көтермелеген Темпиер "радикалды аристотелийлер" ұстаған он үш ілімді ресми түрде айыптап шығады. Бұған ақыл-ойдың бірлігі, себептік қажеттілік және әлемнің мәңгілігі кіреді. Университетте кең тараған қателіктерді одан әрі зерттеуге португал дінбасысы Джулиани бастама берді, ол 1276 жылы 13 қыркүйекте Папа Иоанн XXI болып сайланды. Париж университетінің бұрынғы теология профессоры, ол 1277 жылы 28 қаңтарда Темпиерге хат жазды. Папа Темпиерге Париж аймағында еретикалық пікірлер туралы хабарлар естігенін айтты және жағдай туралы хабардар болуды сұрады. Бұл кезде Темпьер Париж университетінде мүмкін еретикалық пікірлерді зерттей бастады. 1277 жылы 7 наурызда Темпиер сотталған ілімдердің санын 219-ға дейін ұлғайтты. Оған университет теологтарының комиссиясы көмектесті. Генрих Гентский Темпьердің шіркеулік комиссиясында (assessores episcopi) он алты ұстаздан тұратын, ол 1277 жылы 7 наурызда Темпьер айыптайтын 219 ұсыныстың оқу бағдарламасын шығарды. Парижде аристотелизмге қарсы айыптаулар Римнің Джайлз, Брабанттың Зигері, өнер факультеті және Тома Аквиннің кейбір ілімдері болды. Ал 49-шы орында Құдай әлемді қозғалта алмайды деген пікір тұрды, өйткені бұл бос орынның бар екендігін білдіреді.

Қарсылық және күшін жою

Темпьердің тыйым салуы томистік ілімдерді еркін талқылауға кедергі келтірмеді және Париж университетіндегі ықпалын шектеуге аз көмектесті.