Кіріспе

WorkChoices ісіАвстралияның Жоғарғы Сотының Жаңа Оңтүстік Уэльс пен Комонвеллге қарсы шешімі (WorkChoices ісі деп те аталады) - Австралия Жоғарғы Сотының тарихи шешімі, ол федералды үкіметтің WorkChoices заңнамасы Австралия Конституциясына сәйкес федералды заңнамалық билікті дұрыс жүзеге асыру деп тапты. Негізінде, көпшілік (Gleeson CJ, Gummow, Hayne, Heydon & Crennan JJ) Конституцияның корпорациялардың өкілеттігін заңнамалық базаны қолдауға қабілетті деп тапты, ал татуласу және төрелік және аумақтар өкілеттігі заңның қолдаушы бөліктері ретінде қаралды. Сонымен қатар, көпшілік заңдар мемлекеттің өкілеттігін шектейтінін және мемлекеттің конституциясына немесе жұмыс істеуіне кедергі келтірмейтінін айтты. Азшылық (Кирби және Каллинан ЖЖ) келіспеді. Бұл іс 2006 жылдың 14 қарашасында Жоғары Соттың шешімі шығарылғанға дейін, оның барысында және одан кейін айтарлықтай назар аударады. Бұл заңдық прецедент ретінде биліктің штаттардан федералды парламентке ауысуын білдіруі мүмкін. Осылайша, бұл шешімді австралиялық федерализм тарихшылары маңызды құқықтық ескерткіш ретінде қарастыруы мүмкін.

Іс ісі

Кем дегенде 1904 жылдан бастап 20 ғасырдың соңғы онжылдығына дейін Австралияның көпшілігіне арналған конституциялық негіз федералды еңбек қатынастары туралы заңдар татуласу және төрелік ету билігі болды. Жалпы алғанда, Федералды Парламент мемлекетаралық еңбек дауларын міндетті түрде келісу және төрелік ету арқылы еңбек шарттарының ең төменгі деңгейін белгілеу үшін тәуелсіз сот құруға құқылы. Тағы бір маңызды тарихи факт - 20-шы ғасырдың басым бөлігінде штаттар мен территорияларда өздерінің жұмыс орындарындағы қарым-қатынас туралы заңдары болды.

Жұмыс таңдау туралы заңнама

2005 жылдың желтоқсан айында WorkChoices реформасы Федералды парламентте қабылданды. Реформалардың көптеген элементтері болды, соның ішінде саяси және әлеуметтік даулар мен шошыну туғызғандары да болды. Заң тұрғысынан алғанда, ең негізгі екі өзгеріс (1) мемлекеттік және аумақтық жұмыс орындарымен байланысты заңнаманы федералды өнеркәсіптік ландшафтан жою және (2) мемлекетішілік еңбек дауларына қарамастан, ең төменгі еңбек шарттары мен шарттарын тікелей белгілеу үшін корпорациялардың билігіне толығымен сүйенуге тырысу болды. Бұл бұрын-соңды болмаған (бірақ жаңа емес) корпорациялардың федералды өнеркәсіптік заңнаманы қабылдау құқығын пайдалану, австралиялық жұмыс күшінің 85% -ы WorkChoices-пен қамтылатын болады деген талаппен бірге болды. Көп ұзамай WorkChoices-тің конституциялық негізін сотпен даулау басталды. Арыз берушілер - Жаңа Оңтүстік Уэльс, Батыс Австралия, Оңтүстік Австралия, Квинсленд, Виктория штаттары және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Австралия жұмысшыларының одағы мен одақтары. Қабылдауға Австралия мемлекеті тартылды. Тасмания, Солтүстік территория және Австралия астаналық территориясының бас прокурорлары талапкерлерді қолдап, араласқан. Істі қараған Жоғары соттың толық соты Глисон CJ, Гумоу, Кирби, Хейн, Каллинан, Хейдон және Креннан JJ-ден тұрады. Елеулі мәселелерді талқылау 2006 жылғы 4 мамырда басталып, 11 мамырда аяқталды. Шақырудың нәтижесі - 2006 жылғы 14 қарашада шығарылған "Нью-Саут-Уэльс және Орс қарсы Комонвелл" деген жоғары соттың шешімі.

Сот шешімі

Сот 5:2 есебімен Қауымдастықтың пайдасына шешім шығарды (Gleeson CJ, Gummow, Hayne, Heydon және Crennan JJ; Kirby және Callinan JJ келіспеушілік).

Маңыздылығы мен дау-дамай

Бұл оқиға туралы ақпарат құралдарында көп айтылып, пікірлер айтылды. Бұл іс "80 жыл ішіндегі ең маңызды конституциялық іс" деп аталды (бұл 86 жыл бұрын тыңдалған Инженерлерге сілтеме болуы мүмкін). Бұл іс Сот тарихындағы ең маңызды істердің бірі ретінде сипатталған. Бұл іс сонымен қатар оны қоршаған саяси жағдайларға байланысты да маңызды. Бұл мәселені көтеріп отырған басты саяси күштер: Австралияның Еңбек партиясы (АЛП) мен Либералды/Ұлттық коалиция арасындағы үлкен саяси айырмашылық. 2006 жылы Коалиция Австралияның Федералды үкіметін ғана емес, сонымен қатар Сенаттағы көпшілікті иеленді, бұл оларға Федералды парламентте толық үстемдік етуге мүмкіндік берді. 2004 жылғы федералды сайлауда Федералды Еңбек партиясының нашар нәтижесі Коалицияға 1980 жылдан бері алғаш рет Сенатқа бақылау жасады. Бұл Коалицияға толық федералды заң шығару еркіндігін берді. Керісінше, лейбористік үкіметтер алты штатта да және екі аумақта да сайланды. Жұмыс орнындағы қатынастар туралы заңның өзі саяси тұрғыдан даулы және кейбір адамдар оны кәсіподақ пен еңбек қозғалысына, сондай-ақ жалпы ең төменгі жалақыны белгілеу жүйесіне шабуыл ретінде қабылдайды. Коалиция (консервативті ой-сана ұйымы Х. Р. Николз қоғамынан шабыт алған) бұл қадам "жаңа табылған заңнамалық еркіндікті батыл пайдаланып, едәуір өзгеше және ұлттық өндірістік қатынастар жүйесін құрды" деп санайды. Ал партия жаңа заңдарды қатты сынға алды. Заң жобасы Австралияның Өкілдер палатасына енгізілген күні заң жобасы бойынша қызу талқылау кезінде АЛП-ның 11 мүшесі шығарылды. Осыған байланысты "бір ұлттық жүйені" құруды кейбір адамдар Австралияның еңбек қатынастары жүйесін жаңғыртудың ақылға қонымды қадамы деп санайды. Басқалары оны Еңбек партиясының өздерінің тиісті мемлекеттік парламенттері арқылы одақтарға достық заңнамалық режимдер құруға арналған өкілеттігінің төңкерісі деп санайды. Саяси (және партиялық) өлшем комментаторларды осы істі басқа екі іспен салыстыруға мәжбүр етті: Банкті ұлттандыру ісі және Коммунистік партия ісі, өйткені бұл істерде Жоғары сот саяси мәселелердің соңғы төрешісі болды. Бұл іс сонымен қатар жоғары сотқа ең көп адвокаттар (39) қатысқандығымен ерекшеленеді, ол атақ үшін Wik Peoples v Queensland-ті басып алды. Осы себеппен сот процесінің суреті Австралияның Жоғарғы сотының веб-сайтына орналастырылды. Квинслендтің премьер-министрі Питер Бити егер Комонвелл бұл іс бойынша табысты болса, онда Комонвелл корпорациялардың билік басына көшу үшін жол ашады деп мәлімдеді. Ол бұл "федерацияны шатастырып тастайды" деп мәлімдеді және егер мұндай жағдай туындаса, Конституциялық конвенция қажет болады деп ұсынды.