Кіріспе
Нагара класындағы жеңіл крейсер Натори (名取) - Жапон Императорлық Әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері. Кемеге Жапонияның Мияги префектурасындағы Натори өзенінің аты берілген. Натори - Нагара класындағы жеңіл крейсерлердің үшінші кемесі. Өзінің класындағы басқа кемелер сияқты, ол деструктор флотилиясының флагманы ретінде пайдалануға арналған.
Natori (名取) was a light cruiser in the Imperial Japanese Navy. The ship was named after the Natori River in Miyagi prefecture, Japan. Natori was the third vessel completed in the Nagara class of light cruisers. Like other vessels of her class, she was intended for use as the flagship of a destroyer flotilla.
Ерте мансап
Натори 1922 жылы 15 қыркүйекте Мицубисидің Нагасаки кеме жасақтауында аяқталды. "Натори" кемесі Қытай жағалауында қарауылдауға тағайындалды. 1938 жылдан бастап крейсер Тайваньда орналасқан және Жапон әскерлерінің оңтүстік Қытайға қонуын қамтамасыз етуге көмектесті. 1940 жылы Сиам мен Француз Индокитайы арасындағы шекаралық дау қарулы қақтығысқа ұласты. Жапонияның қолдауымен "Орақтылықтарды тоқтату жөніндегі конференция" Сайгонда өтті және 1941 жылдың 31 қаңтарында Наториде генерал Филипп Петеннің Виши Франциясы мен Сиам Корольдігінің үкіметтері арасындағы атысты тоқтату туралы алдын ала құжаттарға қол қойылды.
Тынық мұхит соғысының алғашқы кезеңдері
1941 жылы 26 қарашада Натори вице-адмирал Ибо Такахасидің үшінші флоты қол астындағы контр-адмирал Кензабуро Хараның 5-ші эсминец эскадрильясының флагманы болды және Филиппиндік басып алу күшінің No1 сюрприздік шабуыл бөлімшесіне тағайындалды. Перл-Харборға шабуыл кезінде Натори IJA-ның 48-ші жаяу әскер дивизиясының элементтерін тасымалдайтын алты көлікті Мако, Пескадорес қаласынан Апарриге, солтүстік Лусонға дейін алып барады. 1941 жылы 10 желтоқсанда 14-ші эскадрильяның үш USAAF B 17 Flying Fortress бомбалаушы ұшақтары десанттық күшке шабуыл жасады, олар Натори мен эскорттық эсминцке жапондық эсминц Харуказеге зақым келтірді. Макодағы жөндеуден кейін Натори 47-ші жаяу әскер полкімен 48-ші жаяу әскер дивизиясы мен 4-ші танк полкімен бірге желтоқсан айының соңында Лингаен шығанағына 27 көлік тасымалдайтын болды. 1941 жылы 26 желтоқсанда Натори No. 2 Эскорт-бөлім жеңіл крейсермен Жапон крейсері Каши, және Сингораға үшінші Малайя конвойының 43 көлігін алып баруды тапсырды.
Сунда бұғазындағы шайқас
Кейін Наториге Голландиялық Шығыс Үндістанға шабуыл жасайтын күшті қамтуға эскорт міндеттері тағайындалды және 1942 жылдың 28 ақпанында Сунда боғазы шайқасына қатысты. Натори 5-ші деструкторлық дивизияның Жапон деструкторы Асаказемен, 11-ші деструкторлық дивизияның Жапон деструкторы Шираюкимен, Жапон деструкторы Хатсуюкимен, 12-ші деструкторлық дивизияның Жапон деструкторы Ширакумомен және Жапон деструкторы Муракумомен және 27-ші деструкторлық дивизияның Жапон деструкторы Ширацуймен, 7-ші крейсерлік дивизияның Жапон крейсері Микумамен және Жапон крейсері Могами қону аймақтарының солтүстігіне және батысына орналасты. "Хьюстон" ауыр крейсері мен "Фубуки" жеңіл крейсері "Сунда" бұғазы арқылы Джилатжапқа қарай бет алды және тек "Харуказе", "Хатаказе" және "Фубуки" жапон эсминдері ғана қорғаған жапон әскерлері тасымалдарына шабуыл жасады. Ауа-райының қолайсыздығына байланысты, кемелердің көлігі өртеніп кетті. Фубуки Хьюстон мен Пертке шабуыл жасап, торпедалар атқан. Сағат 2300-де Үшінші ертіп жүру күшінің Натори және оның эсминдері Батыс қолдау күшінің Могами, Микума және Жапон эсминдері Шикинамимен бірге келді. Ширатсуй одақтастарға оқ ашты. Натори Хацуюки мен Шираюкимен бірге от ашты да, тез арада қақпаны жауып тастады. 2308-де одақтас крейсерлер солтүстік-шығысқа қарай бұрылды, ал Натори және оның жойғыштары үш колоннада оңтүстік-шығысқа қарай бет алды. 2310 және 2319 жылдар аралығында олар одақтастарға 28 торпеда атқан. Перттің атысы Харуказес рулі мен Шираюки көпіріне зақым келтірді. 2319-да Микума мен Могами әрқайсысы Пертке шамамен 93 типті "Ұзын найза" торпедасынан алты атқан және негізгі батареяға шамамен , олардың жойғыштарының жарық шамдарының көмегімен от ашты. 23:27 -де Могами Хьюстонға алты ұзын найзамен оқ атқан. Олар қателесті, бірақ армияның Sakura Maru, Horai Maru, Tatsuno Maru көліктеріне және жапондық 16-шы армияның бас қолбасшысы, генерал-лейтенант Хитоси Имамураның Ryujo Maru көліктеріне соқты. Сағат 2326-да Харуказе мен Хатаказе торпедаларды атқылады. Сағат 23:30-да Ширакумо мен Муракумо да торпеда атқылады. Жапониялықтар ұрыста барлығы 90 торпеда атқан. Пертте оқ-дәрісі аз болғандықтан, бірінші торпеда оның алдыңғы машина бөлмесіне тигенде, ол соққыға ұшырады. Екі торпеда оның алдыңғы және артқы "Х" мұнарасына тиді, ал ол төртінші торпедадан кейін Сент-Николас нүктесінен шығыс-солтүстік-шығысқа қарай батып кетті. 0045-те Хьюстон 1942 жылдың 10 наурызында Жапон крейсері Нагарамен бірге 16-шы крейсерлік дивизияға тағайындалды. Яваны басып алғаннан кейін Натори Рождество аралы шайқасына қатысты. 1942 жылдың 1 сәуірінде Рождество аралында Seawolf субмаринасы Наториге үш торпеда атқан, бірақ барлығы да атып үлгермеген. Жапондық "Нака" крейсері "Нор" кемесіне жақын жерде оң жақтан соққыға ұшырады. 1 қазандықтың жағдайы нашарлап, Натори оны Бантам шығанағына сүйреп әкетуі керек болды. Сәуірде Натори Ява теңізінде қарауылдауға тағайындалды, ол маусымға дейін жалғасты. Майзуруда қайта жөндеуден өткеннен кейін Натори Жава теңізі мен Тимор теңізіне желтоқсанға дейін оралды. Кейде Мергуиге (Бирма), Пенангқа, Сингапурға және Даваоға қоңырау шалады. 1942 жылдың 21 желтоқсанында Натори арнайы әскери-теңіз десанттық күштеріне кіріп, Голландия, Жаңа Гвинеяға қонды. 1943 жылы 9 қаңтарда Амбонның оңтүстік-шығысында Наториді "Таутог" атты екі торпедасы соққыға ұшырады. Ол бұзылып, оның рулін алып кетті. Келесі бірнеше минут ішінде Натори жылдамдығын азайтып, жолға шықса, Таутог тағы екі торпеда атып жіберді, бірақ олар сәтсіз немесе сәтсіз болды және Натори қашып құтылуға қол жеткізді.
On 10 March 1942, Natori was assigned to Cruiser Division 16 with the light cruiser Japanese cruiser Nagara. After the occupation of Java, Natori participated in the Battle of Christmas Island. At Christmas Island on 1 April 1942 the submarine Seawolf fired three torpedoes at Natori, but all missed. The cruiser Japanese cruiser Naka which was hit starboard near her No. 1 boiler was not so lucky, and had to be towed back to Bantam Bay by Natori. In April, Natori was assigned to patrols of the Java Sea, which continued into June. After a refit back at Maizuru, Natori returned to the Java Sea and Timor Sea until December, with occasional calls at Mergui in Burma, Penang, Singapore and Davao. On 21 December 1942, Natori embarked a Special Naval Landing Force, which it disembarked at Hollandia, New Guinea. On 9 January 1943, southeast of Ambon, Natori was sighted by the submarine Tautog at about Tautog fired two torpedoes which hit Natori in the stern. It broke off and carried away her rudder. In the next few minutes, as Natori got underway at reduced speed, Tautog fired two more torpedoes, but they either missed or were duds and Natori managed to escape.
Қайта орнату
1943 жылы 21 қаңтарда Амбонда Натори 90 -шы бомбалау тобының 319 -шы бомбалау эскадрильясының Consolidated Aircraft B 24 Liberator бомбалаушысынан түскен бомбаның оң жағында зақымдалған. Жарылыс салдарынан "Жоқ" белгісі пайда болды. 2 қазандық бөлмесі суға толады. Натори сол күні Макассарда жөндеу жұмыстары үшін Амбоннан кетті, бірақ жөндеу мүмкін емес болып шықты, сондықтан Натори Сингапурдағы Селетар әскери-теңіз базасына барды. Жөндеу жұмыстары 1943 жылы 24 мамырға дейін аяқталмаған, бірақ соған дейін Наториді Жапонияға одан әрі жөндеу мен жаңғырту үшін жіберу туралы шешім қабылданды. 5 және No. 7 140 мм-лік пулялар, катапульт пен дерикаль алынып тасталды. Екі қос Type 89 127 мм HA гаулясы, сондай-ақ екі үш еселік Type 96 25 мм AA гаулясы орнатылған. Бұл Natoris 25 мм AA жиынтығын он төрт баррельге (2×3, 2×2, 4×1) жеткізді. Оған 21 типті әуедегі іздеу радары орнатылды және кеменің алдыңғы жағына гидрофондар орнатылды. Жөндеу жұмыстары мен жаңғырту жұмыстары 1944 жылдың 1 сәуірінде аяқталды. Натори Орталық Тынық мұхиты флотының 3-ші эсминец эскадрильясының флагманы болып тағайындалды.
At Maizuru Naval Arsenal, Natoris No. 5 and No. 7 140 mm guns were removed as were her catapult and derrick. A twin Type 89 127 mm HA gun was fitted, as were two triple mount Type 96 25 mm AA guns. This brought Natoris 25 mm AA suite to fourteen barrels (2×3, 2×2, 4×1). A Type 21 air search radar was fitted and hydrophones were installed at her bow. Repairs and modernization were completed on 1 April 1944, and Natori was assigned as the flagship of the Central Pacific Fleet's Destroyer Squadron 3.
Филиппиндегі іс-шаралар
1944 жылы 5 маусымда Натори Кюреден Даваоға Жапон императорлық әскерінің жасағын жөнелтті, онда крейсер әскер жасағын түсіріп, басқа әскерлерді Палауға жөнелтті, ол 1944 жылы 17 маусымда (Филиппин теңізіндегі шайқастан бір күн бұрын) келді. Натори маусымның соңында тамыз айына дейін Даваода күзетші кеме ретінде қалды. 1944 жылдың 20 шілдесінде Даваодан қашықта патрульдік сапармен жүрген Блюгилл атты су асты кемесі Наторидің жасауын байқайды, бірақ оңтайлы ату позициясын ала алмады. Натори Палауға 1944 жылдың 21 шілдесінде 800 жапондық және корейлік "салтанат әйелдерін" Даваоға эвакуациялауға көмектесу үшін келді. 1944 жылдың 18 тамызында Самардың шығысында Натори Т.3 көлікпен Палауға бара жатқанда, оларды Сан-Бернардино боғазының шығысында Hardhead субмаринасы байқады. Қатты бас нысананы соғыс кемесі деп анықтап, жер бетінен шабуыл жасауға жақындады. Бірінші рет 5 Mark 23 торпедасынан шыққан бір торпеда Натторидің казан бөлмесіндегі порт жағына тиді. Ол суға түсіп қалып, кеме ортасындағы оң жақтағы кемеге төрт Mark 18 торпедасының екінші сальвасының бірімен соқты. 0704 сағатта Натори кемесі суға батып, 330 адаммен бірге, оның ішінде капитан Кубота да қалады. Жапондық "Уранами" және "Киошимо" эсминдері 194 тірі қалған адамды құтқарып қалды, ал "Стингрей" субмаринасы тағы төрт тірі қалған адамды резеңке салмен құтқарып алды. 1944 жылдың 12 қыркүйегінде, оның батып кеткенінен бір ай өткен соң, "Маршалл" эсминшісі Наториден аман қалған тағы 44 адам бар құтқару қайығын ұстады. Тірі қалған Мацунага Ичироның айтуынша, Наториден 180 аман қалған адамдар бар үш кемелер суға батқан жерден 13 күн бойы Суригао маңындағы Минданао аралының солтүстік-шығыс шетінде орналасқан жапон торпедалық кеме станциясына дейін жүзіп келді. Натори 1944 жылдың 10 қазанында Әскери-теңіз флотының тізімінен алынып тасталды.