Кіріспе

Израильдің Иерусалим қаласында болған апат 23 адамның өліміне себеп болды. 2001 жылы 24 мамырда сағат 22:43-те Иерусалимнің Талпиот қаласында Версаль үйлену залының үшінші қабаттың үлкен бөлігі құлады. Екі қабаттан құлап түскен 23 адам көз жұмды, ал тағы 356 адам түрлі дәрежеде жарақат алды. Бұл апат Израиль тарихындағы ең қасіретті азаматтық апаттардың бірі болып табылады. 2010 жылғы Кармел тауындағы орман өрті мен 2021 жылғы Мерон көпшілігінің қырылуынан кейін ғана өлім саны көп болды. Апаттан кейін Израиль парламенті "Версаль заңы" қабылдады, онда апатта зардап шеккен адамдарды емдеуге жауапты арнайы комитет құрылды және бұрынғы судья Вардимос Зейлер басшылығымен сол кездегі премьер-министр Ариэль Шарон тергеу комитеті құрды, ол Версаль апатын және бірнеше жыл бұрын болған Макабия көпірінің құлауын зерттеді. Паль-Кал құрылысын ойлап тапқан Илай Рон және залды салуға қатысқан үш инженер залдың үш иесімен бірге абайсызда адам өлтіргені және абайсызда саботаж жасағандығы үшін кінәлі деп танылды. 2001 жылдың 26 мамырында сағат 16: 00- ға дейін жалғасты. Үш адам қираған үйінділерден тірідей шығарылды, ал 23 адамның денесі табылды.

Құжаттамалық

Бұл апатты видеокамера арқылы түсіріп отырған Дэвид Амромин түсірді. Құлап кетуді және одан кейінгі апатты түсірген бейне бүкіл әлем бойынша телеарналарда көрсетілді.

Тергеу

Оқиғаны тергеу нәтижесінде оның террорлық шабуылдан туындамағаны анықталды (апат Екінші интифада кезінде болды). Бұл апат кезінде ғимаратқа келген көптеген қонақтардың куәліктеріне негізделген. Куәгерлер құлау алдында еденнің құлап жатқанын байқаған. Алғашқы тергеу кезінде құлаудың себебі - жеңілдір бетон еденді конструкциялаудың Пал Кал әдісі деп айыпталды. Қосымша тексеру екі себептің үйлесімділігін көрсетті. Бастапқыда ғимараттың құлаған жағы екі қабатты, ал екінші жағы үш қабатты болуы тиіс еді. Құрылыс процесінің соңында ғимараттың екі жағы да бірдей биіктікте болуы керек деп шешілді, ал қысқа жағына үшінші қабат қосылды. Алайда, тұрғын үйдің толыуына байланысты жүктеме, әдетте, шатырдың жобалық жүктемесінен әлдеқайда жоғары. Нәтижесінде жаңа үшінші қабатты көтеріп тұрған құрылым бастапқыда күтілгеннен әлдеқайда үлкен жүктемеге ұшырады. Бұл қателіктің әсерін төменгі қабатта қабырғалар салумен біршама азайтты, бұл артық жүктемені қайта бөлуге көмектесті, сондықтан ешқандай залал туындамады. Құлаудан бірнеше апта бұрын үйлену тойының иелері қабырғаларды алып тастауды шешті. Жүк жолын алып тастағаннан кейін, еден бірнеше сантиметрге созыла бастады. Иесі иілген еденді негізінен косметикалық проблема ретінде қарастырды және оны қосымша топырақпен және толтырумен тегістеуге тырысты. Алайда, олардың бұл әдісі қосымша құрылымдық қуатты қамтамасыз ете алмады, сонымен қатар әлсіреген аймақта жаңа және елеулі өлі жүктемені пайда етті. 2001 жылы өткен үйлену тойында, осы қатты қысылған еден бөлігі бұзылып, апатқа ұшырады. Инженер Илай Рон, Пал Кал құрылысын жасау әдісін ойлап тапқан, 2002 жылдың тамызында адам өлтірген деген айыппен тұтқындалып, сотталды.

Салдары

Апаттан кейін Израиль парламенті "Версаль заңы" қабылдады. Бұл заң бойынша апаттан зардап шеккендерді емдеуге жауапты арнайы комитет құрылды. Сонымен қатар, сол кездегі премьер-министр Ариэль Шарон қоғамдық орындар мен ғимараттардың қауіпсіздігіне жауапты болған бұрынғы судья Вардимос Зейлер ((() басшылығымен ресми тергеу комиссияларын құрды. Зейлер құрылыс қауіпсіздігі жөніндегі комитеті Версальдағы үйлену салтанатының құлауын, сондай-ақ 1997 жылы төрт жыл бұрын болған Маккабия көпірінің құлауын зерттеді және өзінің соңғы есебін 2003 жылдың желтоқсанында жариялады. 2004 жылдың қазан айында Версальдағы үйлену салтанатының үш иесі - Авраам Ади, Ури Нисим және Эфраим Адив - абайсызда адам өлтіргені және абайсызда зақымдануына кінәлі деп танылды. Ади мен Адив 30 айға бас бостандығынан айырылды, ал Нисим төрт айға қоғамдық жұмыстарға сотталды. Кейіннен үйлену залы қиратылды, ал 2023 жылдан бастап бұл жер бос және жабық болды. Көшенің қарсы жағында құрбан болғандардың есімдері жазылған ескерткіш бар. 2007 жылдың мамыр айында Иерусалим аудандық соты Ели Рон мен ғимараттың құрылысына қатысқан үш инженерді түрмеге кескен. Илай Рон төрт жылға, Шимон Кауфман мен Дэн Шеффер 22 айға, ал Ури Песах алты айға сотталды. 2006 жылдың желтоқсан айында сот үш адамды да абайсызда адам өлтіргені және абайсызда саботаж жасағандығы үшін кінәлі деп тапты.

Танымал мәдениетте

Пал Кал мәселесі "Пойнт оф Оригинал" сериясында, 9-11 сериясының 1-ші маусымындағы 5-ші бөлімінде айтылған. Капитан Роберт Нэш ғимаратты тыйым салынған "Кал Пал" техникасын қолданған деп сипаттайды және иесіне абайсызда адам өліміне себеп болған деп ашуланады.

Ескерткіш

Апат болған жердің маңында құрбандарға арналған ескерткіш сарайы салынды.