Кіріспе
Жапон императорлық әскери-теңіз флотының жеңіл крейсері Абума (阿武) - Жапон императорлық әскери-теңіз флотының жеңіл крейсерлерінің алтыншы және соңғы кемесі. Ол Жапонияның Тохоку аймағындағы Абумака өзенінің атымен аталған. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста Перл-Харборға шабуылда және Тынық мұхитында әрекет етті. 1944 жылы қазан айында Суригао боғазы шайқасында мүгедек болып, кейін Филиппин жағалауында АҚШ Әскери-әуе күштері (USAAF) бомбаға ұшырып, батты.
Abukuma (阿武隈) was the sixth and last of the of light cruisers completed for the Imperial Japanese Navy (IJN), and like other vessels of her class, she was intended for use as the flagship of a destroyer flotilla. She was named after the Abukuma River in the Tōhoku region of Japan. She saw action during World War II in the Attack on Pearl Harbor and in the Pacific, before being disabled in the Battle of Surigao Strait in October 1944, then bombed and sunk by the United States Army Air Forces (USAAF) off the coast of the Philippines.
Өмірбаян
Бес "С" кемесі өндірілгеннен кейін, 1920 жылы Жапон императорлық әскери-теңіз флоты 8-4 флот бағдарламасы бойынша тағы үш, 5500 тонналық жеңіл крейсерді тапсырды. Дизайнға кішігірім өзгерістер енгізілгендіктен, негізінен торпеда технологиясының жетістіктеріне байланысты, бұл үш кеме бастапқыда "Құма класының модификациясы" немесе "5500 тонналық кластың ІІ түрі" деп аталды, содан кейін оларды жетекші кеме, Жапон крейсері Нагараның есімімен аталатын жеке сынып ретінде қайта тағайындады. 1920 жылдың соңында үш кемеден тұратын екінші топқа рұқсат берілді.
Дизайн
Нагара класының кемелері бұрынғы Кума класының крейсерлеріне ұқсас болды, олар корпустың, қозғалтқыштардың және негізгі қару-жарақтың дизайнын сақтады, жаңа 610 мм типті 93 ұзын торпедалар қосылды, бұл үлкен ұшыруды қажет етті. Алайда, силуэт бойынша, Кума класынан негізгі айырмашылық көпірдің конфигурациясында болды, онда ұшақ ангары болды. Бастапқыда No2 мұнараның үстінде 33 фут платформа орнатылды, ол көпірдің астындағы алдыңғы құрылысқа созылды. Кейіннен оны ұшақ катапультімен алмастырды. Дегенмен, бұл құрылғыны қолдану қиын болып шықты, ал катапультты 1929 - 1934 жылдары қайта жөндеу кезінде No5 және No6 мұнаралар арасында әр кемелердің артқы жағына жылжытты. Абукума мен жапон крейсері Кину жаңа 93-түрлі торпедаларды 1941 жылдың басында алуы тиіс еді. Алайда, 1941 жылдың наурыз мен мамыр айлары аралығында Абумаға төрт бұрышты екі бұрышты арткы бұрышты орнына қайта орнатуды және оның алдыңғы екі бұрышты бұрыштарын алып тастауды талап етті. Абума 16 "Тип 93" торпедасын, оның ішінде сегізін қайта толтырды. 1931 жылдың желтоқсанынан 1932 жылдың қарашасына дейін ол капитан 岩村清一 командалығымен болды. 1932 жылы Абукума Жапонияның үшінші флотына тағайындалды және Маньчжурия оқиғасынан кейін Солтүстік Қытай жағалауында қарауылға тағайындалды. Қытаймен жағдай нашарлай берген сайын, Абукума Шанхай шайқасы кезінде жапондық көліктерді қорғауды тапсырды және 1938 жылға дейін Қытай жағалауы мен Янцзы өзенін қарауылдауда болды. 1933 және 1936 жылдары әуеге қарсы қару-жарақтар, ал 1938 жылы торпеда ұшыру қондырғылары жаңартылды. 1934 жылдың қарашасынан 1935 жылдың қарашасына дейін ол капитан Такео Куританың қол астында болды.
Тынық мұхит соғысының алғашқы кезеңдері
Абукума 1941 жылы 26 қарашада Куриль аралдарындағы Эторофудағы Хитокаппу шығанағынан вице-адмирал Чуичи Нагумоның авианосецтік соққы күштерімен бірге жолға шықты. Ол контр-адмирал Сентаро Оморидің 1-ші эсминец эскадрильясының ("DesRon1") флагманы болды. Ол эсминецтерден құралған.
Тынық мұхиттың оңтүстігіндегі іс-шаралар
1942 жылдың қаңтар айында DesRon1 Жапонияның басқыншылық флотын Рабаулға, Жаңа Британияға және Кавиенгке, Жаңа Ирландияға қарсы Каролин аралдарындағы Труктағы алдыңғы базасынан алып барды. Ақпан айының басында DesRon1 авианосецтері Кважалейн мен Вотьеге шабуыл жасағаннан кейін Вице-адмирал Уильям Ф. Хэлсидің 8-ші арнайы тобының артынан ұмтылуды тоқтатты. Содан кейін Абума Палауға жіберілді, одан Австралияның Порт-Дарвинге шабуылға шыққан "Карьерлік соққы күшін" ертіп жүрді. Ақпан айының соңында және сәуір айында DesRon1 Голландияның Шығыс Үндістанындағы Яваға, Сейлондағы Коломбо мен Тринкомалиге және Үнді мұхитындағы басқа да нысаналарға, соның ішінде Үнді мұхитындағы рейдтердің бір бөлігі ретінде Корольдік әскери-әуе кемелерін қоса алғанда, соққылаушы күштерімен бірге болды. Әскери флоты 1942 жылдың 11 сәуірінде Сингапурға оралды.
Алеут аралдары шайқасы
Мамыр айында Абукума және оның эсминец эскадрильясы вице-адмирал Боширо Хосогаяның басқаруындағы Солтүстік күшке қайта тағайындалды және жеңіл авианосецтерді ертіп жүрді Жапон авианосецтері Рюджо және Жапон авианосецтері Джуньё, Алеут аралдары шайқасында Ату мен Кискаға шабуыл жасауды қолдады. Маусым мен шілде айларында DesRon1 Жапонияға оралып, жаңадан басып алынған Алеут аралдарына күш-жабдықтар алып барды. Алютия аралдары мен Куриль аралдарында оқиғасыз патрульдік сапардан кейін DesRon1 қазан, қараша және желтоқсан айларында Алютияға тағы үш күшейту және жабдықтау конвойын алып барды. Абукума 1942 жылы 12 желтоқсанда қайта жөндеу үшін Сасебо әскери-теңіз арсеналына оралды. Бұл уақытта екі үш еселік монументті 96 типті 25 мм АА-ғаңғалар орнатылды, ал No. 5 14 см/50 3-жылдық типтегі теңіздік пулемет пен көпірдің алдындағы 13,2 мм төрт бұрышты пулемет орнағышы 13,2 мм қос пулемет орнағышымен ауыстырылды. Абума қайтадан жөндеуден өткен соң, 1943 жылдың қаңтар, ақпан және наурыз айларында Ату мен Кискаға күш-жігер беру жұмыстарын жалғастыру үшін солтүстік суларға оралды. Абума 1943 жылы 26 наурызда Командор аралдары шайқасына қатысқан. Сол кезде 140 мм-лік пулеметтерінен 95 ревю және төрт торпеда атқан. Абума шайқаста зақымданбады, бірақ ауыр крейсер жапон крейсері Начи қатты зақымданды және Жапонның Бесінші флоты Алеут аралдарына жеткізілім тапсырмасын тоқтатуға мәжбүр болды. Флоттың қолбасшысы вице-адмирал Хосогая, әлсіз американдық флоттан бас тартуға мәжбүр болғандықтан, зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды. 1943 жылдың сәуірінен мамыр айына дейін Абукума Майзуру әскери-теңіз арсеналында қайта жөндеуден өтті, осы уақыт ішінде 21-типті әуе іздеу радары орнатылды, сондықтан ол "Ландкраб операциясы" кезінде болған жоқ, ол кезінде американдық күштер Атуды қайтадан басып алды. Шілде айында Абума мен DesRon1 Кисканы эвакуациялауды қамтамасыз етті. 1943 жылы 26 шілдеде "Кайбокан" жапондық "Кунашири" "Абукума" кемесімен соқтығысып, оның оң жақ жағында соқтығысып, аз ғана зақым келтірді. 1943 жылы 12 қыркүйекте Парамуширодан шығып бара жатқанда Абумака АҚШ-тың Аэрофлот күштері B 24 Liberator және B 25 Митчелл ұшақтарының бомбаларына аздап зақымданды. 1943 жылдың қазан мен қараша айларында Йокосукадағы құрғақ докта, No. 7 пушканы орнату алынып тасталды, 40 калибрлі 89 типті 127 мм АА пушкалардың (қаптамасыз) қос монтажы орнатылды, сондай-ақ 96 типті 25 мм АА пушканың үштік монтажы және төрт 25 мм АА пушкасы орнатылды. Ремонттан кейін, Abukuma желтоқсан айында Хоккайдо мен Куриль аралдарында маусымға дейін су асты кемелеріне қарсы патрульге шығып, солтүстік суларына оралды. 1944 жылдың 21 маусымында Йокосука әскери-теңіз арсеналында тағы бір жөндеу кезінде 22 типті жер бетіндегі іздеу радары, тағы он бір орнатылған 96 типті 25 мм АА-ғаңшалар орнатылды. Сонымен қатар, бес бірлік Type 93 13,2 мм пулеметтері қосылды. Жұмыс 1944 жылдың 13 шілдесіне дейін аяқталды, содан кейін Абума жалпы саны отыз 25 мм және он 13 мм АА-ға ие болды.
Суригао бұғазындағы шайқас
1944 жылдың қазан айының ортасына дейін Абума Жапонияның ішкі суларында болды, содан кейін ол жеті жойғышпен бірге 1944 жылдың қазан айында Тайваньға қарсы АҚШ флотына қарсы шабуылға жіберілді. Алайда, ол Макодан Манилаға Пескадореске Филиппиндегі АҚШ әскери-теңіз флотына қарсы вице-адмирал Шоджи Нишимураны қолдауға бағытталды. Абукумаға "Начи" ауыр крейсері, "Ашигара" жапон крейсері және вице-адмирал Киёхиде Шима командалық жасақтаған флотилиядағы жеті эсминец қосылды. 15-22 қазанда бұл флотилияны алты түрлі американдық су асты кемелері байқады, бірақ олардың тек біреуі торпедаға жеткілікті жақындауға қабілетті болды: Seadragon. Флотилия 22 қазанда Лусон боғазында зигзагпен жүріп жатты. "Сидрагон" кемесі төрт торпедаға ұшып, солардың барлығы да атып үлгермеген. Барлық алты су асты кемесі флотилияның бағыты, орны және жылдамдығы туралы аймаққа жақындап келе жатқан американдық флот бөлімшелеріне хабарлаған. Абума өзінің тағдырына Суригао бұғазы шайқасында ұшырады, бұл төрт теңіз шайқасының жалпы науқанының бөлігі, олар Лейте шығанағы шайқасы деп аталады. 1944 жылдың 25 қазанында таңертеңгі уақытта Шима күштері боғазға кіргенде, флотильяға американдық PT қайықтарының эскадрильясы шабуыл жасады. Лейтенант (jg) Майк Ковардың PT 137 кемесі эсминецке торпеда атқан, бірақ ол тереңге ұшып, нысананың астынан өтіп, 0325-те No. 1 қазандық бөлмесі, 37 экипаж мүшесі қаза тапты. Абума апатқа ұшырап, флотильяның қалған бөлігімен қатар қалды, бірақ апаттық жөндеуден кейін, ол жолға шықты және 0445 жылы, ол 0535 жылы, Абума флотильяның қалған бөлігін ұстады. Алайда ол кеменің тұмсығында және кем дегенде 500 тонна теңіз суын тасымалдайтын болды. 0830-да оны жапондық Ushio эсминецінің ертеңімен жөндеуге Dapitan-қа жіберді. 26 қазанда Абукума мен Ушио Дапитаннан Палаванның Коронға қарай жөнелді, бірақ оны бомбалармен қаруланған 13-ші әуе күштері 5-ші тобының B 24 Liberator бомбалаушылары байқайды және бірнеше рет шабуылдайды. 1006 минутта ол No-ге жақын жерде тікелей соққы алды. 3 пулеметтік қондырғы; 1020-да 5-ші әуе күштері 22-ші тобының 33-ші эскадрильясының B 24 бомбалаушыларының тағы екі соққысы өртенді. Өрт машина бөлмелері мен торпеда бөлмелеріне тарады. Электр қуаты жоғалып, кеменің жылдамдығы төмендеді. 1037-де арткы торпеда бөлмесіндегі төрт "Ұзын найза" типті 93-ші торпедасы қирату әсерімен жарылды. Екіпаж кемеден 1200-1230 аралығында шығып кетті. 1242 жылы ол 250 адаммен бірге кеменің артқы жағында батып кетті. Ушио кеме капитанын және 283 экипажды құтқарып қалды. Абукума 1944 жылы 20 желтоқсанда Әскери-теңіз флотының тізімінен алынып тасталды.