Кіріспе

Фенк монастыры - Сербия Православие шіркеуінің Срем епархиясындағы ерлер монастыры. Монастырь Белградтан 25 км жерде, Яково ауылының маңында, бұрынғы Земун және қазіргі Сурчин муниципалитеті орналасқан. Географиялық тұрғыдан Фрушка-гораға жатпаса да, Фрушка-гора монастырларымен үлкен тарихи байланыс бар. Монастырь шіркеуі қасиетті шейіт Параскеваға (жаңа күнтізбе бойынша 26 шілдеде, яғни 8 тамызда) арналған.

Тарих

Халықтық дәстүрге сәйкес, монастырь 15 ғасырдың екінші жартысында салынған және оның негізін қалаушылар Стефан және Аngelina Бранкович болды. Монастырь туралы алғашқы жазба 1563 жылы монах Захаридің minej (діни литургия кітабы) деп аталады. Фрушка-горадағы басқа монастырлардан айырмашылығы, Фенк 1717 жылға дейін Осман үкіметінің қарамағында болды. 18 ғасырдағы жазбалар ескі монастырь шіркеуінің 15 ғасырдың екінші жартысында серб ортағасырлық сәулетінің рухында салынғандығын растайды. Жаңа шіркеу 1793 жылдан 1797 жылға дейінгі аралықта салынған және Викентье Ракич абат болған кезде киеліленді; ол сонымен қатар монастырдың тарихын жазды. Қасиетті Петкаға арналған монастырь шіркеуі 1800 жылы құдықтың үстінде ескі шіркеуі орнында салынған, оны анасы Анжелина Бранкович салған деп саналады. Бұл құдықтың суы емдік құдіретті болатынына сенетін. 18 ғасырдың аяғы мен 19 ғасырдың басында Фенк монастыры бірнеше тарихи оқиғалардың орын алған жері болды. 1788 жылы герцог Алекса Ненадович пен Австрия императоры Иосеф II монастырда кездесті. 1813 жылы Бірінші серб көтерілісі құлағаннан кейін, Караджорджи мен оның ұлы Алекса бір ай бойы монастырда тұрды. Бұл туралы куәлік ретінде ескерткіш тақташа бар. Сондай-ақ, 1815 жылға дейін Студеницадан келген монахтар мұнда Киелі король Стефан Прововенчани монументтерімен бірге болды. Монастырь сонымен қатар Караджордтың архиерей Матиха Ненадовичпен кездескен жері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста монастырь өртеніп, ал 1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста ол толығымен жойылып кетті.

Сәулет

Монастырь кешені шіркеуден, часовнядан, сарайдан және шаруашылық бөлімнен тұрады. 1797 жылы салынған және қасиетті Петкаға арналған шіркеу кешенге үстемдік етеді. Шіркеу батыс бөлігінің үстіндегі қоңырау мұнарасы мен трансепттің үстіндегі кішігірім күмбезі бар бір кемелі бар барокколық ғимарат ретінде салынған. Ғимараттың ішіндегі 1798 жылғы иконостас Нови-Садтан шыққан танымал ағаш кесуші Аксентье Марковичтің еңбегі болды. Иконалар классицизмнің сипаттамалары бар Панчеводан шыққан суретші Петар Радосавльевичтің еңбегі. Қабырғалардағы фрескалар 1859 жылы Zemun мүсіншісі және суретшісі Димитрие Петровичтің жұмысы, осы уақытқа дейін сақталмаған. Монастырь кешенінің ішінде орналасқан сарай 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында салынған. Мұрағат деректеріне сүйенсек, олар бұдан бұрын көп уақыт бұрын салынған, бірақ уақыт өте келе қиратылған және жаңа ғимараттар үшін пайдаланылған. Фрушка Гора монастырының ең маңыздыларының бірі ретінде белгілі болған бай кітапхана сарайда орналасқан, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол толығымен қираған. Бұл оқиғаға доктор Арчибальд Рейстің жазбалары куә. Шіркеудің жақын маңында киелі Петкаға арналған монастырлық часовня бар. Бұл құдық анасы Анжелина Бранкович салған деп есептелетін құдықтың үстінде салынған. Бұл құдықтың суы керемет түрде ауруды сауықтырады деп сенген.

"Алтын крест"

"Алтын крест" деп те аталатын бұл ескерткіш монастырь меншігінің үлкендігін дәлелдейді. Ол Яково мен Болжевциді байланыстыратын жолдың оң жағында, Фенк монастырының бұрылысынан шамамен 400 м кейін орналасқан. 1743 жылы 20 қаңтарда императрица Мария Терезия Фенк монастырына "мүлік" тағайындады, оған сәйкес монастырға мүлік берілді. Содан кейін, монастырь аумағының шекарасы бекітілді. 1747 жылы Никола Марковичтің арқасында ескерткіш орнатылды, ол сербтер бұл ескерткішті алуға асықты, өйткені олар монастырь меншігінде қауіпсіз сезінеді деген халықтық дәстүр бойынша аталған. Сондықтан ескерткіш құтқарылудың символы ретінде "Алтын крест" деп аталады.

Мәдениет ескерткіші

Фенк монастырының меншігінде және оның қорғалған ортасында бірнеше археологиялық орындар бар: Фенк монастыры (Орта ғасырлар), Прявор монастыры (соңғы орта ғасырлар) және монастырь егістіктері (неолит). 1991 жылы монастырь қайта құрылды, ал қазіргі уақытта ол толығымен жаңартылды. 2006 жылға дейін монастырда үш үлкен монахтар өмір сүрді, олардың бірі, апам Агрипина қайтыс болды, ал қалған екеуі басқа монастырларға, ана Параскева Гретге монастырына және абатша Магдалина Радовашницаға көшірілді. Срем Василье мен Рашка мен Призрен Артэмие құзыретті архимандриттерінің шешімі бойынша 2006 жылдың ортасында монастырға жаңа ерлер монахтары келді, Сопочаннан Марко және Дечаниден Макариже. Содан бері монастырға келушілер саны көбейіп, сарайды қайта салу жұмыстары жүргізілуде. Монастырьдің қамқоршысы - құрметті ана Параскева, 27 қазанда, халықтық жиналыс және жәрмеңке 7 тамызда өтеді.