Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вратшалық Софроний (немесе Софроний Врачанский; 1739-1813), тумасы Стойко Владиславов, болгар дінбасысы және ерте болгар ұлттық қайта өрлеуінің жетекші тұлғаларының бірі.
Saint Sophronius of Vratsa (or Sofroniy Vrachanski; ; 1739–1813), born Stoyko Vladislavov , was a Bulgarian cleric and one of the leading figures of the early Bulgarian National Revival.
Өмірбаян
Владиславов 1739 жылы Шығыс Болгариядағы Котель қаласында мал саудасының бір отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Владислав 1750 жылы Стамбулда обадан қайтыс болды. Стойкоға 3 жасқа толғанда анасы Мария қайтыс болады, ал әкесі қайтадан үйленеді. Ол туған қаласындағы монастырдың мектебінде оқып, славян және грек кітаптарын зерттеді. Ол фриздер тоқымашы болып жұмыс істеді, бірақ дінге қызығушылық танытты және 1762 жылы дін қызметкері болды. Мұғалім және жазушы болып жұмыс істеген кезінде ол 1765 жылы Котельде Паизий Хилендарскиймен кездесті. Паисий оған өзінің "История Славяноболгарская" деген кітабын көрсетті, бұл болгар қайта өрлеуінің негізгі еңбегі, оның алғашқы көшірмесін Владиславов жасаған, Софронийдің көшірмесі (Софрониев препис, Sofroniev prepis) деп аталады. Владиславов 1770 және 1775 жылдар аралығында Афон тауына барып, 1795 жылы Котельден кетеді. Ол Карнобат шіркеуінде қызмет етті және 1794 жылы Арбанасидегі монастырға барып, 17 қыркүйекте Софроний есімімен Враца епископы болды. Сол жерде ол әлеуметтік қызметпен айналысып, Вратса тұрғындарының саяси делегациясын Мәскеуге жіберуді бастаған. Софроний фанариотистік топтармен тығыз байланыста болды. Осман Пазвантоғлудың салдарынан епископтың міндеттері Владиславовка қиындық туғыза бастады. 1797 жылы ол Врацадан шығып, солтүстік-батыс Болгарияға көшті. Видинде үш жыл өткізген кезінде ол жазушы ретінде өз мақсаттарын анықтауға көмектесті. 1803 жылы ол Бухарестке жоғары дәрежелі дін қызметкері ретінде халыққа қызмет етуге кетті, бірақ өзінің епископтық лауазымынан босатылып, бірақ өзінің епископтық атымен қол қоюды жалғастырды. 1806 және 1812 жылдар аралығында Вратсалық Софроний болгар халқының орыс басшыларымен қарым-қатынаста болған ең көрнекті өкілдерінің бірі болды. Ол өмірінің соңғы жылдарын Бухаресттегі монастырда өткізді. Оның қайтыс болған күні белгісіз, соңғы қол қойылған құжат 1813 жылдың 2 тамызында.
Vladislavov was born in the town of Kotel in eastern Bulgaria in 1739 to the family of a cattle trader. His father, Vladislav died in 1750 in Istanbul of the plague. When Stoiko was 3 years old his mother, Maria, died and his father remarried. He attended a monastery school in his home town and studied Slavic and Greek books. He worked as a frieze weaver, but had an interest in religion and became a cleric in 1762. While working as a teacher and writer he met Paisius of Hilendar in Kotel in 1765. Paisius showed him his Istoriya Slavyanobolgarskaya, the primary work of the Bulgarian Revival, of which Vladislavov made the first copy, known as Sophronius' Copy (Софрониев препис, Sofroniev prepis). Vladislavov travelled to Mount Athos between 1770 and 1775 and left Kotel in 1795. He served in the Karnobat parish and went to a monastery in Arbanasi in 1794, becoming Bishop of Vratsa under the name of Sophronius on 17 September. There he was engaged in social activity and initiated the sending of a political delegation of Vratsa residents to Moscow according to some sources. Sophronius had close ties with the Phanariote circles. After the dislocations caused by Osman Pazvantoğlu, the bishop's duties became more and more difficult for Vladislavov and he left Vratsa in 1797 to wander in northwestern Bulgaria. He spent three years in Vidin in a period that helped him determine his goals as a writer. He left for Bucharest in 1803 to serve the people as a high standing clergyman, being released on his insistence from his bishop's post but continuing to sign under his bishop's name. Between 1806 and 1812 Sophronius of Vratsa was one of the most eminent representatives of the Bulgarian people in their communication with the Russian commanding of the Russo Turkish War. He spent his last years in a monastery in Bucharest. His date of death is unknown, the last signed document being from 2 August 1813.
Шығармалары
Софроний өзінің ең жақсы және ең танымал шығармаларын Бухарест кезеңінде жазды. Олардың ішінде Nedelnik (Неделник) - оның жалғыз баспа еңбегі - грек және славян дереккөздеріне негізделген жылдың әрбір мерекесіне арналған өсиеттер мен уағыздар жинағы. Бұл жинақ қазіргі болгар тілінде кітап басып шығаруды бастау және болгар тілінің әдебиет тілі ретінде қалыптасуы үшін тарихи маңызы бар. Бұл үлкен кітапта бірнеше ағаш оюлар мен әшекейлер бар, бұл оны таңғажайып нысанға айналдырады. Ол 1805 жылы тағы бір жинақ, "Жексенбілік евангелистік интерпретация", сондай-ақ өте танымал автобиография, "Жұмыс пен азаптар күнәкар Софронийдің" (Житие и страдания грешнаго Софрония, Zhitie i Stradaniya Greshnago Sofroniya) және болгар халқына арналған үндеу жазды, оны 19-ғасырдың басындағы болгар әдебиетінің ең танымал өкілі етті.
Sophronius wrote his best and most popular works in his Bucharest period. These include Nedelnik („Неделник“)—his only printed work—a collection of precepts and sermons for every holiday of the year based on Greek and Slavic sources. The collection had historical importance in initiating book printing in modern Bulgarian and establishing the Bulgarian vernacular as the language of literature. This big book includes also several woodcuts and ornaments making it an impressive object. He also wrote another collection, Sunday Evangelic Interpretation in 1805, as well as a very popular autobiography, Life and Sufferings of Sinful Sophronius („Житие и страдания грешнаго Софрония“, Zhitie i Stradaniya Greshnago Sofroniya) and an appeal to Bulgarian people, making him the most noted representative of the Bulgarian literature of the early 19th century.
Мұра
Вратсалық Софроний 1964 жылы 31 желтоқсанда Болгария Православ шіркеуінің қайырыны атанды. Оңтүстік Шетланд аралдарындағы қар аралындағы Санкт-Софроний кнолы Антарктидада Вратсалық Софронийдің есімімен аталған.
Sophronius of Vratsa was canonized as a saint by the Bulgarian Orthodox Church on 31 December 1964. St. Sofroniy Knoll on Snow Island in the South Shetland Islands, Antarctica is named after Sophronius of Vratsa.