Кіріспе

Doncaster Corporation Tramways - Англияның Донкастер қаласына қызмет көрсететін электр трамвай желісі. 1899 жылы рұқсат берілді, ал Бентлиге алғашқы бағыт 1902 жылы ашылды. Бұл жүйе Солтүстік көпірдің құрылысы аяқталғанға дейін, Ұлы Солтүстік темір жолының Эдинбургке дейінгі негізгі желісі арқылы көлік тасымалдауға арналған. Көп ұзамай осы аймақта терең көмір өндіру басталды, ал 1913 және 1916 жылдар аралығында жүйеге бірнеше кеңейтулер жасалды. Жарыс жолының екі ұшында шарық циклдері болғандықтан, бұл Англияда жиі кездеспейтін және тек 1950 және 1960 жылдары Еуропада кеңінен таралған. 1913 жылдан 1919 жылға дейін трамвайлар жеткілікті табысты болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде техникалық қызмет көрсету жетіспеушілігінен және рельсті салу үшін қолданылатын нашар құрылыс әдістерінен зардап шекті. Жүйені 40 жыл бойы қайтаруға болатын қарыздар арқылы қаржыландырады, ал жолдың жартысын осы кезеңнен кейін ауыстыру қажет болғандықтан, жұмысты жүргізу экономикалық емес еді. Корпорация 1922 жылы жүйені моторлы автобустармен ауыстыруға шешім қабылдады, бірақ 1926 жылы троллейбустар үнемдірек болады деген қорытындыға келді. Донкастер троллейбус жүйесінің алғашқы бағыты 1928 жылы ашылған Бентлиге дейінгі бағыт болды, ал 1931 жылға қарай барлық рұқсат етілген бағыттар өзгертілді. Бродсвортқа баратын трамвай 1935 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін оны моторлы автобустар алмастырды. Троллейбустар трамвайларға қарағанда ұзаққа созылды, ал жүйе 1963 жылы жабылды. Қызмет жалпы 47 трамваймен қамтамасыз етілді, олардың барлығы, біреуі ғана, екі қабатты көліктер болып табылады, олар 4 дөңгелекті шассиде жұмыс істейді. Олардың көпшілігін Престонның электр темір жолы және трамвай тасымалдау жұмыстары немесе олардың мұрагері Біріккен электр автомобиль компаниясы ұсынды. 1917 жылы Avenue Road жолының пайдасыз бағытында шығындарды азайту үшін бір палубалы көлік сатып алынды, бірақ жергілікті командалар бір адаммен жұмыс істеуге рұқсат бермеді, сондықтан ол аз пайдаланылды. Көліктер Грейфриарс жолындағы екі қоймада орналастырылған. Негізгі қойма жүйе ашылуы үшін, ал екіншісі 1920 жылы Россингтонға ұзарту үшін сатып алынған машиналарды орналастыру үшін салынған, ол жалғастырылмаған.

Тарих

Донкастердегі қоғамдық көлік 1887 жылы, J G Steadman деп аталатын жерлеуші қалада ат автобустарын жүргізе бастаған кезде басталды. Екі жылдан кейін бақша дүкендері Ходжсон & Хепворт автобустармен жүруге кірісті, көп ұзамай оған Дж Стоппани қосылды. Олардың арасында автобустар Авеню-роуд, Балби, Бентли, Хексторп, Хайд-парк және жарыс алаңына қызмет көрсетті. 1878 жылы ат трамвай үшін, ал 1895 жылы Балбиге трамвай үшін ұсыныстар болды, бірақ екі жобаның да жоспарлау кезеңінен өткен жоқ. Алайда, 1898 жылы одан да маңызды бәсекелестік пайда болды, ол кезде Британдық Электр Тракциясы Авеню Роуд, Балби, Бентли және Хексторпқа қызмет көрсететін трамвайларды ұсынды және оларды салуға рұқсат алуды бастады. Сол кезде Донкастер корпорациясы қалалық жарықтандыру схемасын қамтамасыз ету үшін электр стансасын салуды жоспарлап отырды, ал электр трамвай оны тек қараңғыда емес, күні бойы электр энергиясын пайдалану арқылы экономикалық тұрғыдан тиімдірек етеді. Олар өз қызметтерін жүргізуге құштар болды, сондықтан олар балама ұсыныс жасады. Британдық Электр Тракциясы кейін өз жобаларын кері қайтарып алды, бірақ корпорацияның жүйесін өздері үшін басқаруды ұсынды, бұл ұсыныс қабылданбады. Олар, бәлкім, 1870 жылғы трамвайлар туралы заңға қарағанда, 1896 жылғы Жеңіл темір жол туралы заңның ережелерін қолданып, трамвай үшін өкілеттік алуға өтініш берген алғашқы Кеңес болған шығар. c. 78) деген сөздермен ауыстырылды. 1899 жылы ақпанда Донкастерде тыңдау өтті, онда Ұлы Солтүстік темір жолы Лондоннан Эдинбургке дейінгі желісімен деңгейлі өтпеге қарсылық білдірді. Бұл шешім қабылданды, ал көпір салынып біткенше Бентлиге баратын жол жүйеден бөлінуі керек еді. Жобаның ұсынылған бюджеті 70 000 фунт стерлинг болды. Жұмыс Доңкастер корпорациясының жеңіл теміржолдар туралы 1899 жылғы бұйрығымен рұқсат етілді, ал Халлдың Кингстон қаласына барып, олар Халлдың орталықтандырылған теміржол жүйесінің ерекше жүйесін пайдалануды шешті. Бұл елдегі жалғыз трамвай болды. Жолдың буындары қисаяқты түрде кесіліп, буынынан жылжуы оңай болды. Стандартты кеңістікті пайдалану желісінің құрылысы 1901 жылы басталды, ал шығындарды қысқарту үшін іргетастар қажет болғандай берік салынбады, нәтижесінде бірнеше жылдар бойы жолдың проблемалары болды. Кеңес жобаны қаржыландыру үшін қарыз алды, ал қарыздар қырық жыл ішінде қайтарылуы керек, бұл жолдың өмір сүру мерзімінен ұзақ уақыт болды. Рельстерді Бельгиядан сатып алды, ал нүктелерді Шеффилдтің Хэдфилдс компаниясы ұсынды. Қаланың трамвайдан пайдаланған алғашқы бөліктері оңтүстік-батыста болды, Станция жолынан Сент-Сепульхре қақпасы бойымен Балби биік көшесіне дейінгі бағытпен және 1902 жылы 2 маусымда ашылған Олд Хексторпқа жету үшін Хексторп жолынан тармақпен. Сол айдың соңында 30 маусымда St Sepulchre Gate-тен Hall Gate, South Parade және Bennetthorpe Road арқылы Racecourse-ке дейінгі трамвай жолы ашылды. 1 тамызда Санкт-Сепульхре қақпасынан Джарет көшесіне дейінгі қысқа тармақ пайда болды, ал қазан айында Хайд-парк ауданындағы Чайлдерс көшесіне дейін кеңейтілді. Bentley Road пен Bentley High Street арасындағы жолдар 27 қазанда ашылды, бірақ жүйенің бұл бөлігі темір жолдан өту жоқтығынан оқшауланды. 1903 жылы 15 қаңтарда Нейтер Холл жолынан Авеню жолына дейінгі трамвай жолы ашылды, ал 17 тамызда Бекет жолы бойындағы осы желіден қысқа тармақ ашылды. St Sepulchre Gate-тен Oxford Street-ке дейінгі тағы бір қысқа филиал 1903 жылы 25 қарашада ашылды, бірақ пайда әкелмеді және екі жылдан кейін жабылды. Бастапқы жоспарларға кеңейтулер мен ауытқуларға рұқсат беру үшін бірнеше қосымша Жеңіл темір жол бұйрықтары қажет болды. Бұл құжаттар 1902, 1903, 1911 және 1914 жылдары алынды. Бұл 1908 жылы Солтүстік көпір салуға берілген өкілеттіктердің бөлігі ретінде рұқсат етілген Бентли бағытын жүйеге қосуды қамтымайды. Бұл кезеңде аймақта терең көмір өндірудің дамуы болды, ал кеңейтулер шұңқырлардың айналасында өскен жаңа қауымдарға қызмет етуі керек болды. 1911 жылғы бұйрықпен 1913 жылы 20 наурызда ашылған Бентлиден Нью Бентлиге дейін және 1915 жылы 4 ақпанда Балбиден Уормсвортқа дейін кеңейтілді. 1914 жылғы бұйрық бойынша 1916 жылы 21 ақпанда ашылған тағы бір кен кен ауылы Бродсвортқа бағыт берілді. Жол бойымен жүгірудің орнына, Бродсворт жолы Скаутхорп пен Вудлендс арқылы Ұлы Солтүстік жолының бойындағы сақталған құрылымда салынған. Трамвайдың жоспарлары бір жолды, өту орындарын көздеген, бірақ бұл, әсіресе, жарысқа бару және одан қайту үшін он мыңдаған адамды қажет ететін жарыс жолы үшін жеткіліксіз бола�...

Өлім

1920 жылдардың басында жеке автокөлік автобустарының бәсекелестігі күшейіп, корпорация трамвайларды жабуды шешті. Олар 1922 жылы өздерінің автокөліктерін жүргізу үшін өкілеттік алды және алғашқы алты көліктерін Бристоль трамвай және тасымалдау компаниясынан сатып алды. 1925 жылы 1 мамырда "Авеню Роуд" бағытындағы трамвайлар автобуспен ауыстырылды, сонымен қатар қызмет Уиттли Хиллзге дейін кеңейтілді. Алайда, 1926 жылы корпорация трамвайларды троллейбустармен ауыстыру туралы шешім қабылдады және өз желілерін осы жаңа тарту түріне ауыстыруға өкілеттік алды. Бродсворт жолы бұған кірмеді, бірақ Уитли Хиллз жолы, трамвайлар ауыстырылғанына қарамастан, кіргізілді. Бұл өкілеттіктер 1926 жылғы Донкастер корпорациясы туралы заңда бекітілген болатын, ал Clough, Smith & Co. компаниясы әуе желілерін өзгертуді тапсырған. 1928 жылдың көктемінде троллейбустар үшін жүргізушілерді оқыту Racecourse бағытында өтті. Сымдарды қайта құру аяқталмағандықтан, олар жолдың бір бөлігін бір троллейбуспен трамвай желісінде жүгіріп, екіншісі электрлік схеманы аяқтау үшін трамвай жолдарында жүретін конькиге қосылды. Қайта құру аяқталған алғашқы бағыт Бентлиге дейін болды, онда трамвайлар 1928 жылы 21 тамызда тоқтады. Келесі рейстер 1929 жылдың 30 маусымында Хексторп және 1929 жылдың 30 шілдесінде Бекет жолы болды. 1930 жылдың 15 қаңтарында жарыс сарайы мен Хайд-парк қызметі тоқтатылды, ал 1931 жылдың наурыз айында троллейбустар Уитли-Хиллз бағытындағы автокөлік автобустарын алмастырды. Балби және Уормсворт желілері 1931 жылдың 25 шілдесінде тоқтатылды, Бродсворт желісінде тек трамвайлар қалды. Олар 1935 жылға дейін жұмыс істеді, бірақ сәуір айында No 40 және 47 вагондар өртенді, No 40 ішінара күйді. Соңғы трамвайлар 8 маусымда жүрді, бірақ 23 наурыздан бастап қызмет трамвайлар мен автобустармен де қамтамасыз етілді, өйткені соңғы сегіз трамвай сыныққа сатылған кезде олардың төртеуі ғана жұмыс істеді.

Қаржылық

Бастапқы құрылыс 40 жыл ішінде қайтаруға болатын қарыздар арқылы қаржыландырылды. Оксфорд-стрит жолы табысты болмады, ал 1903 жылдың 7 желтоқсанынан басталған 27 күндік кезеңде 3,633 жолаушыны тасымалдау арқылы 15 фунт жиналды. Ал Балби жолы сол кезеңде 46000 жолаушыны тасымалдай отырып, 187 фунт стерлингке жетті. Бентли бағытының Жаңа Бентлиге дейін кеңейтілуінің нәтижелері таңғажайып болды, 1911 жылы кіріс 3700 фунт стерлингтен 1913 жылы 67 160 фунт стерлингке дейін көтерілді. 1913 жылға дейін есептерде екі жыл ғана шағын артықшылық болған, бірақ 1913 жылдан 1919 жылға дейін кәсіпорын табысты болды. 1919 жыл ең тиімді жыл болды, бірақ негізгі проблемалар болды. Соғыстың салдарынан көлік қозғалысы өсті, бірақ шығындар да жылдам өсті. Жол жүру ақысы заңмен бекітілді, өйткені сол кезде бағалар тұрақты болды және инфляцияға қарсы тұру туралы түсінік жоқ еді. Парламент бұл туралы 1920 жылғы трамвайлар (тарифтерді көтеру) туралы заңмен бөліп қарастырды, бірақ жеке трамвайлар әлі де өз тарифтерін түзету үшін өтініш жасауы керек болды. Донкастер 1920 жылы өтініш берді және сәтті өтті. Bentley желісі негізінен экономикалық қысымға байланысты жабылды. Жолдың нашар құрылысынан 1912 жылдан бері жағымсыз пікірлер айтылып келді. 1922 жылы Батыс Йоркшир округінің кеңесі жолды жоғары деңгейге көтеруге ниетті екенін мәлімдеді, бұл жолды жылжытуды талап еткен. Донкастердің алдында бұл экономикалық емес мәселе туындады, өйткені бастапқы қарыздар тағы 20 жыл бойы төленбейді, ал көлік түсімдері бастапқы қарыздардың және тозған жолды ауыстыру үшін қажетті жаңалардың қаржы шығындарын өтемейді. Бентли жолы ең тиімді жолдардың бірі болды, бірақ оны қайта құру экономикалық емес болса, онда басқа жолдардың ешқайсысы да солай болмайды. Троллейбустар бастапқыда бұл мәселе шешілді, өйткені олар жолды қайта құруды талап етпеді, ал Бентли бағытындағы кіріс енгізілген кезде 50 пайызға өсті, ал қалған жүйе үшін ол шамамен 38 пайызды құрады.

Болашақ

2013 жылдың қаңтар айында Ротерхемнің Паркгейтін Шеффилдпен байланыстыратын трамвай пойызының ұсынысы осындай схеманың Донкастерде іске қосылуына әкелуі мүмкін екендігі хабарланды. Шеффилд Супертрам желісін трамвай пойыздарын пайдалану арқылы Ротерхамға дейін кеңейту - бұл тұжырымдаманы дәлелдеу үшін Көлік департаментінің эксперименті. Схема кешіктіріліп, шығындар асып кеткен, ашылу мерзімі 2015 жылдың желтоқсанынан 2018 жылдың желтоқсанына дейін созылды, ал шығын 15 миллион фунт стерлингтен 75 миллион фунт стерлингке дейін көтерілді. Жаңа көліктер 750 Вт немесе 25 кВт электр қуатымен жұмыс істей алатын болса да, Ұлттық темір жол учаскесін 750 Вт токпен электрлендіруге шешім қабылданды. Бұл ретте, шығындар шегінен асып кетуіне себеп болған елеулі кедергілер болды. 2019 жылы Шеффилд қалалық аймағының құжатында интеграцияланған темір жол желісі, соның ішінде Ротерхам трамвай пойызының Донкастерге және одан әрі Лейкссайд сауда кешеніне, Донкастер Шеффилд әуежайына және Баутриге дейінгі жалғасын кеңейту жоспарлары көрсетілген. Есептің бір бөлігі болып табылатын уақыт кестесі 2028 жылға дейін Донкастерге дейінгі бөлімді аяқтау мүмкін екенін көрсетті.