Кольдиц қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Колдиц – Германияның Саксония жеріндегі Лейпциг ауданындағы шағын қала. Екінші дүниежүзілік соғыста офицерлер үшін ашылған Oflag IV C тұтқын лагері орналасқан Colditz қамалымен ең көп танымал.

География

Колдиц Лейпциг қаласының оңтүстік-шығысында, Лейпциг шығанағында орналасқан. Қала орталығы Звиккау Мулде өзенінің жағасында, оның Фрайберг Мулде өзенімен қосылған жерінен оңтүстікке қарай жатыр. 2020 жылы муниципалитетте 8 374 адам тұрды. Колдиц қаласы Колдицтің өзінен және Боквиц, Колмен, Коммихау, Эрлбах, Эрлн, Хаусдорф, Хонбах, Кальтенборн, Колтцшен, Ластау, Лейзенау, Маашвиц, Мюзельвиц, Мёслен, Подельвиц, Рашюц, Шёнбах, Сермут, Скоплау, Танндорф, Терпицш, Цолльвиц, Зшадрас, Зшецш және Зширла сияқты аудандардан (Ortsteile) құралған.

Тарих

Мульде өзенінің жағасындағы Холидища деп аталған бургуард туралы алғашқы жазба 1046 жылға дейін сақталып қалған, осы жылы император Генрих III оны әйелі Агнес Пуатулыққа арнады. Атауының шығу тегі славяндық болуы мүмкін. 1083 жылы Генрихтің ұлы және мұрагері Генрих IV өзінің қолдаушысы Гройцш графы Випрехтке өзен үстіндегі тік жарға қамал салуды ұсынды. 1158 жылдан бастап император Фридрих Барбаросса билігі кезінде бұл қамал императорлық Плейснерланд аймағындағы министрліктер әулеті – Колдицтің асыл үйінің резиденциясына айналды. 12 ғасырда қамалдың төменгі жағындағы базар алаңының маңына саудагерлер үйлері салынды және Святой Николай шіркеуі бой көтерді. 1265 жылы Колдиц тұрғындарына билеуші қалалық құқықтар берілді. 1243 жылы бұрынғы императорлық иеліктер Веттин маркграфы Генрих III Мейссенге кепілге берілді. Оның немересі, Мейссен маркграфы Фридрих I 1309 жылы Колдиц қамалын басып алды. 1404 жылға қарай бүкіл иелік Мейссен маркграфтығының құрамына толық енді. 1423 жылдан бастап Саксония электоратына қосылған Колдиц 1485 жылғы Лейпциг шарты бойынша электор Эрнесттің иелігінде болды. 1504 жылы жергілікті нан пісіруші салдарынан Колдиц өртке оранды, қалалық әкімшілік, шіркеу, қамал және қаланың көп бөлігі оттан қирады. 1506 жылы жаңадан құрылыс жұмыстары басталды және қамалдың артқы ауласының маңында жаңа ғимараттар салынды. 1546-1547 жылдардағы Шмалькальдия соғысында Саксония электоры Иоанн Фридрих I жеңілгеннен кейін қала оның туысы Морицке өтті. Оның ұрпақтары Колдиц қамалын аң аулау резиденциясы ретінде қайта жаңартуды жалғастырды. 1602 жылдан 1622 жылға дейін ол Кристиан I-нің жесірі, электорлық жесір Софияның резиденциясы болды. 17 ғасырда мата және зығыр өндірісі дамыды. 18 ғасырда Колдиц аймағынан алынған саз 1710 жылы электор Август Мықтымен құрылған Мейссен фарфор фабрикасында қолданыла бастады. 1804 жылы Колдицте Томсбергер мен Герман компаниясы керамика фабрикасын ашты. Нацистік кезеңде Колдиц қамалы уақытша SA және Рейхс-арбейтс-дист лагері ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала ешқандай зардап көрмеді. 1940 жылы қала офицерлерге арналған Oflag әскери тұтқын лагерін күзетуші персонал үшін Wehrkreis IV неміс әскери округінің штабына айналды, осы мақсатта қамал ішінде Oflag IV C құрылды. Содан кейін ол соғыстан кейін, оның көрнекті тұтқындары (Prominente), мысалы, Джайлз Ромилли немесе Джордж Ласселл және көптеген қашу әрекеттері үшін кеңінен танылды. 1945 жылдың 14 сәуірінде АҚШ әскері қалаға кіріп, тұтқындарды босатып алды. Алайда, Ялта конференциясында қол қойылған келісімдерге сәйкес, американдықтар шығып кетті және 1945 жылдың маусым айының соңында оларды совет оккупациялық күштері алмастырды. Нәтижесінде Колдиц және бүкіл Саксония Шығыс Германияның құрамына енді. 1958 жылы мемлекеттік фарфор фабрикасы құрылды. Ол Mitropa компаниясы қолданған ыдыстардың көп бөлігін өндірді, бұл өндірушінің "cp" логотипімен расталады. 1990 жылдан кейін фарфор және шамот өндірісі төмендеді. 1990 жылы Германияның қайта бірігуінен кейін туристер ағынын арттыруға бағытталған жұмыстар жүргізілді. Қамал қалпына келтіріліп, танымал музейге айналды. 2002 жылдың тамызындағы және 2013 жылғы су тасқындары ескі қалаға зиян келтірді, бірақ ол кейіннен қалпына келтірілді.

The first record of a burgward on the Mulde river, called Cholidistcha, dates to the year 1046, when Emperor Henry III dedicated it to his consort Agnes of Poitou. The name is possibly of Slavic origin. In 1083, Henry's son and successor Henry IV recommended that his follower Count Wiprecht of Groitzsch build a castle on the cliff above the river. From 1158, under the rule of Emperor Frederick Barbarossa, the fortress became the residence of the noble House of Colditz, a dynasty of ministeriales in the Imperial Pleissnerland territory. In the 12th century, merchant houses were built around a marketplace below the castle and St. Nicholas' Church was built. In 1265, the Colditz citizens were granted town privileges by the ruler. In 1243, the former Imperial estates were pledged to the Wettin margrave Henry III of Meissen. His grandson, Margrave Frederick I of Meissen occupied Colditz Castle in 1309. The whole lordship was finally incorporated into the Margravate of Meissen by 1404. Merged into the Electorate of Saxony from 1423, Colditz was held by Elector Ernest upon the 1485 Treaty of Leipzig. In 1504, the local baker accidentally set Colditz on fire, and the city hall, church, castle and a large part of the town went up in flames. In 1506, reconstruction began and new buildings were raised around the rear castle courtyard. After the defeat of Elector John Frederick I of Saxony in the Schmalkaldic War of 1546–47, the town passed to his cousin Maurice. His descendants continued to rebuild Colditz Castle as a hunting lodge. From 1602 to 1622, it served as the residence of Dowager Electress Sophie, widow of Elector Christian I. In the 17th century, the cloth and linen manufacture developed. In the 18th century, clay from the Colditz area started to be used in the Meissen porcelain factory that was established in 1710 by Elector Augustus the Strong. In 1804 a ceramics factory was established in Colditz by Thomsberger & Hermann. In the Nazi era, Colditz Castle was temporarily used as a concentration camp by the SA and as a Reichsarbeitsdienst camp. During the Second World War, the town did not suffer any damage. In 1940, the town became the headquarters of the German military district Wehrkreis IV for personnel guarding an Oflag POW camp for officers, when Oflag IV C was established in the castle. It became widely known after the war, for both its notable inmates (Prominente), such as Giles Romilly or George Lascelles, and several escape attempts. On 14April 1945, the U. S. Army entered the town and freed the prisoners. However, under agreements signed at the Yalta Conference, the Americans withdrew and were replaced by Soviet occupation forces late in June 1945. As a result, Colditz and the entire state of Saxony became part of East Germany. In 1958, the publicly owned porcelain factory was established. It produced a major part of the dishes used by Mitropa, as evident by the manufacturer's logo "cp". Both porcelain and chamotte industry went into decline after 1990. Since German reunification in 1990, efforts have been made to increase visits by tourists. The castle was restored and has become a much visited museum. The great flood of August 2002 as well as the flood of 2013 caused some damage to the old town, but it has since been restored.

Көлік

Ең жақын әуежайлар: Лейпциг Альтенбург әуежайы (26 км) және Лейпциг/Халле әуежайы (52 км). 2000 жылы Глаухау-Гросботтен темір жол желісінің Колдиц арқылы өтетін бөлігіндегі қозғалыс тоқтатылды. Қоғамдық көлік автобустармен жүзеге асырылады, олар Гримма, Лейсниг, Харта, Рохлиц және Бад-Лаусик қалаларына, сондай-ақ жақын жердегі бірнеше ауылдарға қатынайды.

Соғыс уақытындағы драмалық көріністер

Офлаг IV C-дегі соғыс тұтқындарының тарихын Патрик Роберт ("Пэт") Рид "Колдиц тарихы" және "Колдицтегі соңғы күндер" кітаптарында баяндаған. Алғашқы кітабы 1955 жылы Гай Гамильтон түсірген фильмнің негізі болды. 1970 жылдардың басында BBC Бриан Дега мен Жерар Глейстер жасаған "Колдиц" телесериалын көрсетті, Рид осы жобаның техникалық кеңесшісі болды. 1973 жылдан бастап Parker Brothers "Колдицтен қашу" (Escape from Colditz) тақта ойынын сатуға шығарды, ал 1991 жылы компьютерлік ойын жарық көрді.