Кіріспе
Svalbard әуежайы (Svalbard lufthavn; ) - Норвегиядағы Svalbard-ты қызмет ететін негізгі әуежай. Ол Батыс жағалаудағы Лонгьербьеннің солтүстік-батысында орналасқан және жоспарлы қоғамдық рейстермен әлемдегі ең солтүстік әуежай. Лонг-Иарбьеннің маңында орналасқан алғашқы әуежай Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған. 1959 жылы ол алғаш рет кездейсоқ рейстер үшін пайдаланылды, бірақ жылына бірнеше ай ғана пайдаланылуы мүмкін еді. Hotellneset жаңа әуежайының құрылысы 1973 жылы басталды, ал әуежай 1975 жылы 2 қыркүйекте ашылды. Оның иесі және басқарушысы - мемлекеттік компания Avinor. 2014 жылы әуежайда 154 261 жолаушы болған. Scandinavian Airlines күн сайын Тромсё мен Ослоға ұшады. Lufttransport Dornier 228 турбовинтілік ұшақтарын пайдалана отырып, Свалбардтағы басқа екі әуежайға: Ny Ålesund және Svea қызметтерін көрсетеді. Сондай-ақ, тұрақты чартерлік рейстер де бар.
Svalbard Airport (Svalbard lufthavn; ) is the main airport serving Svalbard in Norway. It is northwest of Longyearbyen on the west coast, and is the northernmost airport in the world with scheduled public flights. The first airport near Longyearbyen was constructed during World War II. In 1959, it was first used for occasional flights, but could only be used a few months a year. Construction of the new airport at Hotellneset started in 1973, and the airport was opened on 2 September 1975. It is owned and operated by state owned Avinor. In 2014, the airport handled 154,261 passengers. Scandinavian Airlines operates daily flights to Tromsø and Oslo in mainland Norway. Lufttransport provides services to the two other airports on Svalbard: Ny Ålesund and Svea, using Dornier 228 turboprop aircraft. There are also regular charter flights.
Авансдейл
Шпицбергендегі алғашқы әуеайлақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лунтваффемен Лонгьербьенге жақын Адвентдален қаласында салынған. Ол соғыстан кейін бірден қолданылған жоқ; жаз бойы архипелагты кемелермен қызмет көрсетті, бірақ қарашадан мамырға дейін толығымен оқшауланды. 1950 жылдардың басында Норвегияның Әскери-әуе күштері Tromsø-ден ұшып, Bear Island және Longyearbyen-те пошталық посылкаларды тастаған Catalina ұшағын пайдалана отырып, пошталық рейстерді бастады. Алайда бұл ұшақтар 1959 жылдың 9 ақпанына дейін жерге қонған жоқ, онда бір тұрғындар ауыр науқастанып, оны емдеу үшін Норвегияның құрлықтарына ұшыру керек болды. Store Norske Spitsbergen Kulkompani компаниясы Adventsdalen ұшақ жолын тазартты, 14 сағаттық ұшу мен қону сәтті өтті. Екінші рет 11 наурызда поштаны жеткізу үшін түсірілді. Catalina пошта рейстеріне жарамды болса да, жолаушылар мен жүктерді тасымалдау үшін тұрақты шешім ретінде жарамсыз болды, негізінен оның кішкентай көлеміне байланысты. Store Norske Braathens SAFE ұлттық әуе компаниясына тұрақты рейс туралы хабарласты. 1959 жылы 2 сәуірде Бардуфосс әуежайынан 54 жолаушымен алғашқы сынақ рейсі жасалды. Store Norske компаниясы ұшақ үшін ұшу-қону жолын тазалаған. Келесі ұшу 1962 жылы, одан кейін тағы бір 1963 жылы және 1964 жылы екі рет болды. Ұшу-қону жолағының жарығы жоқ болғандықтан, ұшуларға тек күндіз рұқсат етілді. Бұл желтоқсан мен қаңтар айларында күн шықпайтын уақытта ұшуды қиындатады. Сәуір айында ұшу-қону жолағының мұздықтары ерій бастайды, өйткені күн жазда ұшуға мүмкіндік береді. Навигация Аю аралы мен Исфьордтан радиосигналдар арқылы жүргізілді. Бірінші түнгі қону 1965 жылы 8 желтоқсанда жасалды. DC 4 ұшағы жаңа Тромсё әуежайынан ұшып, Медведь аралында поштаны жеткізіп, Лонгйербьенге дейін жалғастырды. Ұшу-қону жолағын парафин шамдары мен ұшу-қону жолағын бойлай тұрған көліктердің жарықтары жарық етті. Сонымен қатар, Hotellneset-те радио хабар тарату қондырғысы орнатылды. 1965-1966 жылдар аралығында "Братенс САФЕ" компаниясы Шпицбергенге 16 рет ұшып келді. Келесі екі маусымда келісімшарт Скандинавияның әуе компаниясы жүйесіне (SAS) берілді, бірақ одан кейін келісімшарт Braathens SAFE компаниясына қайтарылды. Фред. - Айтшы. Олсен әуе көлігі 1966 жылы Свальбардқа алғашқы рейсін жасады. 1969 жылы Шпицберге барлығы 50 рет ұшып келген, ал 1972 жылы 100-і жасалды. Ол кезде Braathens SAFE компаниясы Douglas DC 6B ұшақтарын пайдалана бастады. Осы жылдары Store Norske тұрақты жарық орнатты. Adventdalen-ге қоныс аударған алғашқы реактивті ұшақ Fred Olsen Flyselskap Dassault Falcon 20, LN FOI болды. 1971 жылы ұшақ жерге түсіп, геологиялық зерттеу тобымен бірге 1700 фунт пошта мен жолаушыларды әкелді. 1972 жылы 29 сәуірде Fokker F 28 ұшағы жерге қонды. 1974 жылдан бастап Boeing 737 200C ұшақтары пайдалануға берілді. Олардың жүк тасымалдауға арналған есігі болды, сондықтан жүк негізгі кабинаға оңай тиеле алатын болды. Braathens SAFE қосалқы бөлшектер мен отынмен кішкентай қойма салды. Аэрофлот 1973 жылы көршілес Баренцбургтегі орыс қауымдастығына қызмет көрсету үшін Адвентдаленге ұшуды бастады. Құрылыс 1973 жылы басталды. Әуежай тұрақты тоңға салынған. Ұшу-қону жолағы жерге қарсы оқшауланған, сондықтан жаз бойы ерімейді. Ангар жер астына қатып, бағаналар ерітіліп, содан кейін мұздап қалады. Lufttransport 1976 жылдан бері әуежайда жұмыс істейді. 1984 жылы әуежайда Свалбард губернаторымен келісімшарт бойынша екі Bell 212 тікұшағы орналасты. Компания Норвегияның жағалау күзеттерімен келісімге қол қойды Partenavia Spartacus ұшақтары балық аулауды қадағалау үшін Лонгьербьенде орналасады. 1994 жылдан бастап компанияның әуежайда Dornier 228 ұшағы және 2001 жылдан бастап екі ұшағы болды. 1987 жылдың 14 тамызында Braathens SAFE компаниясы нарыққа қайтадан кіріп, SAS компаниясымен қатар Тромсё мен Ослоға ұшатын болды. Бірінші рет Ослоға жоспарлы рейстер SAS ұсынған түнгі рейстердің орнына күндізгі рейстер ретінде ұсынылды. 2002 жылы SAS Braathens компаниясын сатып алғаннан кейін, еншілес компания топ үшін Longyearbyen-ге барлық рейстерді өз мойнына алды. 2004 жылдың мамыр айында олар SAS Braathens компаниясымен бірікті, ол 2007 жылдың 1 маусымынан бастап қайтадан SAS компаниясы болды. 2004 жылдың 1 сәуірінен 1 қарашасына дейін Norwegian Air Shuttle компаниясы Boeing 737 300 ұшағын пайдалана отырып, Лонгьербьеннен Тромсё мен Ослоға аптасына үш рет рейс жүргізді, бірақ жүк аз болғандықтан қызмет тоқтатылды. 2008 жылдың 27 наурызында Ослоға екі тікелей рейспен, үлкен Боинг 737 800 ұшағын пайдалана отырып, жаңа қызмет басталды. Алайда сол жылы тағы да жолды тоқтатты. "Norwegian" компаниясы Ослодан Свалбардқа қайта ұшады. Finnair 2016 жылдың жазында Хельсин...
Апаттар мен оқиғалар
1986 жылы 10 қазанда Антарктакстан келген Cessna 185 ұшағы Свалбард әуежайынан Ny Ålesund бағытына ұшып бара жатқанда апатқа ұшырап, ұшақтағы алты адам қаза тапты. 1996 жылы 29 тамызда "Внуково" әуе компаниясының 2801 рейсі Мәскеудегі "Внуково" әуежайынан әуежайдан біршама қашықтықтағы таудың басына құлады. Туполев Ту-154М ұшағындағы 141 адамның барлығы қаза тапты. Бұл Норвегия тарихындағы ең ауыр әуе апаты.