Кіріспе

"Шаян" операциясы ("Unternehmen Möwe" немесе "Seemöwe" неміс тілінде) 1940 жылдың қыркүйегінде басталған Abwehr II / Brandenburger полкінің санкцияланған миссиясы болды. Миссияның мақсаты Ұлыбританияға кіріп, Операция теңіз арыстанына (герман тілінде Unternehmen Seelöwe) дайындалу болды.

Әскери жағдай

"Морской чайка" операциясы "Абвердің" "Теңіз арысы" операциясы үшін барлау мәліметтерін жинауға байланысты жоспарланған. Жоба жоспарланып, іске қосылғанына қарамастан, Ирландияға теңіз арқылы өту кезінде миссия тоқтатылды. Сигалдың тұжырымдалуы кезінде Абвехр басшысы Вильгельм Канарис 1940 жылы шілдеде "Лобстер I" ("Unternehmen Hummer" неміс тілінде) операциясының сәтсіздігіне байланысты "Аст" (Абвехр) деп аталатын аймақтық Абвехр станциялары жақын болашақта Ирландия арқылы Ұлыбританияға кіруге тырыспауға тиіс деп бұйрық берді. Алайда, "Сигул" армиясы Солтүстік Франция/Бельгия армиясы тобының басқаруымен, "Абвер II" құрамына қосылған Бранденбург полкі арқылы жүзеге асырылды.

Қатысушы агенттер

Кристиан Ниссен, "Хейн Мюк" атымен белгілі, "Лобстер I" операциясына қатысқан. Оның тапсырмасы Бранденбургтерден Хелмут Клисманн және Абвер I радиооператорын Ирландияның оңтүстік жағалауына өз тапсырмаларын орындау үшін тасымалдау болды. "Анни Браз Бихен" кемесі таңдалды. Клисман операцияға дайындық бойынша Бельгияның Вестенде қаласында орналасты. Ниссен өзінің бұйрықтарын полктегі тікелей басшысынан, капитан Холлманнан алды. Клисманның миссиясы екі бөлімнен тұрады. Алдымен, радиооператормен бірге оны Ирландияның оңтүстік аймағына қайықпен түсіру керек болды. Жерге түскеннен кейін екі агент ИРА-мен байланыс орнатуы керек еді. Клисманмен табысты байланыс орнағаннан кейін, ол ИРА-ның көмегімен Британияға барады. Британияға келгеннен кейін Клисман Бранденбург әскерлерінің Довер аймағына шабуыл жасауына көмектесу үшін қолайлы нұсқауларды іздестіру керек болды. Егер Британияға бару мүмкін емес болса, Клисман Ирландияда Довер аймағына жолдама іздеу үшін ИРА-ның көмегін алуы керек еді. Егер агенттер Ирландияда қалуға мәжбүр болса, олар Дублиндегі Германияның өкілдігі арқылы капитан Герман Гертцпен байланысқа түсуі керек еді. Өкінішке қарай, "Абвер" агенттері үшін бүкіл миссияны тіпті Ирландия жағалауына дейін тоқтату керек болды. Франциядан теңіз арқылы өту кезінде бірнеше нәрсе дұрыс болмады: қайықтың су асты сорғышы істен шықты, даниялық механик апаттан кейін есінен таныды, ал кеме үш күн бойы қатты дауылға ұшырады. Бұл оқиғалар Ниссенді Брест шығанағына, Францияға қайтуға мәжбүр етті.

IRA-ның қатысуы

Ирландиядағы ИРА операциясы немесе сол кездегі нацистік Германиямен жұмыс істейтін ИРА агенттері Операция Сигалға қатысқан жоқ немесе оны бұрыннан білген жоқ. Abwehr II қызметкерлері агенттерге берген тапсырма, атап айтқанда "IRA-мен байланыс орнату" туралы, олар сол кезде Ирландиядағы IRA-ның күші мен қатысуын түсінбеуді көрсетеді, бұл жоспардан туындаған кез келген нәрседен гөрі.

Қосымша ақпарат және көздер

Марк М. Халл, Ирландиялық құпиялар. Соғыс уақытындағы Ирландиядағы неміс тыңшылығы 1939 1945, 2003