Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пол Роберт Шнайдер (29 тамыз 1897 - 18 шілде 1939) - ескі Пруссия одағының евангелистік шіркеуінің неміс пасторы, нацистердің азапқа ұшыраған алғашқы протестант дін қызметкері. Ол Бухенвальд концентрациялық лагерінде строфантин инъекциясы арқылы өлтірілген.
Paul Robert Schneider (August 29, 1897 – July 18, 1939) was a German pastor of the Evangelical Church of the old Prussian Union who was the first Protestant minister to be martyred by the Nazis. He was murdered with a strophanthin injection at the concentration camp of Buchenwald.
Ерте өмір
Шнайдер 1897 жылы Германияның Бад-Собернхайм қаласына жақын Пфердсфельд қаласында Гюстав Адольф Шнайдер мен Элизабет Шнордың үш ұлының екіншісі болып дүниеге келген. Ол анасын қатты жақсы көретін, пастор әрі патриот болған әкесіне үлкен құрметпен қарайтын. Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметтен кейін Шнайдер Гиссен, Марбург және Тюбинген университеттерінде теология оқыды. 1925 жылы Ветцлар қаласына жақын Хохельхаймда діни қызметке тағайындалды. Келесі жылы ол пастордың қызы Маргарет Дитерихке (1904-2002) үйленді. 1927 жылы олардың тұңғыш ұлы, одан кейін қыздары және тағы төрт ұлы дүниеге келді.
Schneider was born in Pferdsfeld near Bad Sobernheim, Germany in 1897, the second of three sons born to Gustav Adolf Schneider and Elisabeth Schnorr. He had a strong love for his mother and a great respect for his father, who was a pastor and an ardent patriot. Following military service in World War I, Schneider studied theology at the universities of Giessen, Marburg and Tübingen. He was ordained in Hochelheim near Wetzlar in 1925. The following year, he married Margarete Dieterich (1904 2002), the daughter of a pastor. In 1927, the couple had their first son, followed by a daughter and four more sons.
Нацистердің қарсылығы
1933 жылы президент Пол фон Гинденбург Адольф Гитлерді канцлер етіп тағайындағанда, Шнайдер Хохелхайм қауымының пасторы болды, ол 1926 жылы қайтыс болған әкесінен кейін болды. Бастапқыда пастор Шнайдер жаңа канцлер, Құдайдың көмегімен, Германияны жарқын болашаққа жетелейтіндігіне сенді. Көп ұзамай ол Адольф Гитлер мен нацистік режимнің шынайы болмысын түсінеді. Шнайдер нацистік басшылардың шіркеудің моральдық нормаларын мазақтауына немқұрайлы қарап отырған жоқ. Ол жазуы мен уағыздауы арқылы нацистік биліктің шіркеуге қарсы қолдаған қысымшылығына наразылық білдірді. Пастор Шнайдер өзінің бұрынғы Пруссияның Рейн өлкесінің консисториясынан, ол кезде Кобленцте отырған, ешқандай қолдау таппады. Керісінше, пастор Шнайдер туралы шағымданған нацистік шенеуніктерді қанағаттандыру үшін консистория оны Германияның шалғай аймағына көшірді. 1934 жылдың басында Шнайдер отбасымен Дикеншидке көшіп келеді, онда ол Дикеншид пен Вомрат қауымдарының пасторы болады. Сол жылы пастор Шнайдер Адольф Гитлер мен нацистік режимге қарсы шыққан протестанттық ұйымға - "Конфессинг шіркеуінің" мүшесі болды. Бірде Гитлер жасындағы жігіттің жерлеу рәсімі кезінде нацистік билік өкілі өзінің сөзінде марқұмның қазір Хорст Весселдің көктегі дауылдың мүшесі болатынын айтты. Пастор Шнайдер Хорст Весселдің аспандағы дауыл бар-жоғын білмейтінін, бірақ Иеміз баланы жарылқап, өз патшалығына алып кететінін айтты. Осыдан кейін нацистердің басшысы алға шығып, өз сөздерін қайталады. Сонда пастор Шнайдер христиандық рәсім кезінде Құдайдың сөзіне кір келтірілуіне жол бермейтінін қатты айтты. Нәтижесінде 1934 жылдың маусым айында бір аптаға қамауға алынды. 1935 жылдың наурыз айында нацистік шенеуніктер пастор Шнайдерді "қорғау қамауына" алды (Schutzhaft), бұл нацистік еффемизм "қамауға алу" үшін ешқандай сот орденісіз. Олар оны бірнеше күн ұстады, өйткені ол Синодтың шіркеуге қатысты саясатын сынға алып, ол туралы баяндама оқып беруді талап етті. Жергілікті нацистік шенеуніктер Шнайдерді 1935-1936 жылдар қысында он екі рет тергеуге шақырды. Ол ар-ұжданының жетелеуімен өз ойын ашық айтты. Кейбір достары нацистермен бетпе-бет келуден аулақ болуын өтінді. Ол: "Мен шейіт болуды емес, тек Иемнің жолын қууды қалаймын", - деп жауап берді. Ол отбасын материалдық жағынан қамтамасыз ету емес, мәңгілік өмірге дайындауға міндетті болған.
When President Paul von Hindenburg named Adolf Hitler Chancellor in 1933, Schneider was the pastor of the Hochelheim congregation, having succeeded his father who died in 1926. Initially, Pastor Schneider believed that the new Chancellor, with the help of divine guidance, would lead Germany into a bright future. It did not take long for him to perceive the true character of Adolf Hitler and the Nazi regime. Schneider did not stand by idly as Nazi leaders ridiculed the morality of the Church. In writing and in preaching, he protested against the vitriol directed against the Church by Nazi officials. Pastor Schneider received no backing from his consistory of the old Prussian Ecclesiastical Province of the Rhineland, then seated in Koblenz. On the contrary, in order to placate Nazi officials who complained about Pastor Schneider, the consistory transferred him to a remote region of Germany. Early in 1934, Schneider and his family moved to Dickenschied, where he became pastor to the Dickenschied and Womrath congregations. That same year, Pastor Schneider became a member of the Confessing Church, a Protestant organization that opposed Adolf Hitler and the Nazi regime. On one occasion at the funeral of a Hitler youth boy a Nazi official said in his speech that the deceased would now be member of the heavenly storm of Horst Wessel. Pastor Schneider responded that he would not know if a heavenly storm of Horst Wessel existed but the Lord would bless the boy and take him into his realm. After this, the Nazi leader came forward and repeated his words. Pastor Schneider then responded sharply that he would not allow God's word to be adulterated during a Christian ceremony. As a result, he was arrested for one week in June 1934. In March 1935, Nazi officials took Pastor Schneider into “protective custody” (Schutzhaft), a Nazi euphemism for “arrest” without any judicial warrant. They held him for a few days because he insisted on reading from the pulpit the synodal criticism of the government's policy toward the Church. Local Nazi officials summoned Schneider for interrogations twelve times during the winter of 1935–1936. He continued to speak his mind and follow the dictates of his conscience. Some of his friends pleaded with him to avoid confrontation with the Nazis. He responded that he did not seek martyrdom, but that he had to follow his Lord. His primary responsibility was to prepare his family for eternal life – not to ensure their material well being.
Тұтқындау және қамауға алу
1937 жылдың көктемінде пастор Шнайдер өзінің пресвитериялары мүшелерінің қолдауымен, нацистік партияға адал болғандықтан, қауымның тәртібін бұзатын жүріс-тұрысқа қатысқан қауым мүшелерін қауымнан шығару процесін бастады. Нацистердің өкіліне шағымданған адамдар пастор Шнайдерді тұтқындауға әкелді. Екі ай бойы Кобленц түрмесінде болғаннан кейін, билік оны Рен аймағына, өзінің үйі мен шіркеуіне, қайтып бармауға ескертумен босатты. Пастор Шнайдер егер өз қауымына қайта оралған жағдайда, ол концлагерге қамалуы мүмкін екенін білген. Дегенмен, босатылмас бұрын, ол өзінің Киелі кітаптан Дебораның қиындыққа тап болғаны туралы оқиды. Дебора он екі руды ортақ жаумен күресуге шақырғанда, тек Нафталим мен Забулон ғана жауап берді. Пастор Шнайдер Ескі Келісімдегі осы оқиғада [Сотшылар 5:18] нацистік Германияда шіркеудің тап болған дағдарысына ұқсас көрді және ол өзінің азшылық дауысы болса да, ол ар-ожданына сай әрекет етіп, наразылық білдіруі керек деген қорытындыға келді. Түрмеден босағаннан кейін пастор Шнайдер екі ай бойы әйелімен, бірнеше туыстары мен достарымен Баден-Баден мен Эшбахта болды. 1937 жылы 3 қазанда ол Маргарет екеуі Егіннің алғыс айту мерекесіне (Erntedankfest) үйлеріне оралды. Пастор Шнайдер бұл мерекені Дикеншидтегі қауымымен бірге атап өтті, бірақ жергілікті полиция оны кешкі ғибадат қызметі үшін Вумратқа бара жатқанда тұтқындады.
In spring 1937, with the support of members of his presbytery, Pastor Schneider began the process of excommunicating parishioners who, because of their allegiance to the Nazi Party, engaged in conduct which violated congregational discipline. Complaints to Nazi officials by the censured led to the arrest of Pastor Schneider. Following two months in the Koblenz prison, officials released him with the warning not to return to the Rhineland, where his home and parish were located. Pastor Schneider knew that, if he returned to his flock, it would mean imprisonment in a concentration camp. Yet, the night before his release, he read in his Bible the story concerning the crisis confronted by Deborah. When Deborah summoned the twelve tribes together to confront the common enemy, only Naphtali and Zebulun responded. Pastor Schneider saw in this Old Testament story [Judges 5:18] a parallel to the crisis which the Church confronted in Nazi Germany, and he concluded that even if his was a minority voice, he must act in harmony with his conscience, and protest. Following his release from prison, Pastor Schneider spent two months with his wife and a few family members and friends in Baden Baden and in Eschbach. He and Margarete returned home for Harvest Thanksgiving (Erntedankfest) on October 3, 1937. Pastor Schneider was able to celebrate this occasion with his Dickenschied congregation, but local police arrested him as he journeyed to Womrath for an evening worship service.
Бухенвальд
Шнайдер 1937 жылы 27 қарашада, лагерь ашылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Ваймар қаласына жақын Бухенвальдта қамауға алынды. Жұмысшылар тобында пастор Шнайдер өзінің тұтқындарынан сақтанды. Ол жалғыздық камерасына қамалғаннан кейін, түрме терезеден Ізгі хабарды уағыздады. 1938 жылы 20 сәуірде Гитлер туған күніне арналған шапанын шешіп, свастика байрағына сәлем беруден бас тартқандықтан, оны камераға ауыстырды. Ол өзінің мінез-құлқын "Мен бұл қылмыстық символға салют бере алмаймын" деп түсіндірді. Ол сондай-ақ, бұрын істегеніндей, Гитлер салютін қабылдамады, "Сіз құтқарылуды (Хейл) тек Иемізден ғана ала аласыз, адамнан емес" деді. Шнайдер өзінің түрмесінен тұтқындарды айыптап, басқа тұтқындарды жігерлендірді. Бірде Пасха күні мыңдаған тұтқындар жиналғанда, бұрын азап шеккеніне қарамастан, ол камераның терезесіне шығып: "Жүргізушілер, мені тыңдаңдар. Бұл пастор Шнайдер. Бұл жерде адамдарды азаптап, өлтіреді. Иеміз: "Өлімнен қайта тірілу және өмір де Менмін!" - деді. Оның сөзін азаптаушылар үзіп тастады. Көп жыл бұрын басқалар айтқандай, Шнайдерге жалғыздық камерасында еденді сүртетін кісі: "Сізге қарсы СС-ті ашуландыруды тоқтатыңыз. 1938 жылдың маусым айынан кейін Шнайдер Бухенвальдта тұтқындалуының жалғыз себебі - Дикеншид пен Вомраттағы қауымдарынан тұрақты кетуге бұйрықты қабылдамауы. Егер ол осы бұйрықты қабылдауға келіскен болса, оны кез келген уақытта КЗ-ден босату мүмкін еді. Алайда қатты азап шеккенде де, ол бұдан бас тартты.
Schneider was incarcerated in Buchenwald, near Weimar, on November 27, 1937, just a few months after the camp opened. In the labor commandos, Pastor Schneider watched out for his fellow inmates. After being sentenced to solitary confinement, he preached the good news of the Gospel from the window of his prison cell. He was moved to the cell when he refused to remove his beret in honour of Hitler on the Führer's birthday, April 20, 1938, and to salute the swastika flag. He explained his behaviour by saying "I cannot salute this criminal symbol". He also refused, as he had done earlier, the Hitler salute, saying that "you can only receive salvation (Heil) from the Lord and not from a human being". From his cell, Schneider accused his captors and encouraged his fellow inmates. On one occasion on Easter Sunday, when thousands of prisoners were assembled for mustering, despite being severely handicapped by previous torture he climbed to the cell window and shouted: "Comrades, listen to me. This is Pastor Schneider. People are tortured and murdered here. So the Lord says, 'I am the resurrection and the life!'" His speech was interrupted by his tormentors. As others had pleaded years earlier, the man who mopped the floors in the solitary confinement building begged Schneider, "Please stop provoking the SS against you They will beat you to death if you continue preaching from your cell window". After June 1938 the only reason for Schneider's imprisonment in Buchenwald was his refusal to accept the order to permanently leave his congregations in Dickenschied and Womrath. He could have been released from the KZ at any time, if he had agreed to accept this order. However, even under severe torture, he refused to do so.
Өлім
1939 жылы 18 шілдеде Шнайдер лагерьдің медпунктінде Ервин Дин Шулердің қолынан мерт қылатын инъекциямен өлтірілді. Лагерь қызметкерлері Маргарет Шнайдерге күйеуінің өлімі туралы хабарлағаннан кейін, ол Диккеншиттен оның денесіне мұқият жабылған табутта алып келу үшін ұзақ жол жүрді. Гестапоның бақылауына қарамастан, жүздеген адамдар және екі жүзге жуық пасторлар Шнайдердің жерлеу рәсіміне қатысты, оның ішінде Көптеген мойындау шіркеуінің мүшелері. Бір пастор қабірдің жанында былай деп уағыз айтты: "Құдай сендерге пастырыңның, біздің бауырымыздың куәлігін берік сақтап, болашақ ұрпақтарға әсерін тигізіп, бүкіл христиан шіркеуінде өмір сүруді әрі жемісті болуды жалғастыра берсін".
On July 18, 1939, Schneider was murdered with a lethal injection of strophanthin in the camp infirmary by Erwin Ding Schuler. Camp officials notified Margarete Schneider of her husband's death and she made the long journey from Dickenschied to retrieve his body in a sealed coffin. Despite Gestapo surveillance, hundreds of people and around two hundred fellow pastors attended Schneider's funeral, including many members of the Confessing Church. One of the pastors preached at the grave side, “May God grant that the witness of your shepherd, our brother, remain with you and continue to impact on future generations and that it remain vital and bear fruit in the entire Christian Church”.