Кіріспе

Шотландтық сарбаз және авантюрист полковник Фрэнсис Чартерис (4 сәуір 1675 жылы 24 ақпан 1732 жылы), "Бейбарыс шебері генерал" деген лақап атпен аталатын шотландтық сарбаз және авантюрист. Сотталғанға дейін ол Лондонның көптеген адамдары үшін архетипі ретінде танымал және жек көрінді. Ол сериялық әскери мансапқа ие болды, ол қызметтен төрт рет босатылды; үшінші рет Оңтүстік Нидерландыда Марлборо герцогымен, картада алдаған үшін, ал төртінші рет Парламент пара алған үшін. Әскери қызметтен босатылғанына қарамастан, ол байлыққа қол жеткізді.

Жеке өмір

Чартерс Александр Свинтонның қызы, лорд Мерсингтонның қызы Хелен Суинтонға үйленді; олардың қызы Джанет 1720 жылы Джеймс Уэмисс, Уэмисс графының 5-ші графына үйленді, ал оның немересі, Фрэнсис Уэмисс Чартерс, Уэмисс графының 7-ші граф, 1732 жылы бабасының меншігін мұра еткенде, анасының қыз есімін қабылдады.

Энн Бондты зорлау

Чартерис өзінің қызметшілерін ауылға жіберіп, жыныстық қатынасқа түсетін әйелдерді шақыртып алатын. Оның әдістері мен айла-шарғылары Англияның кейбір жерлеріндегі кедейлерге ұнамай қалды. Оның абыройы Анн Бонд есімді қызметші қызды зорлағаны үшін сотталғанға дейін белгілі болды. Бондты жұмысқа алған кезде, 1729 жылы 24 қазанда, оған жұмыс берушісі "полковник Харви" екенін айтты. Чартеристің бірнеше таныстары бар еді, олар үнемі қызметші ретінде жұмыс істеуге әйелдерді жалдап, содан кейін үйде тұтқындалып, онымен жыныстық қатынасқа түсуге қайта-қайта "ұмтылатын". Бонд жұмыс істей бастағанда, ол "Харвидің" ақша ұсыныстарымен бірге, оны дереу қоршап алды; бірақ ол бас тартты. Жұмыс орнының үшінші күні Энн Харвидің шын мәнінде полковник Фрэнсис Чартерис екенін түсінеді және кетуді өтінді. Бұл өтініш қабылданбады, ал қызметкерлердің қашып кетуіне жол бермеу үшін орналастырылды. Келесі күні таңертең, 10 қарашада Чартерис Бондқа шабуыл жасап, зорлады. Куәгерлер болған жоқ, ал Чартеристің келесі бөлмедегі қызметшілері кейін ештеңе естімегендерін айтты. Бонд Чартерске әйелінің қылмысы туралы билікке баратынын айтқанда, ол қызметшілеріне оны қамшылап, заттарын алып, ақша ұрлағанын айтып, есіктен лақтырып жіберуге бұйрық берді. Бонд Мэри Парсонстың, мүмкін бұрынғы жұмыс берушінің көмегімен "күшкөздік жасау ниетімен шабуыл" қылмысы үшін шағым берді. Мидлсекс сотының үлкен алқасы бастапқыда бұл айыптауды негізге ала отырып, кейіннен оны зорлаудың үлкен қылмысына көтерді. 1730 жылы 10 сәуірде Джордж II шотландтық Лорд Адвокат Дункан Форбсты, Эдинбургтегі Чартеристен үйді жалға алған және Энн Бондтың өзіне, мүмкін, аннуитет уәдесімен шақырылған науқаннан кейін оған патша кешірім берді. Сотталған қылмыскер ретінде оның мүлкі аттанушылық ілімі бойынша тәркіленуі керек еді, бірақ ол патшаға оны қайтару туралы өтініш жасады. Ол қылмысын өтеуге Лондон мен Миддлсекстің шерифтеріне едәуір ақша төледі. Сондай-ақ, ол түрлі беделді адамдарға едәуір мөлшерде сыйлық берген деп күдікті. Джонатан Свифт Чартериске бірнеше өлеңінде пікір білдірді. "Др. Свифт (1731), ол "Шартр" деп түсіндіреді, "ең атақты, қарапайым қарақшы, Англия мен Шотландияда да аяқшы баладан немесе одан да жаман, ғажайып байлыққа дейін өсті: ол өзін барлық министрлерге кез-келген өзгеріс бойынша, немесе суфьер, мақтанушы немесе хабаршы ретінде енгізудің жолы болды. Ол жетпіс жасында зорлау үшін сотталды және өзінің байлығының үлкен бөлігін құрбан етіп, босатылды" (Note to l. 189).

Әдебиетте

Чартерис Уильям Хогарттың "Арқаның ілгерілеуі" және "Бұзғынның ілгерілеуі" картиналарындағы кейіпкерлерге (бұлар бірінші тақтада семіз азғын ретінде бейнеленген) және Фанни Хилл суреттерінде шабыт болды. 1733 жылы Александр Поп өзінің "Әдептілік туралы үшінші очеркінде" оны айыптап жазды. Чартеристің жыныстық құмарлықтары мен Роберт Уолпол сияқты саясаткерлердің ашкөздігі арасында параллельдер бар. Чартерис Лесли Чартеристің асырап алынған тегінің қайнар көзі болуы мүмкін.