Кіріспе

Ұйқының бұзылулары категориясы Парасомния - ұйқының бұзылулары категориясы, бұл ұйқыға түсу, ұйқы, ұйқы кезеңдері арасында немесе ұйқыдан ояну кезінде пайда болатын қалыпты емес қозғалыстар, мінез-құлық, эмоциялар, қабылдаулар және түстер. Парасомниялар - бұл сергектік, NREM және REM ұйқылары мен олардың комбинациялары арасындағы ауысулар кезінде ішінара ояну болып табылатын диссоциацияланған ұйқы күйлері.

Жіктеу

Ұйқының бұзылуларының халықаралық жіктемесінің (ICSD, 3-ші) ең жаңа нұсқасы. Бас редактор) парасомнияның парадигмасы ретінде мемлекеттік диссоциацияны қолданады. Бұрынғы анықтама техникалық жағынан дұрыс болғанымен, оның кемшіліктері бар. Мемлекет диссоциациясы парадигмасын қарастыру ұйқының бұзылуын түсінуге көмектеседі және 10 негізгі категорияға жіктеледі.

Көздің жылдам қозғалмауымен байланысты парасомниялар (NREM)

NREM парасомниясы - NREM ұйқысының 3-ші сатысында (немесе R&K стандарттауы бойынша 4-ші сатысында) пайда болатын қобу бұзылыстары. Олар пациенттің миы SWS-тен шығып, ұйқы мен ояну күйінің арасында қалады. Әсіресе, бұл бұзылулар ұйқы немесе ұйқыдан ояну кезеңінде автономды жүйке жүйесінің, қозғалыс жүйесінің немесе танымдық процестердің белсенділігін қамтиды. Кейбір NREM парасомниялар (ұйқыда жүру, түнгі қорқыныш және шатасу) балалық шақта жиі кездеседі, бірақ жасы ұлғая түскен сайын жиілігі төмендейді. Кейбір адамдарда алкоголь, ұйқының жетіспеушілігі, дене шынықтыру, эмоциялық стресс, депрессия, дәрі-дәрмектер немесе қызба ауруы себеп болуы мүмкін. Бұл қозудың бұзылуы қобалжыған қозудан, сонамабулизмнен түнгі қорқынышқа дейін болуы мүмкін. Басқа ерекше бұзылуларға ұйқыда ішу, ұйқыдағы жыныстық қатынас, тістерді қирау, ырғақсыз қозғалыс бұзылуы, тынығуға бейім емес аяқ синдромы және сомнилоквия жатады. === NREM- ге байланысты парасомнияның дифференциалдық диагнозы Балалар арасында ересектерге қарағанда шатастырып қоздыру жиі кездеседі. Балаларда өмір бойы таралуы 18, 5% - ға, ал ересектерде 2, 9 - 4, 2% - ға тең. Сәбилер мен кішкентай балалар әдетте үлкен қозғалыстар мен ыңқылдан басталатын шатастырмалы қобуды сезінеді, кейіннен ол кез-келген соққыға немесе жұбанышсыз жылауға дейін өркендей алады. Сирек жағдайларда, шатастырып қоздыру жарақаттарға және ұйқылы жүргізушілерге апатқа әкелуі мүмкін, сондықтан қауіпті деп саналуы мүмкін. Бұл толық емес қобуларды басқа бір ұйқы бұзылысы тудыруы мүмкін.

Сомнилоквия (ұйқыда сөйлеу)

Парасомнияның бір түрі, адам түсінде сөйлейді.

Ұйқыға байланысты жыныстық қатынастың қалыпсыз түрі

Ұйқыдағы жыныстық қатынас немесе секссомния - бұл соммабулизммен қатар болатын қобалжыған қоздырғыштың түрі. Бұл мінез-құлық санасыз, жиі түс көрмей пайда болады және клиникалық, әлеуметтік және құқықтық салдарларды әкеледі. Оның өмір бойы таралуы 7, 1% - ды және жылдық таралуы 2, 7% - ды құрайды. Ұйқының қалыпты циклдері ұйқысыздықтан бастап терең ұйқыға дейін созылады. Адам ұйықтаған сайын, ол REM және REM емес ұйқының әртүрлі кезеңіне өтеді. Ұйқыда жүрудің жиі себебі - уайым мен шаршау. Ересектер үшін алкоголь, седативтер, дәрі-дәрмектер, медициналық жағдайлар мен психикалық бұзылулар ұйқыда жүрумен байланысты. Ұйқыда жүру адам ұйықтап жатқанда тұрып, ояу болып көрінуі мүмкін, ал тұрып, айналасында жүру, заттарды жылжыту немесе киімін шешуі мүмкін. Олар ұйқыдан оянғанда немесе көзін ашқанда да шатасып қалады. Ұйқыда жүру ұйқыда сөйлеумен байланысты болуы мүмкін.

Ұйқыдағы қорқыныш (түнгі қорқыныш/ түнгі қорқыныш)

Ұйқыдағы қорқыныш - бұл ең бұзылатын қобу бұзылысы, өйткені ол қатты айқайлау мен үрейді қамтиды; өте ауыр жағдайларда, ол денеге зиян келтіруі немесе қабырғаларға ұруы мүмкін. Адамды жұбатуға тырысқанның бәрі бекер, ал бұл оның мазасыз күйін ұзартуы немесе одан бетер күшейтуі мүмкін. Әдетте олар оқиғадан кейін амнезияға ұшырайды, бірақ бұл толық амнезия болмауы мүмкін. Ересектердің 3% -ға жуығы ұйқыда қорқыныш сезіміне ие және бұл парасомнияның мінез-құлқы жеңілден өте зорлық-зомбылыққа дейін болуы мүмкін. Бұл жарақаттан кейінгі стресс бұзылысы (ПТСР) бар адамдарда жиі кездеседі.

Қалай ойлайсыз ?

Қиын түстер, негізінен, REM ұйқымен байланысты түстер сияқты. Қасірет ауруы ұйқыны немесе күндізгі жұмыс істеуді бұзатын ояну дисфориясымен байланысты қайталанатын қасірет деп анықталады. Бұл ұйқы кезінде тыныс алуды ұстау және дем алуды ыңқылдаудан тұрады, бұл ұйқыдағы соннилоквиядан және обструктивті ұйқыда апноэдан ерекшеленеді. Дыбыс дем алу кезінде пайда болатын құрғаққа қарағанда, дем шығару кезінде пайда болады. Әдетте, дыбысты шығаратын адам оны байқамайды, бірақ ұйықтаған серіктестер үшін өте алаңдатады, бірақ оны білгеннен кейін олар өздерінің ыңқылдарымен оянады. Төсектегілер адамның терең дем алып, тынысын ұстап, ақырын дем алып жатқанын айтады.

Ұйқыға байланысты ауыр эрекция

Ұйқы кезінде ғана ауыртып тұрған еркек жыныстық мүшелер пайда болады. Жарақат немесе зақым жоқ, бірақ бүйірдің гипертониясы себеп болуы мүмкін. Пропранолол, клозапин, клоназепам, баклофен және әр түрлі антидепрессанттар сияқты бірнеше фармакологиялық емдеу әдістері тиімді деп саналады.

Парасомния, ерекшелігі жоқ

Ұйқыдағы мас болу, сондай-ақ бұзылушы қобу деп те аталады, бұл терең ұйқыдан оянғаннан кейін шатасу немесе кенеттен әрекет ету сезімі. Ұйқының қатты інерциясы, ұйқының бір себебі, ұйқы маскүнемдігін дамыту деп саналады.

Ұйқыда сөйлеу (соннилоквия)

ICSD 3-ке сәйкес бұл ерекше бір бұзылу деп анықталмаған. Бұл - оқшауланған симптом немесе қалыпты нұсқа және оқшауланған сөйлеуден бастап, есте сақтамайтын толық әңгімеге дейін жетеді. Қауіпті немесе алаңдататын жағдайларда ұйқының бұзылуы бойынша маманға жүгіну керек. Ақырында, парасомния үшін актиграфияны қолдану жалпы алғанда дау тудырады.

Емдеу

Парасомния өзін де, төсек серіктестерін де зиянды деп санауға болады және басқа аурулармен байланысты. Әдепті емдеу әдістері, яғни релаксациялық терапия, биологикалық кері байланыс, гипноз және стрессті азайту да пайдалы болуы мүмкін, бірақ олар жалпы тиімді деп саналмайды. NREM-мен байланысты парасомниясы бар ересектерде симптомдардың күшейіп қалуы байқалады, сондықтан толық ремиссия болуы мүмкін емес және сонымен қатар зорлық-зомбылықпен байланысты, соның ішінде адам өлтіру. Ұйқымен байланысты тамақтану бұзылыстарының түрлері созылмалы, ремиссиясыз, бірақ емделеді. РЭМ ұйқысының мінез-құлқының бұзылуы (РББ) көбінесе мелатонин немесе клоназепам қолдану арқылы жақсы емделеді. Алайда нейродегенеративті аурулармен бірге ауру жиі кездеседі, яғни жағдайлардың 93% -ына дейін. Қасіретке ұшыраған адамның психопатологиясы оның болжамын қиындатады. Басқа парасомниялардың болжамы жақсы. Ұйқыдағы жарылыс синдромы әдетте өздігінен жойылса, ұйқыға байланысты галлюцинациялардың белгілері уақыт өте келе азаяды.