Кіріспе

Әйелдер сайлау құқығы туралы оқиға 18 қараша 1910 жылы басқа да оқиғалар Қара жұма күні - 1910 жылы 18 қарашада Лондонда 300 әйел парламенттің палатасына әйелдерге дауыс беру құқығын алу үшін науқан аясында жүріп өткен суфражисттер демонстрациясы. Бұл күннің атауын полиция қызметкерлері мен еркек көрермендердің наразылық білдіргендерге жасаған зорлық-зомбылықтары, оның ішінде жыныстық қатынаспен байланысты да, береді. 1910 жылғы қаңтарда өткен жалпы сайлау науқанында Х. Х. Асквит - Премьер-министр және Либералды партияның жетекшісі - ұлттық сайлауларда әйелдердің сайлау құқығын қамтамасыз ету үшін келісім жобасын енгізуге уәде берді. Ол билікке оралған кезде бірнеше саяси партиялардың әйелдер сайлау құқығына қолдау білдіретін депутаттарынан тұратын комитет құрылды; олар сайлау құқығына бір миллион әйелді қосатын заң жобасын ұсынды. Сайлау құқығы қозғалысы бұл заңды қолдады. Депутаттар заң жобасын қолдап, бірінші және екінші оқылымда қабылдаса да, Асквит оған қосымша парламенттік уақыт беруден бас тартты. 1910 жылы 18 қарашада, сол жылдың бюджеті бойынша Қоғамдар палатасы мен Лордтар палатасы арасындағы қарым-қатынастың бұзылуынан кейін, Асквит тағы бір жалпы сайлауды шақырды және парламент 28 қарашада таратылатындығын айтты. Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы (WSPU) бұл қадамды сатқындық деп санады және Вестминстердегі Какстон-холлдан парламентке қарсы наразылық науқанын ұйымдастырды. Полиция мен көрермендердің қатары Парламент ғимаратының алдында үш жүз әйел наразылық білдірді; әйелдерге келесі алты сағат бойы шабуыл жасалды. Көптеген әйелдер жыныстық қатынасқа қатысы бар зорлық-зомбылықтарға шағымданады, олардың ішінде көкіректерін бұрып, қысып алуы да бар. Полиция төрт ер адамды және 115 әйелді тұтқындады, бірақ келесі күні барлық айыптар алынып тасталды. Татуластыру комитеті бұл оқиғаларға ашуланып, 135 демонстрантпен сұхбат жүргізді, олардың барлығы дерлік әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық әрекеттерін сипаттады; 29 мәлімдемеде жыныстық зорлық-зомбылық туралы мәліметтер бар. Қоғамдық тергеуді шақыруды сол кездегі ішкі істер министрі Уинстон Черчилль қабылдамады. Бұл зорлық-зомбылық екі суфражистканың өліміне себеп болған болуы мүмкін. Демонстрация әдіс-тәсілдерді өзгертуге әкелді: WSPU-ның көптеген мүшелері осындай зорлық-зомбылық жасауға дайын емес еді, сондықтан олар бұрынғы тікелей іс-қимыл түрлерін қайтадан бастады - тас лақтыру және терезелерді бұзу, бұл қашуға уақыт берді. Полиция да өзінің тактикасын өзгертті; болашақ демонстрациялар кезінде олар тым ерте немесе тым кеш тұтқындамауға тырысты.

Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы

Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы (WSPU) 1903 жылы саяси белсенді Эмелин Панкхерст құрды. 1905 жылдан бастап - әйелдерге дауыс беру құқығын енгізуге бағытталған жеке мүшелік заң жобасының сәтсіздігінен кейін - ұйым әйелдердің сайлау құқығын қорғау үшін белсенді тікелей іс-қимыл жасай бастады. Тарихшы Кэролайн Морреллдің айтуынша, 1905 жылдан бастап "Сол жылдардағы WSPU қызметінің негізгі үлгісі - алдын ала жоспарланған жанжалшыл тактика, азаптау ретінде тұтқындау, жария ету және мүшелік пен қаржыны арттыру" болды. 1906 жылдан бастап WSPU мүшелері дауыс беру үшін конституциялық әдістерді қолданған Ұлттық әйелдер дауыс беру қоғамының suffragists-тен айырмашылығы үшін суфражистер атауын қабылдады. 1907 жылдан бастап WSPU демонстрациялары полиция зорлық-зомбылығының артуына тап болды. Сильвия Панкхерст - Эммелиннің қызы және WSPU мүшесі - сол жылдың ақпан айында қатысқан демонстрацияны сипаттады: Парламент әйелдердің қасиетті аумаққа жақындауына жол бермеу үшін полиция әскерімен күзетілді. Полиция қызметкерлеріне оларды аластату, мүмкіндігінше аз адам ұстау туралы бұйрық берілген. Атты адамдар шерушілерді шашыратады; жаяу жүргіншілер оларды мойынның артқы жағынан ұстап, қол ұзындығынан асығып, арқаларына соққы беріп, оларды полиция үлгісінде тізелерімен соққылайды. Есіктің алдында бас сауғалағандарды баспалдақтан сүйреп түсіріп, аттардың алдына лақтырып тастады. Түннің қараңғылығынан зорлық-зомбылық көбейе түсті. Соңында 54 әйел мен екі ер адам тұтқындалды. 1908 жылы маусымда "көптеген қатыгез адамдар, ұйымдасқан топтар пайда болып, әйелдерге әр түрлі қорлықпен қараған" бір демонстрациядан кейін Сильвия Панкхёрст "полиция мен қатыгездердің жаман әрекеттері біз бұрын-соңды көргеннен әлдеқайда зор болды" деп шағымданды. 1909 жылы маусымда болған демонстрация кезінде депутаттар премьер-министр Х.Х. Асквитпен кездесуге мәжбүрлеуге тырысты; 3000 полиция әйелдердің парламентке кіруіне кедергі келтіру үшін қатаң қауіпсіздік қамтамасыз етті, 108 әйелді және 14 ер адамды тұтқындады. Полицияның осы оқиғаға қатысты күш қолдануынан кейін, WSPU парламенттегі шұғыл әрекетке қарағанда, терезелерді бұзу стратегиясына ауыса бастады. Сильвия Панкхерст былай деп жазды: "Біз дауыс беру үшін түрмеге түсуіміз керек болғандықтан, әйелдердің денелері емес, үкіметтің терезелері сындырылсын". 1909 жылдың қазан айында WSPU парламентте тағы да шұғыл түрде шабуыл жасады. Суфражистер полиция зорлық-зомбылығының артуына наразылық білдірген жоқ. Констанс Литон былай деп жазды: "Біздің әртүрлі жарақаттарымызды қолымыздан келгенше жасыруға тиіспіз деген сөз тарады. Полиция қызметкерлерін қиындыққа салу біздің саясатымыздың бір бөлігі емес еді". Суфражисттердегі зорлық-зомбылық деңгейі 1909 жылы өсті: Либералды партияның кездесулерінің терезелеріне кірпіш тасталды; Асквитке шіркеуден шығып бара жатқанда шабуыл жасалды; және тағы бір саяси митингті үзіп тастағанда полицияға шатырдың плиткалары лақтырылды. Қоғамдық пікір бұл тактикаға қарсы болды және Морреллдің айтуынша, үкімет қоғамдық сезімнің өзгеруіне байланысты күшейтілген шаралар қабылдады. 1909 жылдың қазан айында ішкі істер министрі Герберт Гладстон аштық ұрысқа шыққан тұтқындардың барлығына күштеп тамақ беру керектігін бұйырды.

Саяси жағдай

1905 жылы құрылған либералды үкімет реформатор болды, ол кедейшілікке қарсы күрес, жұмыссыздықпен күресу және зейнетақыларды құру туралы заң енгізді. Лордтар палатасында консервативті партия басым болды, ол заңның көп бөлігін болдырмады. 1909 жылы қазынашылық канцлері Дэвид Ллойд Джордж халық арасында байлықты қайта бөлуді көздеген халық бюджеті деп аталатынды ұсынды. Бұл бюджетті Қоғамдар палатасы қабылдады, бірақ Лордтар палатасы қабылдамады. Нәтижесінде, 1909 жылдың 3 желтоқсанында Асквит жаңа жылға арналған жалпы сайлауды заңға жаңа мандат алу үшін шақырды. 1910 жылдың қаңтар айындағы сайлау науқанының бір бөлігі ретінде Асквит - белгілі суфражист - қайта сайланса, әйелдердің сайлау құқығын енгізу үшін келісім жобасын енгізетінін мәлімдеді. Бұл ұсынысты сайлау құқығы туралы үгіт-насихатшылар жүзеге асуы мүмкін емес деп қабылдамады. Сайлауда либералды көпшілік жойылған парламент құрылды; олар ең көп орынға ие болса да, консервативті партиядан екі ғана депутат алды. Асквит Ирландия парламенттік партиясының қолдауымен үкімет құра алғаннан кейін билікті сақтады. 1910 жылы 31 қаңтарда Асквиттің мәлімдемесіне жауап ретінде Панкхёрст WSPU барлық күресші қызметті тоқтатып, тек конституциялық қызметке ғана назар аударатындығын мәлімдеді. Алты ай бойы сайлау құқығы қозғалысы үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді, шерулер мен кездесулер ұйымдастырды, ал жергілікті кеңестер заң жобасын қолдап, қаулы қабылдады. Жаңа Парламент шақырылған кезде, әйелдер сайлау құқығына қол жеткізуге бағытталған депутаттардың партияаралық келісу комитеті леди Констанс Булвер Литонның інісі Лорд Литонның төрағалығымен құрылды. Олар әйелдерге және бизнес орындарында жұмыс істейтін әйелдерге дауыс беру құқығын беретін заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы жергілікті билік сайлауы бойынша қолданыстағы құқықтарға негізделген, оның аясында кейбір әйелдер 1870 жылдан бері дауыс бере алды. Бұл шара сайлау құқығына шамамен бір миллион әйелді қосты; бұл заң жобасы парламенттік депутаттар үшін мүмкіндігінше қолайлы болу үшін, негізінен консерваторлар үшін, салыстырмалы түрде аз санда сақталды. WSPU заң жобасының аясы тым тар деп санаса да - ол әйелдерді баспанаға орналастыруды және әйелдердің көпшілігін және жұмысшы таптағы әйелдерді алып тастады - олар оны маңызды қадам ретінде қабылдады. Келісім туралы заң жобасы 1910 жылы 14 маусымда Парламентке жеке заң жобасы ретінде енгізілді. Әйелдер сайлау құқығы мәселесі Министрлер кабинетінде екіге бөлінді, ал заң жобасы үш бөлек отырыста талқыланды. 23 маусымда өткен Үкімет отырысында Асквит екінші оқылымға өтуіне рұқсат беремін деп мәлімдеді, бірақ оған қосымша парламенттік уақыт бөлінбейді, сондықтан ол сәтсіз болады. 200-ге жуық депутат Асквитке заң жобасын талқылау үшін қосымша парламенттік уақыт сұраған меморандумға қол қойды, бірақ ол бас тартты. Заң жобасы 11 және 12 шілдеде екінші оқылымда 299-189 дауыспен қабылданды. Черчилль де, Ллойд Джордж да бұл шараға қарсы дауыс берді; Черчилль оны "антидемократиялық" деп атады. Айдың соңында Парламент қарашаға дейін тоқтатылды. WSPU парламенттің қайтадан жиналуына дейін күтіп, олар жауынгерлік әрекетке қайта оралу керектігін шешті. Олар егер келіссөздер туралы заң жобасына қосымша парламенттік уақыт берілмесе, Кристабель Панкхерст парламенттің делегациясын бастап, заң жобасының заңға айналуын талап етеді және ол орындалмайынша кетуден бас тартады деп шешті. 12 қарашада Либералды партияның саясаткері сэр Эдвард Грей сол жылы парламентте келісу туралы заңға қосымша уақыт берілмейтінін мәлімдеді. WSPU наразылық білдіру үшін 18 қарашада Парламентке қарсы демонстрация өткізетіндерін мәлімдеді.

18 қараша

1910 жылы 18 қарашада Лордтар палатасының Қоғамдық заңдарға вето қоюынан туындаған парламенттік тұйықталуды шешу үшін Асквит жалпы сайлауды шақырды және парламент 28 қарашада таратылатындығын айтты; қалған уақыт ресми үкіметтік іске берілуі тиіс еді. Ол бітімгершілік заң жобасын атаған жоқ. Сол күні түскі уақытта WSPU Вестминстердегі Какстон Холлда митинг өткізді. Бұл оқиға кеңінен жарияланды, ал ұлттық баспасөз күтілетін демонстрацияға дайындалды. Какстон-холлдан шамамен 300 мүшелер - WSPU ұйымдастырушысы Флора Драммонд оннан он екіге дейінгі топтарға бөлініп - парламентке Асквитке тікелей өтініш жасады. Депутацияны Эмелин Панкхерст басқарды. Бас топқа доктор Элизабет Гаррет Андерсон, доктор Луиза Гаррет Андерсон, Герта Айртон және принцесса София Дюлип Сингх қатысты. Бірінші топ сағат 13.20-да Сент-Стефанның кіреберісінде болды. Олар Асквиттің кеңсесіне апарылды, онда оның жеке хатшысы премьер-министрдің оларды қабылдамағанын айтты. Олар Сент-Стефанның кіреберісінде көрсетілімді көру үшін қалдырылды. Парламент ғимаратындағы бұрынғы демонстрацияларды жергілікті АДИ бөлімдері бақылап отырды, олар демонстрациялардың сипатын түсінді және WSPU тактикасын орынсыз зорлық-зомбылықсыз жеңуге қол жеткізді. Сильвия Панкхерст былай деп жазды: "АҚБ-мен болған қақтығыстар кезінде олар біртіндеп бізді танып, біздің мақсаттарымыз бен мақсаттарымызды түсіне бастады. Осы себепті олардың бұйрықтарына мойынсұнып, олар әйелдерге мүмкіндігінше сыпайылықпен және ескерумен қарады". Демонстрация күні полиция Уайтчепель мен Ист-Эндтен шақырылды; бұл адамдар суфражистерді бақылауда тәжірибелі емес еді. София ван Вингерден әйелдер сайлау құқығы қозғалысының тарихында "ол күні болған оқиғаның әртүрлі есебі болған оқиға туралы шындықты анықтауды қиындатады" деп жазады; Моррелл де үкімет, баспасөз және демонстрацияшылардың барлығы айтарлықтай әртүрлі есептер беретінін айтады. Парламент алаңына жақындаған топтарды Вестминстер абатханасының алаңға кіреберісінде әйелдерді ұрып-соққан адамдар тобына қарсы алды. Ерлер қасынан өтіп бара жатқанда суфражистерді полиция қызметкерлері қарсы алды, олар оларды тұтқындаудың орнына зорлық-зомбылық пен қорлауларға ұшырады, олардың көпшілігі жыныстық сипатта болды. Демонстрация алты сағат бойы жалғасты; полиция парламентке кіруге тырысқан әйелдерді ұрып-соғып, содан кейін оларды көрермендердің қатарына тастады, онда олар тағы да шабуылға ұшырады. Көптеген суфражистер оларды шабуылдаған ер адамдардың көптігі азаматтық киім киген полиция қызметкерлері деп есептеді. Кэкстон Холл күні бойы демонстрацияда жарақат алған суфражистер үшін медициналық пункт ретінде пайдаланылды. Сильвия Панкхерст жазғандай: "Біз әйелдердің сыртқа шығып, шаршап, қара көздері, мұрыннан қан ағып, көкжиектері, тіршіліктері мен дислокациялары бар екенін көрдік. "Қараңдаршы, әйелдерді көшелерге сүйреп әкеліп жатыр!" - деп айқайлап жүрді. Біз бұның әрқашан жамандыққа ұшырағанын білдік". Бір көшеден алып кеткендердің бірі - мүгедек креслода отырып, сайлауға қатысқан Роза Мей Биллингхерст. Полиция оны жолдың бір жағына итеріп жіберіп, оған шабуыл жасап, дөңгелектердің клапандарын ұрлап, оны тұтқындап қалды. Тарихшы Харольд Смит былай деп жазады: "Күзіне көрінгендерге және зардап шеккендерге полиция әйелдерді әдейі, жұрт алдында жыныстық қорлық жасауға тырысып, оларға сабақ бергісі келгендей көрінді".

Келесі күндер

18 қарашада 4 ер адам мен 115 әйел адам тұтқындалды. Келесі күні таңертең, тұтқындалғандар Боу-стрит полиция сотына әкелінгенде, прокурор Уинстон Черчилльдің ішкі істер министрі қоғамдық тәртіптің негізінде "бұл жағдайда айыптауды жалғастыру арқылы қоғамдық пайда болмайды" деп шешкенін айтты; барлық айыптар алынып тасталды. Кэтрин Э. Келли ХХ ғасырдың басында сайлау құқығы қозғалысы туралы ақпарат құралдарының қалай хабарлағанын зерттей отырып, Черчилль демонстрацияларға қарсы айыптауды алып тастау арқылы "полицияның қатыгездік жасағаны туралы айыптауларды тексеруден бас тартқан" "квид про кво" деген түсінік берді. 22 қарашада Асквит келесі сайлауда либералды партиялар билікке оралған жағдайда, парламентте татуласу туралы заң жобасы қабылданатын болады деп мәлімдеді. WSPU-ның ашуы оның уәдесі келесі сессияға емес, келесі парламентке қатысты болды, ал 200 суфражистка Даунинг-стритте шеру жасады, онда полициямен қақтығыс болды; 159 әйел және 3 ер адам тұтқындалды. Келесі күні парламентке қарай тағы бір шеру полициямен кездесті, 18 демонстрант қамауға алынды. 22 және 23 қарашада тұтқындалғандардың көпшілігіне қатысты айыптар кейіннен алынып тасталды.

Реакция

1910 жылы 19 қарашада газеттер өткен күнгі оқиғалар туралы хабарлады. Морреллдің айтуынша, олар "полицияның қатыгездігі туралы сөздерді бір ауыздан айтудан бас тартты" және оның орнына суфражистердің мінез-құлқына назар аударды. Сол күні The Daily Mirror газетінің бірінші бетіне Қара жұма күні полиция қызметкерімен соққыға ұшыраған жерде жатқан суфражистканың үлкен суреті көрсетілді; сурет, мүмкін, Ада Райттің суреті. Газеттің көркемдік редакторы суретті Метрополитен полициясының комиссарына түсініктеме беру үшін жіберді. Ол бастапқыда әйелдің шаршаудан құлап кеткенін айтып, суретті түсіндіруге тырысты. Сурет сондай-ақ "Votes for Women", "The Manchester Guardian" және "Daily Express" газеттерінде жарияланды. Морреллдің айтуынша, газеттерде симпатия көрсетілсе, ол полиция қызметкерлеріне бағытталған. The Times газетінде "бірнеше полиция қызметкерінің қалқандары өз міндеттерін орындауда сынған, біреуінің аяқ-қолын аяқ-қолынан тепкен, біреуінің бетіне белбеуден кескен, біреуінің қолынан кесілген" деп жазылған; The Daily Mirror газетінде "полиция қызметкерлері өте жақсы мінез-құлық пен сыпайылық танытып, тұтқындаудан аулақ болды, бірақ әдеттегідей көптеген суфражистер бір рет қақтығыста тұтқындалғанға дейін қуанышқа бөленбейді. Суфражеттерге сілтеме жасау олардың әрекеттерін мақұлдамау болып табылады; Черчилль суфражеттерді қудаламау туралы шешім қабылдағаннан кейін кейбір газеттер оның шешімін сынға алды. 3 наурызда демонстрацияға қатысқан суфражистка Джорджанна Соломон "Таймс" газетіне полиция оған шабуыл жасағанын жазды. Ол олардың адамгершілік әрекеттерінен кейін төсекке отырды және сол кезде шағым жасай алмады. Оның орнына ол 17 желтоқсанда Черчилльге жазған хатында өзінің көрген-білгендерін және басқаларға қарсы көрген әрекеттерін толық баяндады. Ол ресми түрде растау алған, бірақ үкіметтен оқиға туралы қосымша хат келмеген. Оның Черчилльге жазған хатының толық мәтіні суфражистік "Әйелдер үшін дауыс" газетінде басылып шықты. WSPU басшылығы Черчилль полицияға әйелдерді тез арада тұтқындаудың орнына оларға қол жұмсауды бұйырған деп сенді. Черчилль бұл айыптауды Қоғамдық палатада жоққа шығарды және ол қатты ашуланды, ол Христабель Панкхерст пен Times-ты жала жауып, жала жапқан деп айыптауды қарастырды. 1910 жылы 25 қарашада шыққан "Әйелдер үшін дауыс" журналында былай делінген: "Ішкі істер министрінің бұйрығы, полиция қызметкерлері біркелкі киініп, көпшілік арасында болуы керек және әйелдер бірінен екіншісіне лақтырылуы керек". Эмилин Панкхерсттің өмірбаянында Джун Пурвис полиция Черчилльдің тұтқындаудан бас тарту туралы бұйрығын орындады деп жазады; тарихшы Эндрю Розен Черчилль полицияға демонстрацияларды қолға алу туралы бұйрық бермеген деп санайды.

Мюррей мен Брейлсфордтың есебі

Отырыс комиссиясы мүшелері демонстрациядағы адамдардың қатерлі ісі туралы естігенде, олар қоғамдық тергеуді талап етті, бірақ Черчилль оны қабылдамады. Комитет хатшысы - журналист Генри Брейлсфорд және психотерапевт Джесси Мюррей 135 мәлімдемені жинады, олардың барлығы дерлік әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық актілерін сипаттады; 29 мәлімдемелерде сондай-ақ ұятсыздықты қамтитын зорлық-зомбылық туралы мәліметтер болды. Олар жариялаған меморандумда олардың нәтижелері былай деп қорытындыланды: Ең жиі шағым жасалатын әрекет әртүрлі түрде бұрылу, қысу, бұралу, тырнау немесе кеудесін қию деп сипатталады. Бұл көбінесе ең көпшілік алдында, ең үлкен қорлау үшін жасалды. Бұл тек әдепсіздікке қарсы қылмыс ғана емес, көптеген жағдайларда қатты ауырсынуға әкеп соқты. Кейбір полиция қызметкерлерінің бұл әрекеті кезінде қолданған тілі оның саналы түрде сезімтал болғанын дәлелдейді. Өзін Miss H деп атаған әйел былай деді: "Бір полиция қызметкері мені қолын құшақтап, сол жақ көкірегімнен ұстады, оны тырнап, қатты ауырта қысып: "Сен мұны көптен бері қаладың ғой" деді"; Америкалық суфрагетист Элизабет Фриман полиция қызметкерінің оның жамбашын ұстағанын хабарлады. Ол былай деді: "Мен оның әйелге осындай жеккөрінішті әрекетті тоқтатуын талап еттім. Ол: "Ой, менің ескі сүйіктім, мен сені қалаған жерімнен ұстай аламын" деді"; және тағы біреу: "Мені жылжытуға тырысқан полиция қызметкері мені артқы жағынан екі тізесін аралап, менің жынысымға қасақана шабуыл жасау ниетімен жасады" деді. 1911 жылы 2 ақпанда Мюррей мен Брейлсфорд дайындаған меморандум, ресми сұрау салумен бірге Ішкі істер министрлігіне ұсынылды. Черчилль тағы да бас тартты. 1 наурызда парламенттегі сұраққа жауап ретінде ол төменгі палатаға: "Меморандумда полицияға қарсы қылмыстық құқық бұзушылық туралы көптеген айыптар бар, егер оларда шындық болса, онда үш ай өткеннен кейін емес, сол кезде жасалуы керек еді. Мен [Метрополитен полициясының] комиссарынан меморандумға енгізілген кейбір жалпы мәлімдемелерді тексердім және оларды негізсіз деп таптым. Керісінше, бақылаушы оларға әйелдермен қарым-қатынаста сабырлылық пен ұстамдылық танытулары керектігін, қажет болғаннан артық күш қолданбаулары керектігін және кез келген ашу-ызаға бой алдырмаулары керектігін айтты.

Әсері

Екі суфражистканың өліміне олардың қара жұма күні алған қарым-қатынасы себеп болды. Мэри Кларк, Эммелин Панкхерстінің кіші қарындасы, 22 қарашада Қара жұма күні және Даунинг-стриттегі демонстрацияға қатысты. Даунинг-стриттегі терезелерді сындырғаны үшін бір ай түрмеде болғаннан кейін, ол 23 желтоқсанда босатылды және 48 жасында Рождество күні ми қан кетуінен қайтыс болды. Эммелин өзінің өлімін Кларктың қарашадағы екі демонстрацияда алған қатыгездікке кінәлады; Мюррей мен Брейлсфорд "бізде миссис Кларктың өлімін" демонстрацияларға тікелей байланыстыратын дәлел жоқ" деп жазды. WSPU-ның айтуынша, екінші құрбандық - Генрия Лич Уильямс. Ол Брейлсфорд пен Мюррейге "Бір полиция қызметкері мені ұзақ уақыт ұрып-соғып, ақырында мені темірдей үлкен күшті қолымен жүрегімнен ұстады. Егер күш салсам, мені өлтіреді деп ойладым". Уильямс 1911 жылы 1 қаңтарда жүрек соғысынан қайтыс болды; Мюррей мен Брайлсфорд "Хенрия Уильямс мырзаның зор қатыгездікпен қолданылғанын және оның жүрегіне әсер еткенін білгенін көрсететін дәлелдер бар" деп жазды. Оның ағасы Льюэллин кейіннен "Ол өз күндерін ұлттың әйелдеріне қызмет көрсету үшін біліп, ерікті түрде қысқартты" деп мәлімдеді. 18-25 қараша аралығында болған оқиғалар WSPU мүшелігіне әсер етті, олардың көбі бұдан былай демонстрацияларға қатысуды қаламады. Парламенттегі депутаттық сайлаулар тоқтатылды, ал тас лақтыру және терезелерді бұзу сияқты тікелей әрекеттер жиі болды; бұл әйелдерге полиция оларды тұтқындамас бұрын қашып кету мүмкіндігін берді. Тарихшы Элизабет Кроуфорд Қара жұма күніндегі оқиғалар "екі күштер арасындағы қарым-қатынастың бейнесін" анықтады және күресші сайлау қозғалысы мен полиция арасындағы қарым-қатынаста су айрығын белгіледі деп санайды. Кроуфорд полицияның "Қара жұмадан" кейінгі тактикасының өзгергенін анықтады. Ішкі істер министрлігінің хатшысы сэр Эдвард Труп 1911 жылдың қаңтар айында Метрополитен полициясының комиссарына былай деп жазды: "Менің ойымша, полиция үшін ең аз ұятқа қалдыратын жол - полиция үшін тым ерте тұтқындамау немесе тұтқындауды тым ұзақ кешіктіру", бұл қабылданған қалыпты рәсім болды. 2010 жылдың 17 қарашасында "Тікелей іс-қимыл құрметіне" Колледж Гриндегі Парламент алаңында "Суфражиттерді еске алу" деп аталатын ұйғарым өтті.