Кіріспе

Бокстенсман (Bockstensmannen) - Швецияның Варберг муниципалитеті бойындағы батпақтан табылған ортағасырлық адамның денесі. Бұл - сол дәуірдегі Еуропадағы ең жақсы сақталған табылғандардың бірі. Ол Халландтың мәдени тарих мұражайында (бұрын Варберг округінің мұражайы деп аталатын) қойылады. Сол кісі өлтіріліп, көлдің түбіне іліп қойылды. Мәйіт табылған батпақ - Швецияның батыс жағалауындағы Варбергтен шығысқа қарай, Халанд округінің Рольфсторп қаласында орналасқан. 2006 жылы оның тірі кезінде қандай болғанын көрсету үшін қайта құрылды және ол мұражайда түпнұсқа скелетпен бірге көрсетілді.

Ашылу

1880 жылдары батпақтың жанында "Бокстен" деп аталатын ферма құрылды. Ферма иесі Альберт Йоханссон бұрын ылғалды аймақтан былғары аяқ киім тауып, оны Варберг округінің мұражайына берген болатын. 1934 жылы жазда батпақтан аяқ киімнің тұғыры табылды. Оның денесін 1936 жылы 22 маусымда Альберт Йоханссонның ұлы Тюре Г. Йоханссон торф жинап жүргенде тауып алды. Оның қайырығы құмға жабысып қалған. Жохансон оны тексергенде скелеттің бөліктерін көрді. Келесі күні Йоханссон әкесімен бірге жергілікті полиция мен дәрігерге хабарласты. Тергеу барысында олар оның қылмыстық қызығушылыққа ие болу үшін ескі екенін түсінді. j Варберг округінің мұражайының директоры Йохан Альберт Сандклеф (1893-1990), басқаларды шақырып, өз міндетін қолға алды. Топ 24 маусымда сапармен келді. Олар қазба жұмыстарын бастамас бұрын, табылған жерлерді өлшеп, суретке түсірді. Оның үстіңгі бөлігі қатты зақымдалған, ал төменгі бөлігі бүтін. Жаздың ортасында өткен демалыс күндері Швеция ұлттық көнеліктер мұражайына көмек сұралды. Мұрагер Гиллис Олсон және тоқыма сарапшысы, тарихшы және археолог Агнес Тереза Гейер (1898-1989) консервация мен бағалауға қатысты. Олар 9 шілдеде Варбергке келіп, Sandkelf-ке құжаттама жасауға және консервация бойынша кеңес беруге көмектесті. Бокстен адамы 1937 жылдан бері музей экспозициясының құрамына кіреді.

Сипаттама

Ол биік, арық адам еді. Бас сүйегінің оң жағында жарақат бар. Ішкі мүшелерінен өкпе, бауыр, ми, сондай-ақ қаңқа мүшелерінің бөліктері сақталған. Адам көл төсегіне екі таяқпен іліп қойылды, оның бірі - жүрекке тиген емен, екіншісі - арқасына тиген бук. Бұл шапан Еуропадағы ең жақсы сақталған ортағасырлық шапандардың бірі болып табылады. Ол ұзын және кең лирипипа ("құйрық") бар гугель капотын киіп жүрді. Ол денесінің жоғарғы бөлігінде көйлек, жамылғы киіп, аяғын шұлықпен жауып жүретін. Киімнен басқа, оның матадан жасалған қалтасы, аяқ жамылғысы, былғары аяқ киімі, белбеуі, былғары қалтасы және екі пышағы болды. Былғары қалтасы кең және ұзын, сыртқы қабатында біріктірілген сольтер мен Санкт-Джордж кресті (осылайша Юнион Джекке ұқсас үлгі) оюланған үш қабаттан тұрады. Ішкі қабатта ұқсас үлгі ою-өрнектелген, бірақ бұл жолы символға бағана қосылды.

Түсіндірме

Бұл табылған жерді бірнеше адам бағалады, олардың арасында мұражай директоры Йохан Альберт Сандклеф, Уппсала университетінің Гуннел Маргарета Нокерт және тарихшы Оу Вэннерхолм бар. Үшеуі де өздерінің зерттеулері туралы кітаптар жазды.

Күні

Бұл табылған жер 14 ғасырдың бір бөлігіне жатады. Бұл оның киім-кешегіне, әсіресе, бас киімінің түріне байланысты анықталады. Альберт Сандклеф бұл табылған жердің 1360 жылдары болғанын, ал Маргарета Нокерт 1330 жылдары болғанын айтады. Оу Вэннерхолм оның киген қалпағы әлдеқайда ұзақ уақыт бойы қолданылған деп айтады және ол табылған күнді 1250 және 1520 жылдар аралығында ғана шектейді. Алайда ол бұл адамның 15 ғасырдағы діни қызметкер, 1491 жылы қайтыс болған Саймон Гудмунди болуы мүмкін деген болжамды алға тартады. Киімнің бір бөлігі радиоуглеродпен 1980 жылдардың аяғына дейін даталанған. Нәтижесінде 1290 - 1410 жылдар аралығындағы жыл 68 пайыз ықтималдығымен, ал 1290 - 1430 жылдар аралығындағы жыл 95 пайыз ықтималдығымен анықталды. Алайда, кейбір белгісіздіктер пайда болады, өйткені сақтау процесі нәтижеге әсер етуі мүмкін. Бұл табылғанның батпақтан табылғаны да алаңдатады, өйткені батпақ табылған жерлерді анықтау қиын.

Жасы

Ондағы тістердің негізінде сот стоматологы, Каролинска институтының стоматология факультетінің кафедра меңгерушісі Гуннар Йоханссон қайтыс болған кезде ер адамның жасы 25 пен 35 аралығында болған деген қорытындыға келді. Стокгольм университетінің остеологы Нильс Густаф Гевалл (1911-1991) сүйектің негізінде 35 пен 40 жас аралығындағы жасын анықтады, бірақ ол адам 60 жасқа дейін болған болуы мүмкін.

Әлеуметтік топ

Киімнің, әсіресе, капоттың интерпретациясына байланысты адамның әлеуметтік жағдайы туралы әртүрлі тұжырымдар жасауға болады. Ол киген капотты әдетте ортағасырлық қоғамның табысты топтары киген, сондықтан ол салық жинаушы немесе сарбаздарды жалдаушы болуы мүмкін деп болжалды. Бұл түрдегі капот Рим-католик шіркеуінде де қолданылған. Осыған және қалқан тәрізді салсарадағы рәмізге сүйене отырып, Оу Веннерхолм бұл адамның Ordine di Santo Spirito діни орденіне тиесілі екенін айтты.

Жергілікті аңыз

Бұл табылған жер белгілі болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, жергілікті фермер (Карл Андерссон) бала кезінде естіген аңыз туралы Альберт Сандклефке айтып берді. Екі қарт адам оның әкесіне сол аймақта әскерге шақырып жүрген адам туралы айтып берді. Оны шаруалар өлтіріп, батпаққа көміп тастаған. Ол түнгі уақытта қорқып жүретін, оны тоқтату үшін оның денесін таяқпен соққылаған, содан кейін қорқып жүру тоқтаған. Фермердің есіне түскенше, олар Накхалле ауылының жанында, табылған жерден шамамен 16 шақырым қашықтықта орналасқан Store Mosse деген батпақты атап өтті, бірақ ол осы батпақтың маңында өскендіктен, оның естелігі жоғалуы мүмкін екенін мойындады. Фермер мен Альберт Сандклеф Накхаллеге барып, сол аймақтағы бірнеше қарт адамдардан сұхбат алды. Алайда, бұл аңызды ешкім танымады.

Өлім себебі

Оның өлімінің нақты себебі туралы пікірлер бар. 2006 жылдың қаңтар айында Сальгренская университетінің ауруханасының профессоры мен дәрігері дененің компьютерлік томографиясына негізделген дененің пластикалық үлгісіне "операция" жасады. Нәтижесінде олар оның алдымен төменгі жақ сүйегіне, содан кейін оң құлағына, ақырында оның артқы жағына қарай өлімге әкелетін соққыға ұшырағанын анықтады.

Жеке тұлға

Бұл адам 1491 жылы 12 мамырда қайтыс болған Линчепинг епархиясының деканы Саймон Гудмунди болды деген болжам айтылған. 1998 жылы жарық көрген "Vem var Bockstensmannen?" атты кітабында: (Бокстен адамы кім еді? ), Ове Веннерхолм Гудмундидің есімі микро қалқанның бастапқы әріптерімен сәйкес келетінін түсіндірді. Сондай-ақ, Гудмундидің де сол аймаққа келгені ықтимал. Ол Вадстеналық Екатеринаны қасиетті деп жариялауға тырысқан топпен жұмыс істеді. Оның бір кереметтері көршілес ауылда орын алған еді. Ол Хеминг Гадтың (шамамен 1450-1520) бұйрығымен өлтірілген деп болжанған, сондықтан Гад Линчепинг епархиясының деканы лауазымын атқара алды.