Кіріспе

Аюттайя тарихи саябағындағы будда ғибадатханасы Ват Чайватханарама (วัดไชยวัฒนาราม) - Тайландтың Аюттайя тарихи саябағындағы Будда ғибадатханасы, Аюттайя аралының сыртындағы Чао Пхрая өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Бұл Аюттаяның ең танымал ғибадатханаларының бірі және туристерді қызықтыратын басты нысан.

Орналасқан жері

Ват Чайватханарам Аюттая ескі қаласының оңтүстік-батысында, Чао Пхрая өзенінің батыс жағалауында орналасқан. Бұл Аюттайя тарихи саябағының үлкен бөлігі, алайда ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралық орны болып табылатын Аюттайя тарихи қаласының бөлігі емес. Оған көпір арқылы немесе қайықпен жетуге болады.

Тарих

Ғибадатхананы 1630 жылы патша Прасат Тонг өзінің билігінің алғашқы ғибадатханасы ретінде, сол аймақтағы анасының резиденциясын еске алу үшін салдырған. Ғибадатхананың аты сөзбе-сөз "ұзақ билік пен салтанатты дәуірдің ғибадатханасы" дегенді білдіреді. Ол буддалық құндылықтарды иемдену үшін және анасының ескерткіші ретінде кхмер стилімен жасалған, алайда принц Дамронг Айуттайя патшалығының Лонгвекке қарсы жеңісін мерекелеу үшін салынған деп сенді. Оның орталық пранг (тай: พระปรางด์ประธาน) және төрт кіші пранг бар. Бүкіл құрылыс төртбұрышты платформада тұр. Жоғарғы қабаттың жартысында жасырын кіреберіс бар, оған тік баспалдақпен жетуге болады. Орталық платформа сегіз шатыр тәрізді шіркеулермен (тай: เมรุทิศ เมรุราย Meru Thit Meru Rai) қоршалған, олар төртбұрышты крест тәрізді өту (Пхра Рабиенг) арқылы байланысқан. Жолдың көптеген бүйірлік кіреберістері болды және бастапқыда жабық және ішкі жағына ашық болды, бірақ бүгінде тек бағаналардың іргетастары мен сыртқы қабырғасы ғана тұр. Қабырғаның бойында, қара және алтын түске боялған, отыратын Будданың 120 мүсіні тұрды. Сегіз шатыр тәрізді шіркеудің ерекшелігі - олардың ерекше пішіні. Олардың ішкі қабырғаларында суреттер бар, сыртқы қабырғалары Будданың (джатака) өмірінен көріністерді бейнелейтін 12 рельефпен безендірілген, олар сағат жүрісімен "оқылуы" керек. Суреттер мен рельефтердің тек бөлшектері ғана сақталған. Әр төртбұрышты шатырда екі - екі отырған Будда мүсіні, ал ортаңғы төрт шатырда бір үлкен отырған Будда мүсіні бар еді. Сол мүсіндердің төбесінің төбесінде алтын жұлдыздар бар, қара лак салынған ағаш бедерлері бар. Шығыс жақтағы өткелдердің сыртында, өзенге жақын жерде ғибадатхананың арнайы залы (Пхра Убосот) орналасқан. Убусоттан солтүстік пен оңтүстікке қарай 12 бұрышы бар екі шеди тұрды, онда патшаның анасының күлін қойды. 1767 жылы бірмалықтар ескі астананы (тай: กรุงเก่า Крунг Као) толық жойғаннан кейін, Ват Чай Ваттанарам сақталмаған, ғибадатхана бос қалды. Ұрлық, қираған үйлердің кірпіштері сатылып, Будда мүсіндерінің басы кесіліп тасталды. Тек 1987 жылы Тайландтың көркемсурет бөлімі бұл жерді қалпына келтіре бастады. 1992 жылы ол көпшілікке ашылды. 2011 жылғы тай тасқыны кезінде Уат Чайватханарам 2 метр тереңдікте су астында қалды және айтарлықтай зақымдалды. Оны көркемсурет департаменті 200 миллион бат қаржымен қалпына келтірді.

Қолданылуы

Ват Чайватханарам - патша мен оның мұрагерлері діни рәсімдерді өткізген патшалық ғибадатхана. Мұнда ханзадалар мен ханшайымдар, соның ішінде Король Боромакоттың ұлы Чаофа Тхамматибет (เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร) өртелген.

Символды

Ват Чайватханарам құрылымы буддалық дүниетанымын көрсетеді, өйткені ол 14-ғасырдағы Трайфум Пхра Руаң, "Праан Руаңның үш әлемі" деп сипатталған: Ортада тұрған үлкен "Пранг Пратан" тауды бейнелейді Меру (тай: เขาพระสุเมรุ Хао Пхра Сумен), ол дәстүрлі әлемнің орталық осін құрайды (Кампхум กามภูมิ). Оны қоршаған төрт құрлық (төрт кішкентай Пранг) әлем теңізінде төрт бағытта жүзіп жүр. Адамдар континенттердің бірінде, Чомфутавип (ชมพูทวีป) мекендейді. Төртбұрышты жол - әлемнің сыртқы шекарасы, "Темір таулар" (กําแพงจักรวาล).