Кіріспе
2021 жылдан бастап Ауғанстанның барлау қызметі директоры Абдул Хақ Васиқ (; 1971 жылы туған) 2021 жылдың 7 қыркүйегінен бастап Ауғанстан Ислам Әмірлігінің барлау қызметі директоры. Бұған дейін ол бұрынғы Талибан үкіметінде (1996-2001) барлау министрі қызметін атқарған. 2002-2014 жылдары Кубадағы Гуантанамо түрмелерінде сотталмай қамауда болды. Ол талибандар деп аталатын "Бес" тобының төрт мүшесі Мұхаммед Фазл, Хайрулла Хайрхва, Норулла Нури және Мохаммад Наби Омаримен бірге Талибанның Хаккани желісі тұтқында ұстаған АҚШ армиясының сарбазы Боу Бергдалды босату үшін босатылды.
Abdul Haq Wasiq ( ; born 1971) is the Director of Intelligence of the Islamic Emirate of Afghanistan since September 7, 2021. He was previously the Deputy Minister of Intelligence in the former Taliban government (1996–2001). He was held in extrajudicial detention in the Guantanamo Bay detainment camps, in Cuba, from 2002 to 2014. He was released, along with the other four members of the so called Taliban Five—Mohammad Fazl, Khairullah Khairkhwa, Norullah Noori, and Mohammad Nabi Omari—in exchange for the release of United States Army soldier Bowe Bergdahl, who had been held captive by the Taliban aligned Haqqani network.
"Батаан" кемесі бортында ұсталған
Пәкістандағы бұрынғы Талибан елшісі Абдул Салам Зейф арнайы тергеу үшін АҚШ әскери-теңіз флотының амфибиялық соғыс кемесі USS Bataan-ға ұшып келгенін сипаттады. Заиф камералардың алты қабат төмен орналасқандығын және олардың көлемі 1 метрден 2 метрге тең екенін жазды. Ол тұтқындарға бір-бірімен сөйлесуге рұқсат етілмегенін, бірақ "бақытында Мулла Фазал, Нури, Бурхан, Васиек Сахиб пен Роханидің басқа тұтқындар арасында екенін көрді" деп жазды. "Гуантанамо файлдары" кітабының авторы, тарихшы Энди Уортингтон Уасикті Зейф таныған адамдардың бірі ретінде анықтады. Ол Мулла Роханиді Ғолам Рухани, Мулла Нуриді Норулла Нури, Мулла Фазалды Мұхаммед Фазыл деп таныды.
Әкімшілік тексеру жөніндегі кеңестің тыңдаулары
"Дұшпан жауынгерлері" деп дұрыс саналған тұтқындардың құжаттары жыл сайынғы Әкімшілік тексеру кеңесінің тыңдауында қаралатын болды. Әкімшілік тексеру комиссиясы тұтқынның әскери тұтқын мәртебесіне ие болу-болмауын тексеруге және тұтқынның "жау жауынгері" ретінде санауға құқығы жоқ еді. Әкімшілік тексеру жөніндегі кеңестің мүшелеріне тұтқынның АҚШ-та қамауда болуын жалғастыру керектігін, өйткені тұтқын қауіп төндіріп отырғанын, тұтқынның өз еліне қауіпсіз түрде қайтарылуы мүмкін екенін немесе тұтқын босатылуы керектігін қарастыруға рұқсат берілді.
Бірлескен тексеру жөніндегі жұмыс тобы
2009 жылдың қаңтар айында президент Барак Обама билікке келген кезде Гуантанамоның болашағы туралы бірқатар уәделер берді. Ол лагерьде азаптаудың тоқтатылатындығына уәде берді. Ол жаңа тексеру жүйесін енгізуге уәде берді. Бұл жаңа тексеру жүйесі алты ведомствоның қызметкерлерімен жасалды, онда OARDEC тексерулері Қорғаныс министрлігімен толық жүргізілді. Бір жылдан кейін, бірлескен тексеру тобы кейбір адамдарды Гуантанамодан көшіруге тым қауіпті деп санады, тіпті оларға айыптау үшін ешқандай дәлел болмаса да. 2013 жылдың 9 сәуірінде бұл құжат ақпарат еркіндігі туралы заң бойынша сұраныс бойынша жарияланды. Абдул Хақ Васик 71 адамның бірі болды, ол айыптау үшін кінәсіз, бірақ босату үшін қауіпті деп танылды. Обама айыптау үшін кінәсіз, бірақ босату үшін қауіпті деп танылғандар мерзімді тексеруден өтуі керек деп уәде бергенімен, ер адамдардың төрттен бірінен азы ғана тексеруден өтті.
Баспасөзге арналған есептер
"Christian Science Monitor" журналының мақаласында Ахмадулланың сөздері келтірілген. Онда оның сөздері келтірілген: "Ол маған екі рет қоңырау шалып, Кандагарға келуімді өтінді. Бірақ мен оңай жүре алмаймын, өйткені мені көп адам таниды, және мен жол бойындағы бір жерде мені ұстап алады деп қорқамын. 2011 жылдың күзінде және 2012 жылдың қысында АҚШ Талибанмен бейбіт келіссөздер жүргізді және негізгі түйткілдің Васик пен тағы төрт жоғары лауазымды талибанның, Нурулла Нури, Мохаммед Фазл, Хирулла Хайрхва және Мохаммед Набидің қамауында екендігі туралы кеңінен жарияланды. Келіссөздер бес адамды тікелей Катардың Доха қаласына жіберу ұсынысына байланысты болды, онда оларға Талибан үшін ресми кеңсе құруға рұқсат етіледі. 2012 жылдың наурыз айында "Карзайдың жоғары көмекшісі" деп сипатталған Ибрагим Спинзада осы айдың басында Гуантанамода бес адаммен сөйлесіп, олардың Катарға ауысуына келісімін алғандығы туралы хабарланды.
"He called me twice to come to Kandahar. But I cannot go there easily, because a lot of people know me, and I am frightened they will capture me somewhere on the road. Throughout the fall of 2011 and the winter of 2012, the United States conducted peace negotiations with the Taliban and widely leaked that a key sticking point was the ongoing detention of Wasiq and four other senior Taliban, Norullah Noori, Mohammed Fazl, Khirullah Khairkhwa and Mohammed Nabi. Negotiations hinged on a proposal to send the five men directly to Doha, Qatar, where they would be allowed to set up an official office for the Taliban. In March 2012, it was reported that Ibrahim Spinzada, described as "Karzai's top aide"'' had spoken with the five men, in Guantanamo, earlier that month, and had secured their agreement to be transferred to Qatar.