Jean Jenkins (ethnomusicologist)

Кіріспе

Американдық этномузыкант Жан Дженкинс (17 наурыз 1922 12 қыркүйек 1990) - американдық этномузыколог. Ол өзінің мансабының көп бөлігін Ұлыбританияда өткізді және бүкіл әлемді саяхаттап, дыбыс жазбаларын, слайдтар мен музыкалық аспаптарды жинады.

Өмірбаян

Жан Дженкинс Арканзаста дүниеге келді және 1940 жылдары Миссуриде антропология мен музыкологияны оқыды. 1949 жылы ол алғашқы күйеуімен бірге Ұлыбританияға келіп, Лондон университетінде Шығыс және Африка зерттеулер мектебінде оқуын жалғастырды. Дженкинс 1950-1980 жылдар аралығында Африка мен Орталық Азияны аралап, ерекше жазбалар жасап, егжей-тегжейлі жазбалар жазды. Ол қазіргі заманғы әлемдік музыка сахнасының негізін қалаудағы басты тұлға болды, сонымен қатар бүкіл әлемдегі дәстүрлі музыканы түсінумен қатар, оның мұрағаттары өмірден үлкен әйелді көрсетеді, ол Маккартиден қашып, Хайле Селассиемен дос болды және ол саяхаттаған кезде жібек қолжаздар мен белбеулерді жинап, мұқият болды. 1954 жылы ол Оңтүстік Лондондағы Хорниман мұражайының құрамына кірді. Музейде болған кезінде ол дамушы елдердің музыкалық аспаптар коллекцияларын жинады, Эфиопияда маңызды далалық жұмыс жүргізді (1960 жылдар бойы) және этномузыкология орталығын құрды. Осы арада ол екінші күйеуіне үйленді және өзінің кәсіподақ жұмысына байланысты АҚШ-қа жер аударылудан қашу үшін британдық паспорт алды. 1961 жылы некелері бұзылады. 1960-1970 жылдары Жан Дженкинс мықты ерік-жігерімен, энергиясы мол әйел ретінде Оңтүстік Еуропа, Азия және Африканы аралап, көп саяхат жасады. Өзге көптеген жерлердің ішінде ол Угандаға (1966 және 1968), Малайзияға (1972), Индонезияға (1973) Ауғанстан мен Моңғолияға (1974) Алжир мен Мароккоға, Түркия мен Сирияға (1975) барды. Осы ұзақ сапарлар барысында ол дыбыс жазбалары, слайдтар мен фотосуреттер түрінде көптеген ақпарат жинады, сонымен қатар күнделікті күнделіктер жазып отырды. Сонымен қатар, ол көптеген музыкалық аспаптарды жинады. 1977 жылы Ұлыбританияның Tangent Records компаниясы Жан Дженкинстің "Vocal Music from Mongolia" (I том) және "Instrumental Music from Mongolia" (II том) атты екі альбомын шығарды. Моңғолияның бай, әртүрлі және бірегей дәстүрлі вокалды және аспаптық музыкасы бар альбомдар тек Моңғолияда ғана емес, сонымен қатар Еуропа мен АҚШ-та жоғары бағаланды. 1976 жылы Хорниман мұражайында "Ислам әлемі үшін музыка және музыкалық аспаптар" атты көрмеге куратор болғаннан кейін, осылайша коллекцияларды әлдеқайда кең аудиторияға таныстырғаннан кейін, 1978 жылы ол мұражайдан шығып, Эдинбургте, Франция мен Германияда өз бетінше жұмыс істеуді жалғастырды. 1983 жылы ол Эдинбургтегі Корольдік шотланд мұражайында "Адам және музыка" атты маңызды көрмені ұйымдастырды. 1990 жылы 12 қыркүйекте Лондонда қайтыс болды.

Jean Jenkins was born in Arkansas and studied anthropology and musicology in Missouri during the 1940s. In 1949 she arrived in Britain with her first husband, and continued her studies at the University of London, at the School of Oriental and African Studies. Jenkins travelled widely throughout Africa and Central Asia between the 1950s and 1980s creating exceptional recordings, and taking detailed notes. She was a key figure in laying the ground for the contemporary world music scene, and as well as insight into traditional music from around the world, her archives reveal a larger than life woman, who fled McCarthy, was friends with Haile Selassie and who was meticulous, packing silk handkerchiefs and girdles whenever she travelled. In 1954 she joined the staff of the Horniman Museum in South London. During her time at the museum she built up the musical instrument collections from developing countries, conducted important fieldwork in Ethiopia (throughout the 1960s) and created a centre for ethnomusicology. Meanwhile, she married her second husband and obtained a British passport in order to avoid being deported to the US for her trade union work. The marriage was dissolved in 1961. A strong willed and energetic woman, during the 1960s and 1970s Jean Jenkins travelled extensively throughout Southern Europe, Asia and Africa. Among many other places, she visited Uganda (1966 and 1968), Malaysia (1972), Indonesia (1973) Afghanistan and Mongolia (1974) Algeria and Morocco, and Turkey and Syria (1975). During these extended trips she collected a wealth of information in the form of sound recordings, slides and photographs, and also kept regular diaries. In addition, she collected a vast range of musical instruments. In 1977, the Tangent Records of UK issued two albums titled "Vocal Music from Mongolia" (Volume I) and "Instrumental Music from Mongolia" (Volume II) by Jean Jenkins' recordings. The albums containing rich, diverse and unique traditional vocal and instrumental music from Mongolia were highly valued not only in Mongolia, but also in Europe and the United States. After curating the 1976 exhibition "Music and Musical Instruments for the World of Islam" at the Horniman Museum, thereby introducing the collections to a much wider audience, in 1978 she left the museum and continued to work independently in Edinburgh, France and Germany. In 1983 she curated the important exhibition "Man and Music" at the Royal Scottish Museum in Edinburgh. She died in London on 12 September 1990.

Шотландияның ұлттық мұражайларындағы коллекциялар

1980 жылы Шотландияның Ұлттық мұражайы Жан Дженкинстің музыкалық аспаптар жинағын сатып алды, ал 1990 жылы мұражайға оның далалық жазбалары, индекстері, күнделіктері және 13000 слайдтар мен фотосуреттерден тұратын бүкіл мұрағаты қалдырылды. Олар бірігіп, кейбір жерлерде жоғалып кеткен музыкалық дәстүрлердің бірегей жазбасын құрайды.