Кіріспе

Пекинге жақын жердегі аркалы көпір, Қытай Марко Поло көпірі немесе Лугу көпірі Ескі екі тілді тақтайшаларда көпір "Лу Коу Киао" деп аталды.

Тарих

Бұл жердегі алғашқы көпірдің құрылысы 1189 жылы, император Шидзоңның билігінің соңғы жылы басталды және 1192 жылы оның мұрагері кезінде аяқталды. Су тасқынынан зақымданғаннан кейін көпір 1698 жылы Цинь әулетінің Кангси императорының тұсында қайта құрылды. Көпірді Венеция саяхатшысы Марко Поло XIII ғасырда Қытайға сапары кезінде жоғары бағалады, бұл көпірді Еуропаға "Марко Поло көпірі" деп атауға әкелді. Қытай инженері Мао Ишенг те осындай мақтау сөздерді айтқан. Ол бірде "Қытайдағы ең көне көпір - Жаочжоу көпірі, ең көріктісі - Лугоу көпірі, ал ең сәндісі - Бес павильонды көпір" деген пікір білдірген. Көпір екінші Қытай-Жапон соғысының (1937-1945 жж.) басталуына себепші болған Марко Поло көпірінің оқиғасы болған жер. 1949 жылы Қытайды коммунистер басып алғаннан кейін көпір асфальтқа толы болды. Көпірдегі қозғалысты жеңілдету үшін оңтүстікке қарай 1 км жерде орналасқан Жаңа Марко Поло көпірі 1971 жылы аяқталды. Кейіннен ескі көпірдің мәдени және тарихи маңыздылығына байланысты ескі көпірді сақтап қалу туралы шешім қабылданды, ал көлік қозғалысын басқару үшін тағы бір жаңа көпір салынуы керек болды. Жаңа көпір 1985 жылы Жаңа Марко Поло көпірінің жанында салынған. Жинши тас жолының көпірі салынып біткеннен кейін көлік қозғалысы екі жаңа көпірге ауыстырылды, ал ескі Марко Поло көпірі автокөліктерге жабылды. Ескі көпірдің асфальтты беті 1986 жылы қалпына келтіру кезінде алынып тасталды.

Құрылымы

Марко Поло көпірі ұзындығы мен ені бойынша 10 іргетасқа және 11 сегменттік аркаға сүйенген. Көпірдің екі жағында әртүрлі дәуірлерге жататын жүздеген ерекше тас арыстандар орналасқан. Бұл аңдардың ең қызықты ерекшелігі - олардың басында, арқасында, ішінде немесе әр үлкен арыстанның тырнақтарында жасырынған арыстандар санының көп болуы. Жануарлардың жалпы санын анықтау үшін бірнеше рет зерттеулер жүргізілді, бірақ нәтижелер 482-ден 501-ге дейін әртүрлі болды. Алайда, жазбаларда арыстандар саны 627 екені айтылған. Әр арыстанның дене тұрқы әр түрлі, сондай-ақ олардың жасы да әр түрлі. Олардың көпшілігі Мин (13681644) және Цин (16441911) дәулеттеріне, кейбіреулері Юань дәулетінің (12711368) ерте кезеңдеріне жатады, ал Цзинь дәулетінің (11151234) кезіндегі бірнеше арыстандар қазір өте сирек кездеседі. Көпірдің екі шетінде әрқайсысы төрт биік орнатылған бағана мен ақ мәрмәрден жасалған стела тұр. Тас торғайдың үстіне орнатылған бір стелада 1698 жылы Цинь әулетінің Кангси императорының көпірді қайта құруы жазылған. Екінші стелада Кангси императорының немересі Цянлон императорының каллиграфиясы жазылған. Онда "Луганың үстіндегі таңғы ай" (溝曉月 Lúgōu xiǎoyuè) деп жазылған. Құрылысқа 800 жыл болғаннан бері көпір Бейжіңнің көрікті жері болып табылады. Марко Поло көпірі өзінің көркемдік ерекшеліктерімен ғана емес, сәулет шеберлігімен де танымал. Оның ортасында үлкен аркасы бар, оның қапталынан он кішігірім аркасы бар. Он бағананың әрқайсысы су тасқыны мен мұздың зақымдануын болдырмау үшін орнатылған үшбұрышты темір бағаналармен қорғалған.