Кіріспе

Оскар Уайльдтың қысқа әңгімелер жинағы Лорд Артур Савильдің қылмысы және басқа да әңгімелер - Оскар Уайльдтың 1891 жылы жазған қысқа жартылай комикстік құпия әңгімелер жинағы. Оның ішінде: "Лорд Артур Савилдің қылмысы" "Кентервилл арбауы" "Сырсыз сфинкс" "Үрнекті миллионер" Кейінгі басылымдарда жинаққа тағы бір әңгіме, "Мистер В. Х. портреті" қосылды. ТОК

"Артур Савилдің қылмысы"

Бұл әңгіме алғаш рет 1887 жылдың соңында "The Court and Society Review" журналында жарық көрді. Негізгі кейіпкер лорд Артур Савилді леди Уиндермир киромант Септимус Р. Подгерс мырзаға таныстырады, ол оның алақанын оқиды және оның тағдыры кісі өлтіру екенін айтады. Лорд Артур үйленгісі келеді, бірақ оны өлтіргенше некеге тұруға құқығы жоқ деп шешеді. Оның алғашқы өлтіруге тырысқан құрбаны - қарт Клементина әпкесі, ол көкірек күйтігінен зардап шегеді. Ол дәрілік заттар деп жүріп, Артур мырза оған улы капсула береді, оны тек ішек күйгені кезінде ғана ішуге кеңес береді. Кейіннен Венецияда телеграмма оқып, ол оның қайтыс болғанын біледі және Лондонға жеңіске жетіп, оған кейбір мүлікті мұра етіп қалдырғанын біледі. Мұраны сұрыптау кезінде оның болашақ әйелі Сибил Мертон улы таблетканы тапқан; осылайша Лорд Артурдың әпкесі табиғи себептерден қайтыс болды және ол өзіне жаңа құрбандықтың қажет екенін тапты. Біраз ойланғаннан кейін ол шаттық неміс кісіден көлік сағаты ретінде маскировкаланған бомба алады және оны алыстағы туысына, Чичестер деканына жасырын түрде жібереді. Алайда бомба жарылғанда, тек қана зақым келтірілгені жаңалық сияқты көрінеді, ал декананың ұлы түстен кейін сағатты кішкентай, зиянсыз жарылыстар жасауға жұмсайды. Ажал құшағында Лорд Артур өзінің некелік жоспарлары жойылып кетеді деп санайды, тек түнде Темза өзенінің жағасында өзінің тағдырын айтқан сол құрмашыны кездестіреді. Ол осылай жақсы нәтижеге қол жеткізетінін білген соң, әлгі адамды қабырғаның қабырғасынан өзенге лақтырып тастайды да, сол жерде өледі. Тергеу кезінде өзін-өзі өлтірген деген үкім шығарылады және Лорд Артур қуана-қуана үйленуге барады. Бір жағынан, палмистерді алаяқтық деп айыптайды, әңгімедегі моральді ұсынымның күшін көрсетуге қалдырады. Бұл оқиға 1943 жылы шыққан "Ет пен қиял" атты фильмнің екінші бөлігіне негіз болды.

"Кентервилл арбауы"

1887 жылдың ақпан айында "The Court and Society Review" журналында жарық көрген Уайльдтың алғашқы әңгімесі. АҚШ-тағы бір отбасы Кентервилл Чейзді сатып алғанда, оларға оны қорқынышты рух жайлаған дейді, бірақ бұл оларды мүлдем тоқтатпайды. Шын мәнінде, олар еденде қайталанатын қанды тап тапқанда, түнде шынжырлардың сыңғырлағанын естігенде, тіпті арбаның өзін көргенде, олар тек қанды тазалап, арбаның шынжырларын майлағанын талап етеді, егер ол үйде өмір сүруді жалғастырса. Бұл арбақты толығымен мазалайды, ол отбасын қорқытуға тырысу үшін қолынан келгеннің бәрін жасайды. Егіздер (оған қарсы тұруды ұнатады) жынды қорқыта алады, өйткені олар жынды табу үшін жалған жынды орнатады. Ол жалғыз және күйзеліске ұшыраған күйінде отырғанын көріп, қызы оған жаны ашып, оны арбаудан босатуға көмектесуді ұсынады. Ол оны өліммен кездесетін жындылар әлеміне алып барады, бірақ бұл кездесу және оның барысында не болатыны сипатталмаған. Ол өз тапсырмасын орындайды, ал Кантервилл арбауы жоғалады, оның қаңқасы ғасырлар бұрын жасырын бөлмеде шынжырланған жерден табылды. Отбасы қаңқаны жерлейді, ал қызы герцогке үйленеді, ол жынды босатылғанға дейін берген рубинді алқа киеді.

"Сырсыз сфинкс"

Бұл әңгіме алғаш рет 1887 жылы мамыр айында "The World" журналында жарық көрді. Бұл әңгіменің ішінде Лорд Мёрчисон өзінің ескі досына өзі сүйген және үйленуге ниеттенген, бірақ қазір қайтыс болған әйел туралы таңғажайып әңгіме айтады. Ол әрқашан өте құпия және құпия болды, және ол бір күні оның артынан барып, қайда барғанын көру үшін, оның жасырын түрде пансионатқа бара жатқанын анықтады. Ол басқа еркек бар деп күдіктеніп, келесі күні онымен бетпе-бет келді. Ол сол жерде болғанын мойындады, бірақ ештеңе болмағанын айтты. Ол қызға сенбей, үйінен кетіп қалды. Ол пансионатқа барып, иесімен сөйлесуге, ол бөлмені жалға алғанын растады және әйелдің бәрі онымен бірге келіп, бірнеше сағат бойы жалғыз отырады, оқымайды немесе ештеңе істемейді. Ол өзінің оқиғасын айтып бергеннен кейін досынан оның құпиясы шынымен оның құпиясы жоқ екеніне сенетінін сұрайды. Досы оған сенімді екенін айтады. Лорд Мёрчисон "Мен таңғаламын" деген жауаппен аяқтады.

"Әдемі миллионер"

Алғаш рет 1887 жылы маусымда "The World" журналында жарық көрді. Хьюи Ерскин ғашық және үйленгісі келеді, бірақ қыздың әкесі бұған рұқсат етпейді, өйткені Ерскиннің ақшасы жоқ. Ерскиннің досы Алан Тревор суретші, ол бір күні оның студиясына келіп, оны суреті үшін модель ретінде аяулы қайыршымен кездестіреді. Ерскиннің тек бір ғана тығыны бар, ол оны көлікпен қамтамасыз етеді, бірақ ол бірнеше апта бойы жүре алады деп шешіп, қайыршыға тығынын береді. Қайыршы шын мәнінде өте бай барон, ол өзін қайыршы ретінде суретке түсіреді. Ол Эрскиннің жомарттығына қатты таңғалады, сондықтан оған 10 000 фунт стерлинг береді, бұл қыздың әкесі оның ұсынысына келісу үшін жеткілікті.

Бейімделулер

Лорд Артур Савильдің қылмысы 1920 жылы режиссер Пал Фежос режиссерлік еткен венгр фильміне және 1922 жылы режиссерлік еткен француз фильміне айналдырылды. Ол сондай-ақ Джулиен Дювивьедің "Тіл және фантазия" (1943) атты үш әңгімесінің біріне негізделген және 2006 жылы Руперт Пенри Джонс бас кейіпкерімен Би-би-си Радио 4 драмасына айналды. "Фразиер еске репарте мол", - деп жазды соңғысының Radio Times, "Карри Оунның супшонымен" Жұлдызды актерлік құрамның ішінде Филида Лоу бар, ең танымал Дэвид Брэдли, Норман Флетчер ретінде Савилдің уәзірін ойнайды Поридж. " Бұл әңгіме екі рет сахнаға түсірілді. Біріншісі 1952 жылы Констанс Кокс, ол бастапқы атауын сақтады, ал екіншісі 2006 жылы Роб Урбинати, оның пьесасы Батыс Ай көшесіндегі кісі өлтіру деп аталады. Екі нұсқаны да Сэмюэл Френч баспасы шығарды. 1952 жылы бұл әңгімені Констанс Кокс Клод Хулберттің қатысуымен "Лорд Артур Савилдің қылмысы" атты пьесаға бейімдеген. 1955 жылы Лорд Артур Савилдің "Қылмыс" сериясы "Климакс!" телесериалының негізін қалады. "Құқықсыздықты жеңу" эпизоды. Кокстың пьесасы Ұлыбританиядағы ITV желісінде 1960 жылы Armchair Theatre эпизодына бейімделген. "Кентервилл арбауы" 1944 жылы Жюль Дассенмен бірдей атаумен, бірақ өзгертілген сюжетпен фильмге айналдырылды. Жігітті Чарльз Лоттон ойнады. 2021 жылы Кокстың Лорд Артур Савилдің қылмысы комедиялық адаптациясын Бразилиядағы Ultimato do Bacon Editora компаниясы шығарады. Орнатуды жазушы және қаламгер Флавио Соарес, редактор Александр Баптиста, бас қадағалаушы - Лукас Суза.