Кіріспе
Мысырлық ислам ғалымы, белсенді және жазушы Абдал Хамид Кишк (عبد الحميد كشك; 10 наурыз 1933 - 6 желтоқсан 1996) - мысырлық уағыздаушы, ислам ғалымы, белсенді және жазушы. Ол Каирдегі Аль-Азхар университетінің түлегі болды және өзінің әзіл-сықақасы, танымал уағыздары, діни кітаптары және әлемдегі әділетсіздік пен қанаушылыққа қарсы ашық ұстанымымен танылды.
Abdal Hamid Kishk (عبد الحميد كشك; March 10, 1933 – December 6, 1996) was an Egyptian preacher, scholar of Islam, activist, and author. He was a graduate of Al Azhar University in Cairo and was known for his humour, popular sermons, religious books and for his outspoken stance against injustice and oppression in the world.
Өмірбаян
Абдал Хамид Кишк 1933 жылы Египеттің Александрия қаласына жақын жердегі кішкентай ауыл Шубра-Хит қаласында дүниеге келген. Әкесі Абдул Хамид мектепке бара алмай жатып қайтыс болды. Ол азхар мектептерінің бірінде оқыды және 8 жасында Құранды жаттады. Сол кезде ол көзін жойған аурумен ауырады. Алайда оның көзі көрмей қалуы оның ынжық болмауына себеп болған жоқ, қайта, көбірек білуге және табанды болуға талпындырды. Ол Азхардағы Усуул әл-Дин факультетін бітіріп, имам болып тағайындалды. Француз ғалымы: Садаттың президенттік билігінің соңғы жылдары Каир көшелерінде [Кишктің] дауысын естімей жүру мүмкін емес еді. Бір таксиге отырсаңыз, жүргізуші шейх Кишктің жазылған уағызын тыңдап жатыр. Сауд Арабиясы қаржыландыратын журнал оны "Ислам уағыздаушыларының жұлдызы" деп атады. Алайда 1981 жылы бұл ғимараттар да тұрақты түрде жиналатын 10 000-ға жуық адамды баспанасыз қалдырды. Кишктің аудио кассеталарда жазылған 2000-нан астам уағыздары араб әлемінде кеңінен таралды. 1981 жылы Садатты өлтіруден аз уақыт бұрын қайтадан тұтқындалды, бірақ 1982 жылы Мысыр президенті Хосни Мубарак оны қоғамдық белсенді ретінде мансабын аяқтау шартымен босатты. Оның кассеталары одан кейін де кеңінен тарады, бірақ ол уағыз айтқан Каир мешіті қоғамдық денсаулық орталығына айналдырылды.
In the last years of the Sadat's presidency, it was impossible to walk the streets of Cairo without hearing [Kishk's] stentorian voice. Climb into a collective service taxi and the driver is listening to one of Sheikh Kishk's recorded sermons They listen to Kishk in Cairo, in Casablanca, and in the North African district of Marseilles. A Saudi funded magazine has dubbed him `the star of Islamic preaching` none commands his incomparable vocal cords, his panoramic Muslim culture, his phenomenal capacity for improvisation, and his acerbic humour in criticizing infidel regimes, military dictatorship, the peace treaty with Israel, or the complicity of al Azhar So great was his fame that the Ministry of Waqf had to build several annexes to the mosque to accommodate the Friday crowds. In 1981, however, even these were insufficient to shelter the approximately 10,000 people who regularly attended. Kishk's audience grew across the Arab world with the distribution of over 2,000 of his sermons in audio cassettes. He was arrested again in 1981 shortly before Sadat's assassination, but was released by Egyptian President Hosni Mubarak in 1982 under the condition that he end his career as a public activist. His cassette tapes continued to be widely available thereafter, but the mosque in Cairo where he preached was converted into a public health center.
Саяси көзқарасы мен қызметі
"Айн әл-Хайат" мешітінің уағыздаушысы ретінде ол Мысырдағы әлеуметтік жағдайды және Ислам қозғалысын басуды айыптап отырды. Бұл оның өмірге рухани көзқараспен қарауына кедергі болмады, бұл оның баяндамаларында көрініс табады. Ол Насер режимі кезінде диссидент болған, ол Саид Кутбтың өлім жазасына кесілуіне тыйым салудан бас тартты немесе ислам мен социализмнің үйлесімділігін растамады. Ол Анвар Садат режимі кезінде (1970-1981 жж.) ресми БАҚ-тың бойкотымен қарсылық білдірді, бірақ оның уағыздарының кассеталары бүкіл Мысыр мен араб әлемінде кеңінен таратылды. Кишк қазіргі заманғы бюрократиялық мемлекетке қарсы саяси көзқарастар ұстанып, өзінің сөзінде жеке және жеке дінге баса назар аударды.
Үлкен жихад
Кишктің пікірінше, үлкен жихад - адамның төменгі табиғатын бағындыруға және өзін Алланың моральдық нормаларына сай етуге бағытталған үздіксіз күрес. Бұл - жеке адамгершілік дамудың негізі, пәктігі мен қайырымдылық белсенділігін қалыптастыру, қоғамдағы әділдік пен өркендеуді насихаттау, білімсіздік, әділетсіздік пен қанаушылықпен күресу. Кишк айтқандай, осы үлкен джихад нәтижесінде ислам "оның басшылығына сай келетін және ар-ұжданы оянып, жүректері сенімнің жарығымен жарық көрген қоғамдарды сауықтырады".
Гомосексуализм
Кишк, Құранда гомосексуалистік әрекеттер үшін жаза бар екенін айтты, бұл туралы айтқан хадисті нашар растады. Ол мұндай әрекеттерді мақұлдамады.
Нагиб Махфуз
Кишк "Біздің балалардың балаларына берген жауабымыз" атты романын жазды. Ол египет жазушысы Нагиб Махфустың "мусульманның қасиетті нанымдарын бұзғаны" және "монотеизмді коммунизм мен ғылыми материализммен алмастырғаны" үшін айтыс-тартысқа ұшыраған романына шабуыл жасады. Махфуз 1988 жылы әдебиет саласы бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды (бұл сыйлықты алған жалғыз араб) өзінің "ең танымал шығармаларының" бірі (Гебелауидің балалары) үшін.