Кіріспе

Oakwell Engineering Ltd v Enernorth Industries Inc - Канадалық компания Enernorth Industries Inc. (Enernorth) компаниясының Онтарио апелляциялық сотына апелляциялық шағым түсіргені, онда Онтарио жоғары сотының Oakwell Engineering Limited (Oakwell) компаниясының Сингапур компаниясының өтініші бойынша, Сингапурдың жоғары соты 2003 жылғы 16 қазанда Enernorth-қа қарсы шығарған және Сингапурдың апелляциялық соты 2004 жылғы 27 сәуірде бекіткен сот шешімін Онтариода тану және орындау туралы бұйрық берілді. Бұл жағдай ерекше, өйткені Enernorth Сингапурдағы сот шешімін Канадада мойындауға болмайды деп мәлімдеді, өйткені Сингапурдағы сот стандарттары Канададағыдай емес. Enernorth тағы басқалар арасында Сингапурдағы сот, бизнес және атқарушы билік арасындағы байланыс шын мәнінде бейтараптық қаупін тудырады деп мәлімдеді. Талдаушы Майкл Бэкманның айтуынша, егер Эннернорттың Онтарио апелляциялық сотына берген шағымдары сәтті болса, бұл компанияларды Сингапур заңын төрелік және сот процесінде қолданудан бас тартуға және Сингапурдың әділ құқықтық жүйесінің әділдігіне күмән келтіруге әкелуі мүмкін еді. Алайда, Enernorth Апелляциялық сот алдындағы шағымды жоғалтты және Канаданың Жоғарғы сотына шағымдануға рұқсат берілмеді.

Істің тарихы

1997 жылы маусымда Oakwell және Enernorth бірлесіп, Үндістанның Андхра-Прадеш штатында екі баржалық электр стансасын салу үшін бірлескен кәсіпорын құрды. Алайда жобаға қажетті лицензиялар ешқашан алынбады, ал Үндістан үкіметі пеш майының орнына табиғи газды пайдалануды талап етті. Oakwell компаниясы Enernorth компаниясына қарсы төрелік ісін бастады, себебі ол жобаға қаржыны жібермеген. Екі тарап 1998 жылдың желтоқсанында келісімшартқа қол қойды, онда бұрынғы келісімшарт "тұзартылды" және "азамат етілді", ал Enernorth келісімшарт бойынша кез келген міндеттемеден "азамат етілді". Oakwell компаниясы өз үлесін Enernorth компаниясына сатқан. Enernorth компаниясы Oakwell компаниясына бастапқы сома төледі және қалған соманы "қаржылық жабылу" сәтінен бастап 30 күн ішінде төлеуге келісті. Алайда, Enernorth кейіннен Үндістан үкіметі қажетті лицензияларды бермегендіктен, жоба "қаржылық жабылуға" қол жеткізбеді және Enernorth заңгерлерінің айтуынша, Келісімде "Enernorth-тің қаржылық жабылуына қатысты ешқандай нақты міндеттеме жоқ". Enernorth өзінің қалған үлесін 2000 жылы Үндістанның бір компаниясына сатып жіберді.

Онтарио апелляциялық соты

Алайда, Enernorth төменгі сатыдағы сот қателік жасады деген негіздемемен Онтарио апелляциялық сотына шағымданды. Enernorth-тің айтуынша, Жоғарғы сот тек Enernorth-ке қатысты бейтараптық бар-жоғын ғана қарастырды, бірақ үкімді орындау үшін Оукуэлл Сингапурдағы әділдік стандарты жалпы алғанда "Канада конституциялық стандарттарына сәйкес келуі керек" деп сотқа дәлелдеуді талап етеді. Дәлел ретінде Эннернорт сарапшы куәлардың куәлігін алды, оның ішінде Австралиядағы Гриффит университетінің этика, құқық, сот және басқару жөніндегі ұлттық орталықтың басқару жөніндегі профессоры Росс Уортингтон; және Сингапурдың бұрынғы солиситор-генералы Фрэнсис Сеу. Өзінің антхатында Уортингтон "Сингапурдың барлық басқару аспектілері, соның ішінде сот жүйесі мұқият манипуляцияланады және ақыр соңында өз билігін сақтап қалу және өздерінің саяси, экономикалық, әлеуметтік және отбасылық мүдделерін арттыру үшін өздерінің билігін пайдаланатын тұлғалардың негізгі атқарушы органдарымен бақыланады" деп мәлімдеді. Сеудің антхатында Сингапурдағы сот ісін тәуелсіз сот жүйесі қарамағандығы, себебі "Сингапурдың билік басындағы партиясы Сингапурдағы өмірдің барлық салаларын тұтынатын және бақылайтын" және Сингапур үкіметі оппозициялық саясаткерлер мен бұрыс бұқаралық ақпарат құралдарын басып тастау үшін жамандау туралы сот ісін қолданғандығы айтылған. Б. Жейаретнам. Сингапурдың Заң министрлігі Сингапурдың сот жүйесінің алалаушылыққа деген айыптауларын "жалған" деп қабылдамады.

Канаданың Жоғарғы соты

Содан кейін Enernorth Канаданың Жоғарғы сотына Онтарио апелляциялық сотының шешіміне шағымдануға рұқсат беру туралы өтініш берді. Жоғарғы Сот алдында Эннернорт Сингапур сияқты шешімдерді мойындау Канада судьяларының "қалай да жемқор болса да, шетелдік құқықтық жүйелердің жай ғана қызметшілер немесе шерифтері" екенін білдіреді деп дәлелдеді. Oakwell бұл туралы шешімді Канада соттары қабылдауы керек деп жауап берді, бұл соттармен белгіленген критерийлерге негізделген. Ол, басқалармен қатар, Enernorth компаниясы Сингапур сотының құзыретіне дау көтермегенін және бұл іс Сингапурда қаралған кезде оның алалаушылыққа бейімделгенін атап өтті. Істі Канадаға ауыстырған кезде, Enernorth-тің екі сарапшысы, оның ішінде Фрэнсис Сеу, Сингапурдан келген коммерциялық іс бойынша әділетсіз немесе бейтарап деп шабуылға ұшырағандығы туралы білмейтіндерін мойындады. 2007 жылдың 18 қаңтарында Жоғарғы Сотта отырған Бас судья Беверли МакЛачлин және судьялар Луиза Шаррон мен Маршалл Ротштейн Еннернорттың өркендеу туралы өтінішін егжей-тегжейлі себептерсіз қабылдамады және оған өтініштің шығынын көтеретінін бұйырды.